иқтисодий ўсишнинг асосий омиллари, турлари ва кўрсаткичлари

DOC 206.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1710898453.doc иқтисодий ўсишнинг асосий омиллари, турлари ва кўрсаткичлари режа: 1. иқтисодий ўсишга таъсир этувчи омиллар. 2. иқтисодий ўсиш турлари 3. иқтисодий ўсиш кўрсаткичлари иқтисодий ўсишга таъсир этувчи омиллар. иқтисодий ўсишга таъсир этувчи омилларни шартли равишда икки гуруҳга ажратиш мумкин булар таб омили ва таклиф омили. биринчи гуруҳ омиллар иқтисодиётнинг миқдорий ўсиш лаёқатини белгилаб беради, улар таклиф омиллари деб ҳам аталади. бу омиллар қуйидагилар: 1. табиий ресурсларнинг миқдори ва сифати; 2. ишчи кучи ресурслари миқдори ва сифати; 3. асосий капитал (асосий фондлар) нинг ҳажми ва сифати; 4. технология ва фан - техника тараққиёти. иқтисодий ўсишга тақсимлаш омиллари ҳам таъсир қилади. ишлаб чиқариш потенциалидан мақсадга мувофиқ фойдаланиш учун нафақат ресурслар иқтисодий жараёнга тўлиқ жалб қилинган бўлиши, балки жуда самарали ишлатилиши зарур. ресурсларнинг ўсиб борувчи ҳажмидан реал фойдаланиш ва уларни керакли маҳсулотнинг мутлоқ миқдорини оладиган қилиб тақсимлаш ҳам зару бўлади. иқтисодий ўсишга таъсир этувчи таклиф ва тақсимлаш омиллари ўзаро боғлиқ ва бир бирини …
2
овчи муҳим омил ҳисобланади. техника тараққиёти ўз ичига нафақат ишлаб чиқаришнинг бутунлай янги усулларини, балки бошқариш ва ишлаб чиқариш ташкил қилишнинг янги шаклларини ҳам олади. умуман айтганда фан - техника тараққиёти дейилганда пировард маҳсулот чиқаришни кўпайтириш мақсадида мавжуд ресурсларни янгича уйғунлаштиришни тақазо қилувчи янги усулларнинг топилиши ҳам тушунилади. амалиёт техника тараққиёти ва капитал қўйилмалар (инвестициялар) мустаҳкам ўзаро боғлиқ, техника тараққиёти кўпинча янги машина ва ускуналарга инвестициялар қўйишга олиб келади. масалан, атом энергиясидан фойдаланиш бўйича технологияни қўллаш учун атом локтрестенцияларини қуриш зарур бўлади. биринчи қарашда техника тараққиёти тарихий ва шиддатли рўй бериш хусусиятига эга бўлади. газ ва ёқилғи двигетеллари, конвейер ва йиғма линиялар бизнинг ҳаётга ўтишимиз энг муҳим ютуқлари сифатида кириб келди. қуйидаги 1 схемадан кўринадики, реал маҳсулотни икки асосий усулда кўпайтириши мумкин. республика олдида техника тараққиёти соҳасидаги асосий вазифа, ишлаб чиқаришга янги техника ва технологияни қўллаш, ишлаб чиқаришни ташкил қилиш ва бошқаришнинг янги усул ва шаклларини жорий қилиш ҳисобланади. меҳнат …
3
иш ҳаражатларини кўпайишига сабаб бўлади, шунинг учун ўзоқ муддатли ўсишни таъминлашга ижобий таъсир кўрсатмайди. таълим ва малака тайёргарлиги меҳнат унумдорлигини оширади ва натижада анча юқориланиш ҳақига эга бўлиш имкониятини беради. инсон капиталига инвестициялар қўйиш меҳнат унумдорлигини оширишнинг муҳим воситаси ҳисобланади. ўз-ўзидан малумки, ишчи кучи сифатининг энг оддий кўрсаткичи таълим даражаси ҳисобланади. ҳозирги даврда республикамиз иқтисодиётида банд бўлганларнинг 80 фоизга яқини олий ва ўрта махсус таълимга эга. амалий ҳаётда иқтисодий ўсишни суратини пасайтирувчи омиллар ҳам мавжуд бўлади. уларга меҳнат муҳофазаси, атроф мухитнинг ифлосланишдан сақлаш химояси ва шу каби ҳолатлар. маълумки, макроиқтисодиётда барқарор иқтисодий ўсишга эришишнинг энг асосий шартларидан бири бу - ялпи талаб барқарорлигини таъминланишидир. бошқа мамлакатлар сингари ўзбекистонда ҳам ялпи талаб барқарорлигини таъминлаш, унинг компонентлари улушини кескин тебранишига йўл қўймаслик, ҳамда макроиқтисодий сиёсат усуллари орқали ялпи талабни самарали тартибга солиб туриш ҳар қандай макроиқтисодий тадқиқотларнинг бош вазифасидир. юқоридаги вазифаларни амалга ошириш эса, кўп жиҳатдан иқтисодиётда амал қилувчи макроиқтисодий механизмларнинг такомиллашув …
4
тисодий ислоҳотлар ва таркибий ўзгаришлар натижасида ўзбекистон миллий иқтисодиёти пул-кредит тизимида макроиқтисодий барқарорлик таъминланди. ўзбекистон республикаси марказий банки ялпи талабни барқарорлаштириш мақсадида пул-кредит сиёсатининг асосий инструментлари ҳисобланган қайта молиялаштириш ставкаси, мажбурий заҳиралар нормаси, очиқ бозордаги операциялар ва валюта курси интервенциялардан самарали фойдаланди. бунда қатъий пул-кредит сиёсати юритилганлиги инфляцияни жиловлашда муҳим аҳамият касб этди ва истеъмол баҳолари индексининг ўсиши асосан номонетар омиллар ҳисобига юз берди. ички бозорда истеъмол товарлари нархларининг шаклланишига таъсир қилувчи омилларни, жаҳон бозоридаги нархлар динамикасини, шунингдек, ички талабни рағбалантириш бўйича амалга ошириладиган чора-тадбирларни амалга ошириш давом эттирилади. 1-жадвал ялпи талабга таъсир этувчи асосий макроиқтисодий омиллар омиллар суб омиллар пул-кредит сиёсати пул массаси, фоиз ставкалари: қайта молиялаштириш ставкаси, кредитлар ва депозитлар бўйича фоиз ставкалари, мажбурий заҳиралар нормаси, инфляция, очиқ бозордаги операциялар, валюта курси, тижорат банкларининг умумий активлари ва капитали, иқтисодиётга ажратилган кредитлар ҳажми, аҳоли омонатлари солиқ-бюджет сиёсати солиқ ставкаси, солиқ юки, солиқ тури ва миқдори, бюджет харажатлари ҳажми, трансферт …
5
барқарорлигини ва банк депозитлари жозибадорлигини таъминлашга, жумладан, аҳоли омонатлари бўйича реал фоиз ставкаларининг ижобийлигини сақлаб қолиш ҳамда тижорат банклари депозитлар портфелидаги ўзоқ муддатли депозитлар улушини оширишга, шунингдек иқтисодиётнинг реал секторига ажратиладиган кредитлар бўйича фоиз ставкаларининг мақбуллигини таъминлашга қаратилади. очиқ бозордаги операциялар - муомаладаги пул массасини бошқариш, банк тизими ликвидлигини тартибга солиш ва фоиз ставкалари ҳамда молия бозори барқарорлигини таъминловчи инструмент бўлиб, унинг самарадорлиги макроиқтисодий ва молиявий барқарорликда, бу эса депозитлар ва фоиз ставкаларининг динамикасида ўз аксини топади. шунингдек, банклар ўртасидаги рақобатнинг кучайиши ва кредитлар кўламининг кенгайиши банклараро пул бозорида фоиз ставкаларининг пасайишига олиб келди. иқтисодий ўсиш турлари маҳсулот ўсиш суръати билан ишлаб чиқариш омиллари миқдорининг ўзгариши ўртасидаги нисбат иқтисодий ўсишнинг экстенсив ва интенсив йўлларини белгилаб беради. экстенсив иқтисодий ўсишга ишлаб чиқаришнинг аввалги техникавий асоси сақланиб қолган ҳолда ишлаб чиқариш омиллари миқдориннинг кўпайиши туфайли эришилади. айтайлик, маҳсулот ишлаб чиқаришни икки ҳисса кўпайтириш учун мавжуд корхона билан бир қаторда ўрнатилган ускуналарнинг қуввати, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "иқтисодий ўсишнинг асосий омиллари, турлари ва кўрсаткичлари"

1710898453.doc иқтисодий ўсишнинг асосий омиллари, турлари ва кўрсаткичлари режа: 1. иқтисодий ўсишга таъсир этувчи омиллар. 2. иқтисодий ўсиш турлари 3. иқтисодий ўсиш кўрсаткичлари иқтисодий ўсишга таъсир этувчи омиллар. иқтисодий ўсишга таъсир этувчи омилларни шартли равишда икки гуруҳга ажратиш мумкин булар таб омили ва таклиф омили. биринчи гуруҳ омиллар иқтисодиётнинг миқдорий ўсиш лаёқатини белгилаб беради, улар таклиф омиллари деб ҳам аталади. бу омиллар қуйидагилар: 1. табиий ресурсларнинг миқдори ва сифати; 2. ишчи кучи ресурслари миқдори ва сифати; 3. асосий капитал (асосий фондлар) нинг ҳажми ва сифати; 4. технология ва фан - техника тараққиёти. иқтисодий ўсишга тақсимлаш омиллари ҳам таъсир қилади. ишлаб чиқариш потенциалидан мақсадга мувофиқ фойдаланиш учун нафақат ресурслар ...

DOC format, 206.0 KB. To download "иқтисодий ўсишнинг асосий омиллари, турлари ва кўрсаткичлари", click the Telegram button on the left.