kompyuter tarmoqlari

DOCX 29 pages 188.4 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 188.4 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

ministerstvo obrazovaniya i nauki rf mundarija kirish.....................................................................................................................7 i-bob. osi modelining tuzilishi va xususiyatlari.....................9 1.1. modelning umumiy tuzilishi...............................................................................9 1.2. model darajalarining funktsional xususiyatlari.................................................12 ii-bob. osi modeli doirasida axborot xavfsizligi osi..........20 2.1. har bir darajadagi ma'lumotlarni himoya qilish vazifalari...............................20 2.2. x. 800 standartiga muvofiq xavfsizlik arxitekturasi………………..……..…23 xulosa………………………………………………………………….......….28 foydalanilgan adabiyotlar..............................................................29 ilovalar...........................................................................................................30 kirish kurs ishining dolzarbligi: kompyuter tarmoqlarini avtonom kompyuter-lardan ajratib turadigan asosiy xususiyat-bu ma'lumotlar uzatish liniyalari bilan bog'langan tarmoq tugunlari o'rtasida ma'lumot almashishning mavjudligi. kompyuterlarni kompyuter tarmoqlariga birlashtirish umuman kompyuter tizimidan foydalanish samaradorligini sezilarli darajada oshirishi mumkin. shu bilan birga, samaradorlikni oshirishga tarmoq kompyuterlari o'rtasida ma'lumot almashish imkoniyati, shuningdek har bir kompyuterda umumiy tarmoq resurslaridan foydalanish imkoniyati orqali erishiladi. kompyuter tarmoqlarini yaratishda hal qilinadigan asosiy vazifa uskunaning elektr va mexanik xususiyatlariga muvofiqligini va kodlash tizimlari va ma'lumotlar formati bo'yicha axborot ta'minoti (dasturlar va ma'lumotlar) mosligini ta'minlashdir. ushbu muammoni hal qilish standartlashtirish sohasiga tegishli. kompyuter tarmoqlarida standartlashtirishning uslubiy asosi tarmoq vositalarini ishlab chiqishda ko'p …

2 / 29

iso standartlari xalqaro tashkiloti iso (international systems organization) tomonidan 1980-yillarning boshida osi ochiq tizimlarining o'zaro ta'sirining standart modeli osi (open systems interconnection) ishlab chiqilgan. iso/osi modeli kompyuter tarmoqlarini rivojlantirishda muhim rol o'ynadi. axborot bazalarida saqlanadigan va telekommunikasiya tizimlarida aylanayotgan axborot xavfsizligiga tahdid keskin oshdi. keyingi vaqtda, ayniqsa, internet paydo bo‘lgandan boshlab, axborot o‘g‘irlash, axborot mazmunini buzib qo‘yish, egasidan iznsiz o‘zgartirib qo‘yish, tarmoq va serverlardan beruxsat foydalanish, tarmoqqa tajovuz qilish, avval qo‘lga kiritilgan uzatmalarni qayta uzatish, xizmatdan yoki axborotga daxldorlikdan bo‘yin tovlash, jo‘natmalarni ruxsat etilmagan yo‘l orqali jo‘natish hollari ko‘paydi. natijada axborot xavfsizligi muammosi o‘zbekiston respublikasi uchun ham dolzarb muammoga aylandi. bu o‘z navbatida kriptologiya fanini rivojlantirish vazifalarini dolzarb muammolar qatoriga qo‘ydi, chunki hozirgi kunda bu yo‘l axborot xavfsizligini ta’minlash sohasida asosiy yo‘ldir. kriptografiya» atamasi dastlab «yashirish, yozuvni berkitib qo‘ymoq» ma’nosini bildirgan. birinchi marta u yozuv paydo bo‘lgan davrlardayoq aytib o‘tilgan. hozirgi vaqtda kriptografiya deganda har qanday shakldagi, ya’ni diskda saqlanadigan …

3 / 29

iyalarini aniqlash osi va ushbu qatlamlarning axborot xavfsizligini tahlil qilishdir. belgilangan maqsadga erishish uchun quyidagi o'zaro bog'liq vazifalarni hal qilish kerak: · osi modelining umumiy tuzilishini o'rganish; · har bir darajaning funktsional xususiyatlarini va ularning bir-biri bilan o'zaro munosabatlari tamoyillarini aniqlash; · umumiy mumkin bo'lgan tahdidlarni aniqlang; i bob. osi modelining tuzilishi va xususiyatlariosi 1.1 modelning umumiy tuzilishi zamonaviy tarmoqlar ko'p darajali printsip asosida qurilgan. ikki kompyuterning aloqasini tashkil qilish uchun avval ularning o'zaro ta'siri uchun qoidalar to'plamini yaratish, ularning aloqa tilini aniqlash, ya'ni ular yuborgan signallar nimani anglatishini aniqlash va ushbu qoidalar va ta'riflar protokollar deb ataladi. tarmoqlarning ishlashi uchun siz juda ko'p turli xil protokollarni to'plashingiz kerak: masalan, jismoniy aloqani boshqarish, tarmoq orqali aloqa o'rnatish, turli manbalarga kirish va boshqalar. ochiq osi tizimlarining o'zaro ta'siri modeli aynan shunday ko'p darajali tuzilishga egaosi. bu erda ochiq tizim qabul qilingan va yuborilgan xabarlarning formati, mazmuni va qiymatini belgilaydigan standart qoidalardan …

4 / 29

iborasini ishlatish tavsiya etiladi, unda so'zlarning birinchi harflari daraja nomlarining birinchi harflariga mos keladi. rus tilida darajalarni yodlash uchun quyidagi ibora mavjud:" faqat marraga intilayotgan aravani tasavvur qiling", unda so'zlarning birinchi harflari daraja nomlarining birinchi harflariga ham mos keladi [3]. qo'shni qatlamlarning protokollarini amalga oshiradigan va bitta tarmoq tugunida joylashgan modullar bir-biri bilan aniq belgilangan qoidalarga muvofiq va standartlashtirilgan xabar formatlari yordamida o'zaro aloqada bo'lishi kerak. ushbu qoidalar odatda darajalararo interfeys deb ataladi. qatlamlararo interfeys ushbu daraja tomonidan qo'shni darajaga taqdim etiladigan xizmatlar to'plamini belgilaydi. protokol va interfeys bir-biriga yaqin tushunchalardir, ammo tarmoqlarda ularga turli xil sohalar biriktirilgan: protokollar tarmoqning turli tugunlarida bir xil darajadagi modullarning o'zaro ta'sir qilish qoidalarini, interfeyslar esa bitta tugundagi qo'shni darajadagi modullarning o'zaro ta'sir qilish qoidalarini belgilaydi [4]. model doirasida har bir aniq daraja faqat qo'shni darajalar bilan o'zaro ta'sir qilishi mumkin. har qanday osi model protokoli faqat o'z darajasidagi funktsiyalarni bajarishi mumkin va muqobil …

5 / 29

ga oladi (bizning misolimizda - fayl joylashgan joy va u bilan nima qilish kerakligi haqida ma'lumot). ushbu ma'lumot tarmoq orqali xabar yuborilgan mashinaning (qabul qiluvchi kompyuter) dastur qatlamiga etkazilishi kerak, unga qanday ishni bajarish kerakligini aytib berish kerak. xabar ma'lumotlari maydoni bo'sh bo'lishi mumkin yoki o'chirilgan faylga yozilishi kerak bo'lgan ba'zi ma'lumotlar kabi ba'zi ma'lumotlarni o'z ichiga olishi mumkin. ammo bu jarayonning faqat bir tomoni. ushbu in-formatsiyani maqsadga muvofiq etkazib berish uchun siz yana ko'plab muammolarni hal qilishingiz kerak. ushbu vazifalar uchun osi modelining pastki qatlamlari javobgardir. priklad darajasi shakllangan xabarni vakillik darajasiga tushiradi. vakillik darajasidagi dasturiy vositalar dastur darajasidan olingan ma'lumotlarning sarlavhasini o'qiydi, kerakli harakatlarni bajaradi, so'ngra xabarga o'z xizmat ma'lumotlarini qo'shadi - vakillik darajasining sarlavhasi. vakillik darajasining sarlavhasi qabul qiluvchi kompyuterning vakillik darajasi uchun ko'rsatmalarni o'z ichiga oladi. natijada paydo bo'lgan xabar sessiya darajasiga etkaziladi, bu esa o'z navbatida o'z sarlavhasini qo'shadi va hokazo (ba'zi darajadagi vositalar xizmat …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompyuter tarmoqlari"

ministerstvo obrazovaniya i nauki rf mundarija kirish.....................................................................................................................7 i-bob. osi modelining tuzilishi va xususiyatlari.....................9 1.1. modelning umumiy tuzilishi...............................................................................9 1.2. model darajalarining funktsional xususiyatlari.................................................12 ii-bob. osi modeli doirasida axborot xavfsizligi osi..........20 2.1. har bir darajadagi ma'lumotlarni himoya qilish vazifalari...............................20 2.2. x. 800 standartiga muvofiq xavfsizlik arxitekturasi………………..……..…23 xulosa………………………………………………………………….......….28 foydalanilgan adabiyotlar............................................

This file contains 29 pages in DOCX format (188.4 KB). To download "kompyuter tarmoqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kompyuter tarmoqlari DOCX 29 pages Free download Telegram