insho yozish ustida mashg'ulotlar

DOCX 11 pages 34.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 11
mavzu: insho yozish reja: 1. o’qilganlar asosida insho yozish 2. maqola yozish 3. xatolar ustida ishlash o’quvchilar narsa-buyumlarni, tabiatni, mehnat faoliyatini kuzatish asosida hosil qilgan taassurotlarini so’zlar vositasida ifodalaydilar. bunda ular fikrlarini turli va to’la ifodalashga o’rganishdan tashqari, ularning tushunchalari ham kengayib boradi. dastlab kuzatish rejasi tuziladi. o’quvchilarga kuzatish davomida nimalarga e’tibor berishlari kerakligi tushuntiriladi, insho mavzusi aytiladi. o’quvchilar bilan kuzatish taassurotlari asosida savol-javob o’tkazilganidan keyin ularning fikrlari umumlashtiriladi. mavzu yuzasidan reja tuziladi. mavzu ayrim o’quvchilarga reja asosida gapirtiriladi. shundan so’ng insho yozdiriladi. boshlang’ich sinflarda ko’rganlarini tasvirlab berishning quyidagi ko’rinishlaridan foydalanish mumkin: 1. kuzatish davomida ko’rilgan ayrim predmetlarni tasvirlab yozish. 1. o’quvchilar mehnat faoliyatini tasvirlash. 1. tabiat ko’rinishini tasvirlash. 2. sistemali kuzatishlar natijasini umumlashtirib tasvirlash. o’qilganlar asosida insho yozish inshoning bu turida o’quvchilar o’qigan hikoyalari asosida insho yozadilar. bu xildagi inshoda o’quvchilar hosil qilgan tushunchalarini yozma bayon qiladilar. o’qilgan asar yuzasidan insho yozishga tayyorgarlik va yozish ishlari o’qish va sinfdan …
2 / 11
avob o’tkaziladi. ayrim o’quvchilarga asar mazmuni gapirtiriladi. so’ng insho yozish tavsiya etiladi. keyinchalik esa o’quvchilarga o’qilgan matn yuza-sidan savol-javoblarsiz mustaqil insho yozish tavsiya qilinadi. lekin dastlabki paytlarda o’qituvchi o’quvchilarga qisman yordam berib turadi. maqola yozish 3-4-sinf o’quvchilariga sinf hayoti va o’quvchilar faoliyati haqida, uyin va o’qishlari haqida sinf yoki maktab devoriy gazetalariga maqola yozishni o’rgatib borish ham inshoning bir ko’rinishidir. buning uchun dastlab biror mavzu tanlanib, shu mavzuga oid «g’uncha» jurnalida berilgan maqolalar o’qib-o’rganiladi. mavzu mazmuni yozishdan oldin bir necha o’quvchiga gapirtiriladi. birgalikda tuzilgan maqolani doskaga yozib, tahlil qilinadi. uni o’quvchilar daftarlariga ko’chirib yozadilar. shundan keyin uyda shunga o’xshash maqola yozib kelish topshirig’i beriladi. shu tarzda o’quvchilar qisqa hajmli xat-xabar va maqola yozish malakalarini egallaydilar. o’quvchilarni kichik yoshdan inshoning barcha turlari bilan qisman bo’lsa-da, tanishtirib borish muhim ta’lim-tarbiyaviy ahamiyatga egadir. bu ish o’quvchilarning og’zaki va yozma nutqlarining sistemali o’sib borishiga yordam beradi. yuqori sinflarda inshoni muvaffaqiyatli yozishlariga zamin hozirlaydi. o`quvchilar …
3 / 11
shlash usullari” bo`limidan o`quvchilarni quyidagi zarur bilim, ko`nikma va malakalar bilan qurollantirishni maqsadga muvofiq deb bilamiz: · “ijodiy yozma ish” tushunchasi: rasm asosida hikoya, manzara tasviri, shaxs hayvon, narsa-buyum, voqea-hodisa tasviri. · yozma ishga mavzu tanlash, ayni bir narsa, manzara, voqea, hodisalar asosida turlicha mavzu tanlash; · berilgan mavzu, erkin mavzu; · mavzuni yoritish uchun zarur material, o`quvchining bilimlari, kuzatishlari, taasurotlari, mushohadalari, qiyos va o`xshatishlari, xulosa va hukmlari. · yozma ishning rejasi. · mavzuni yoritishda mazmun izchilligi xat boshi tushunchasi. · yozma ish matni ustida qayta ishlash, qoralama nusxada so`zlar ustida ishlash. · matnning uslubi ustida ishlash. · ishni oqqa ko`chirish. · ishni tekshirilgach, xatolar ustida ishlash yo`llari. o`quvchilar inshosini baholashda quyidagilar hisobga olinadi: 1. insho mavzusining yoritilishi. (mazmun mavzuga mosmi, ya’ni yetarli yoritilganmi, haqiqatga mos keladimi?) 2. reja, kompozitsiya, izchillik. (reja to`g`ri tuzilganmi, materialni bayon qilish tartibi rejaga mos keladimi, mazmunda takror yo`qmi.) 3. janri, uslubi. 4. insho hajmi. …
4 / 11
yozish; v) so’zda harf tushirib qoldirish; g) so’zda harflar birikishini buzish (ajratnb yozish yoki xato biriktirib yozish singari). 2. fonetik xatolar. bunday xatolar so’zlarni to’gri talaffuz qila bilmaslik, sheva va dialektlar ta’sirida bo’ladi. fonetik xatolarning, asosan, quyidagi ko’rinishlari mavjud: a) dialekt va sheva xatolari (borgan edi — boruvdi, kelgan edim — keluvdim, bo’lmas ekan — bo’masakan singari). b) assimilyasiya hodisasi natijasida (tomni — tommi, yigitcha — yigichcha, ketdi — ketti singari). v) tovushlar almashuvi natijasida (devor — dovol, nuqta — nuxta). 3. morfologik xatolar. so’zning o’zagi va qo’shimchalarida yo’l qo’yilgan xatolar morfologik xato hisoblanadi. bunday xatolarning sodir bo’lishiga quyidagilar sabab bo’ladi: - so’zning ma’nosini tushunmaslik; - grammatik qoidalarni bilmaslik; - orfografik qoidalarni unutish; - parishonxotirlik. - mexanik xatolar (o’quvchilarning ixtiyorsiz ravishda xatoga yo’l quyishlari). inshoda ko’p uchraydigan xarakterli xatolar: - gapda so’zlarning boshlanishini bilmaslik; - ko’chirma gap va dialoglarga e’tibor bermaslik. bunday xatolar ikki yo’nalishda: xatolarning oldini olish va yo’l …
5 / 11
dagi yozma ishlarga ko’proq o’rin berish zarur. imlosi qoidalashtirilmagan va qiyin so’zlar jadvali tuzilib, sinf xonasiga o’quvchilarga ko’rinarli qilib osib quyilishi ham foydalidir. lug'atdan olingan ta'rifga ko'ra s. i. ozhegova, "insho bu yozma maktab ishining turi - berilgan mavzu bo'yicha o'z fikrlaringni, bilimlaringni taqdim etishdir." inshoni malakali va qiziqarli yozishga qodir bo'lgan talaba keyinchalik o'z fikrlarini og'zaki nutqda ham, yozma ravishda ham aniq va aniq shakllantira oladi. bunday mahorat deyarli har qanday faoliyat sohasida muvaffaqiyatga erishishga yordam beradi. qiziqarli insho qanday yoziladi 1-qadam kirish, asosiy va yakuniy qismlardan inshoning klassik tuzilishi sizga qiziqarli insho yozishda yordam beradigan eng yaxshi usuldir. bu mavzuni to'liq ochib berishga va o'quvchi e'tiborini jalb qilishga yordam beradi. birinchi qismga alohida e'tibor bering, chunki birinchi taassurot eng kuchli ekanligi ma'lum. bu odamlar, kitoblar va, albatta, insholar uchun amal qiladi. 2-qadam hikoyani bayon qilish mantig'ini saqlang va oxirigacha yozing. belgilangan hajmga erishish uchun ortiqcha narsalarni yozmang. bunday …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "insho yozish ustida mashg'ulotlar"

mavzu: insho yozish reja: 1. o’qilganlar asosida insho yozish 2. maqola yozish 3. xatolar ustida ishlash o’quvchilar narsa-buyumlarni, tabiatni, mehnat faoliyatini kuzatish asosida hosil qilgan taassurotlarini so’zlar vositasida ifodalaydilar. bunda ular fikrlarini turli va to’la ifodalashga o’rganishdan tashqari, ularning tushunchalari ham kengayib boradi. dastlab kuzatish rejasi tuziladi. o’quvchilarga kuzatish davomida nimalarga e’tibor berishlari kerakligi tushuntiriladi, insho mavzusi aytiladi. o’quvchilar bilan kuzatish taassurotlari asosida savol-javob o’tkazilganidan keyin ularning fikrlari umumlashtiriladi. mavzu yuzasidan reja tuziladi. mavzu ayrim o’quvchilarga reja asosida gapirtiriladi. shundan so’ng insho yozdiriladi. boshlang’ich sinflarda ko’rganlarini tasvirlab berishning ...

This file contains 11 pages in DOCX format (34.5 KB). To download "insho yozish ustida mashg'ulotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: insho yozish ustida mashg'ulotl… DOCX 11 pages Free download Telegram