o‘zbekistonda milliy va davlat bibliografiyasi

DOCX 29.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1493291146_67981.docx o‘zbekistonda milliy va davlat bibliografiyasi reja: 1. milliy va davlat bibliografiyasi haqida tushuncha, uning taraqqiyoti 2. respublika milliy kitob palatasi faoliyati 3. o‘zbekistondagi yirik kutubxonalarning retrospektiv bibliografiya sohasidagi faoliyati milliy va davlat bibliografiyasi haqida tushuncha, uning taraqqiyoti ijtimoiy tashkilotlar hujjatlar va iste’molchilar o‘rtasidagi vosita sifatida avvaldan faoliyat ko‘rsatadi. mustaqillikka erishganimizdan so‘ng kitob ishi, nashriyotchilik ishi tubdan qayta tashkil etildi. o‘zbekiston respublikasi telegraf agentligi o‘zbekiston respublikasining milliy agentligiga, davlat kitob palatasi 1994- yili milliy kitob palatasiga aylantirildi. ularning nomi bilan birga vazifalari ham o‘zgardi. chunki «milliy» va «davlat» tushunchalari bir-biridan farq qiladi. 1991-yil bibliograf olim g. a. levin «íàöèîíàëüíàÿ áèáëèîãðàôèÿ â ìíîãîíàöèîíàëüíîì ãîñóäàðñtâå» nomli maqolasida milliy bibliografiya tushunchasiga alohida to‘xtaladi va qat’iy talablar qo‘yadi. milliy bibliografiyaga quyidagi nashrlarni kiritish lozim deydi. 1. aynan olingan mamlakat hududida nashr etilgan asarlar. 2. nashr joyidan qat’i nazar, shu mamlakat haqidagi adabiyotlar. 3. nashr joyidan qat’i nazar, shu davlat tilida nashr etilganasarlar. 4. yashash …

bibliografiyasi uchun nashrlarni tanlayotganda quyidagi belgilarga asoslaniladi: 1. hududiy belgisiga ko‘ra: shu davlat egallagan hududda nashr etilgan yoki uning fuqarolari tomonidan, qayerda yashashidan qat’i nazar, nashr etilgan asarlar; (hozir qayerda yashashidan qat’i nazar) shu hududda tug‘ilgan va yashayotgan mualliflarning asarlari; boshqa hududda shu mamlakat uchun nashr etilgan hujjatlar; 2. til belgisiga ko‘ra: qayerda nashr etilishidan qat’i nazar, shu xalq tilida nashr etilgan hujjatlar; qayerda yashashidan qat’i nazar, shu xalq vakillari — mualliflar yaratgan adabiyotlar; 3. etnik belgisiga ko‘ra: qayerda tug‘ilgani va yashashidan qat’i nazar, shu xalq vakillari nashr etgan asarlar; qayerda tug‘ilgani va yashashidan qat’i nazar, shu xalqqa mansub mualliflar; 4. xalqchillik belgisiga ko‘ra: qayerda nashr etilganidan qat’i nazar, shu xalq haqidagi hujjatlar; qaysi xalq vakili yozishidan qat’i nazar, xalq haqida yaratilgan asarlar. demak, milliy bibliografiyaga tanlangan, xalqqa mansub mualliflar va asarlar olinadi. davlat bibliografiyasi uchun davlat haqidagi emas, balki aynan shu davlat hududida nashr etilgan asarlar olinadi, chunki ba’zi …

ashuvning asosiy vositasi kompyuter texnikasi va aloqa vositalaridir. buning natijasida davlat bibliografiyasi ham kompyuterlashib, axborot sanoatining bir qismiga aylandi. uning qay darajada ekanligi mamlakatda axborotlashuvning qay darajada tashkil etilganiga bog‘liq. bunda davlat bibliografiyasiga davlatning qo‘llabquvvatlashi zarur ekanligini nazarda tutish lozim. butun dunyo va davlatlar o‘rtasida davlat bibliografiyasining rivojlanishi uzviy bog‘liqlikda amalga oshadi. bu universal bibliografik hisobga olish dasturida va «yevropa iqtisodiy hamkorligini» tashkil etishda ham nazarda tutilgan. turli mamlakatlar davlat bibliografiyasining avtomatlashgan tizimini dasturiy ta’minlash nashriyotlarga va kitob savdosi tashkilotlariga topshirilgan. bu bibliografiya, nashriyot va kitob savdosi ishining birikib ketishiga olib keladi. xalqaro miqyosda olib borilsa, dunyo axborot bozoriga chiqishni osonlashtiradi. davlat bibliografiyasi tizimida iste’molchilar quyidagi imkoniyatlarga ega bo‘ladi: 1. davlat bibliografiyasi taraqqiyotini aniqlashda iste’molchilartalablari asosiy omil bo‘ladi. 2. iste’molchilar qarorlarni hal etishda ishtirok etadilar. 3. davlat bibliografiyasi markazi muntazam iste’molchilarningaxborotga bo‘lgan talablarini o‘rganadi va undan tijorat xizmatini tashkil etishda foydalanadi. 4. kutubxonalar davlat bibliografiyasi mahsulotlarining asosiyiste’molchilari bo‘lib qolaveradi, buning …

osiy o‘rin tutadi. u matbuot asarlarining majburiy nusxalarini yig‘di, barcha turdagi elektron kitoblar va hujjatlarning ham majburiy nusxalari shu joyda yig‘ildi va hisobga olindi, uni saqlab, arxivini tashkil etdi, bibliografik va axborot xizmatini ko‘rsatish uchun manbalarni tayyorladi va hokazo. 1920- yilda o‘zbekistonda nashriyotchilik ishi va kitob ishi rivojlanib borishi bilan davlat bibliografiyasining markazini tashkil etish ehtiyoji paydo bo‘lgan edi. shu yili kuzda toshkentdagi turkiston davlat nashriyotida birinchi turkiston kitob palatasi tashkil etildi. ammo o‘sha paytdagi shart-sharoitlarning murakkabligi tufayli chiqayotgan nashrlarning hammasini hisobga olib borish, ularning ro‘yxatini tuzish va nashr etish, rossiya markaziy kitob palatasiga kelib tushayotgan va mahalliy kutubxonalarga kelayotgan nashrlarni to‘la qamrab olish imkoni bo‘lmadi. 7— bibliografiya 1922 — 1924- yillarda turkiston matbaa asarlarining davlat hisobini olib borish va rossiya kitob palatasining «kitob yilnomasi»da aks ettirishga urinishlar bo‘lgan. 1922- yil 17- iyulda qabul qilingan respublikalar hududida nashr etilayotgan matbuot asarlarini majburiy hisobga olish haqidagi qarordan so‘ng yana turkiston kitob …

xalq komissarlar sovetining qaror va xalq maorifi komissarligining respublikada matbuot asarlarining majburiy nusxasini hisobga olib borish haqidagi yo‘riqnoma loyihasini topshiradi. 1923-yil 15-yanvarda davlat ilmiy kengashi qoshida ikkinchi turkiston kitob palatasi tashkil etiladi, ammo shu yilning may oyidayoq uning faoliyati to‘xtatiladi. 1923- yil yanvarining o‘rtalaridan boshlab turkiston avtonom respublikasida matbuot asarlarini hisobga olib borish boshlandi va turkiston kitob yilnomasi ko‘rinishida ro‘yxat tayyorlanadi, unga asos matbuot asarlarining majburiy nusxalari va turkiston davlat kutubxonasi fondiga kelib tushayotgan adabiyotlar. dastlab palata 1917—1922-yillarda nashr etilgan matbuot asarlarini yig‘adi. yilnomani nashr etish 1921yilda boshlandi va 1923- yildan boshlab rossiya markaziy kitob palatasidan turkistonga oid adabiyotlarning majburiy nusxalari kelib tusha boshlaydi. turkiston davlat kutubxonasi fondining tez o‘sib borishiga ta’sir etdi. dastlab bibliografik tasvirlar kirill yozuvida olib borildi, bu qator qiyinchiliklarni yuzaga keltirdi. chunki sharq tillaridagi va yozuvidagi adabiyotlarda rus kirill yozuvidagi na tarjimasi, na izohlari deyarli uchramas edi. y. k. betger turkiston nashrlarini asl tilida hisobga olish, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbekistonda milliy va davlat bibliografiyasi"

1493291146_67981.docx o‘zbekistonda milliy va davlat bibliografiyasi reja: 1. milliy va davlat bibliografiyasi haqida tushuncha, uning taraqqiyoti 2. respublika milliy kitob palatasi faoliyati 3. o‘zbekistondagi yirik kutubxonalarning retrospektiv bibliografiya sohasidagi faoliyati milliy va davlat bibliografiyasi haqida tushuncha, uning taraqqiyoti ijtimoiy tashkilotlar hujjatlar va iste’molchilar o‘rtasidagi vosita sifatida avvaldan faoliyat ko‘rsatadi. mustaqillikka erishganimizdan so‘ng kitob ishi, nashriyotchilik ishi tubdan qayta tashkil etildi. o‘zbekiston respublikasi telegraf agentligi o‘zbekiston respublikasining milliy agentligiga, davlat kitob palatasi 1994- yili milliy kitob palatasiga aylantirildi. ularning nomi bilan birga vazifalari ham o‘zgardi. chunki «milliy» va «davlat»...

DOCX format, 29.4 KB. To download "o‘zbekistonda milliy va davlat bibliografiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbekistonda milliy va davlat … DOCX Free download Telegram