grigoriy kalendarining umumyevropa kalendari sifatida qabul qilinishi

DOCX 10 pages 36.9 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 36.9 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: grigoriy kalendarining umumyevropa kalendari sifatida qabul qilinishi. reja: 1. yulian kalendaridagi kamchiliklar. 2. rim papasi grigoriy xiii ning kalendar islohoti. 3. grigoriy kalendarining umumyevropa kalendari sifatida qabul qilinishi. 4. yulian kalendaridagi kamchiliklar. eramizning 324 yili rim imperatori konstantin xristian dinini davlat dini deb e`lon qildi. beruniy yozadi: kustantin (306 - 337). u xristianlikni birinchi qabul etgan podshox, istanbul devorlarini bino etgan. podshoxligining birinchi yilida onasi nilino (iso paygambar osilgan) salib tayogini qidirdi va oxir uni topdi. o`n to`qqizinchi yilida din raxbarlari nikiyada to`planib, xristian dini qonunlarini tuzdilar. (... podshoxlik muddati 21 yil). 325 yilda nikiyada cherkov yig`ini o`tkazildi. unda butun xristian dunyosi uchun baxorgi teng kunlik 21 martga to`gri keluvchi yuliy kalendarini qabul qilindi. nikiya safarida barcha xristian mamlakatlari uchun pasxa bayramining vaqtini hisoblash qoidalarini ishlab chiqadi. bu qoidaga binoan xristianlar pasxasi birinchi baxori to`lgan oydan keyin keladigan birinchi yakshanbada, ya`ni eski stil (yuliy kalendari) bo`yicha 21 martdan keyin …

2 / 10

oaniqlik xiv asrda aniqlangan edi. 1324 yilda vizantiyalik olim nikifor grigorya imperator andronik ii ga murojaat etib, baxorgi tengkunlik 21 martga to`gri kelmasligini pasxa bayrami asta-sekin ortga surilib ketishini bildirgan edi. shuning uchun u kalendarni tuzatib, pasxani belgilab olish lozim deb hisoblar edi. ammo imperator islohotni amalga oshira olmasligini ba`zi provaslav cherkovlari bilan kelisholmasligini e`tiborga olib, frigor taklifini rad etdi. bu kalendardagi noaniqlik xiv asrning birinchi yarimida vizantiyada yashagan grek olimi matvey vlastar ham ta`kidlagan edi. yuliy kalendarining xatosi natijasida haqiqiy baxorgi tengkunlik vaqti kalendar vaqtiga to`gri kelmay qoladi. kun bilan tunning baravar bo`lish payti tobora oldingi kunlarga avval 20 martga, so`ng 19, 18, 17 va xoqazo kunlarga o`tib boradigan bo`lib qoladi. xvi asrga kelib xatto rosa 10 kunni tashkil qilgan edi: tun - kun tengligi 21 martda bo`lishi kerak edi, haqiqatdan esa 11 martdayoq kun - tunga baravar bo`lib qolgan edi. kun - tun tengligini kalendar bo`yicha 21 martda …

3 / 10

ladi. buning uchun u rimga taniqli nemis astronomi va matematigi regimontni (1436-1476 y) taklif etdi. ammo olimning tasodifiy o`limi tufayli bu islohot to`xtab qoldi. xvi asr boshlarida ham kalendar islohoti masalalari lateranskiy (1521-1517 y) va fredenskiy (1545-1563 y) davrlarida safarda ko`rib chiqildi. xatto yevropada tanilgan niqolay kopernik (1473-1545 y) ham rimga taklif etildi. ammo kopernik bu taklifni rad etdi. bunday islohot 1582 yili rim papasi grigoriy xiii tashabbusi bilan o`tkazilgan. maxsus komissiya tashkil etilib, uning tarkibiga astronomlar va ruxoniylar, shuningdek bolon universitetining o`sha vaqtdagi mashxur astronomiya va matematika fanlari professori ignasiy dantenni (1536 - 1586y) kiritdi. bu komissiyaga yangi kalendar loyixasini ishlash topshirildi. barcha takliflar variantlari bilan tanishib chiqqan komissiya ferudje shahar tibbiyot universiteti o`kituvchisi, italyan matematigi, astronom va vrach aloiziy luidje lilio (1520-1576 y) 1576 yili taklif etgan kalendar islohoti qoidalarini ko`rib chiqdi va ma`qulladi. (bu vaqtga kelib lilio vafot etgan edi). kalendar islohotining maqsadi baxorning boshlanishi kalendardagi 11 …

4 / 10

tdan 30 soniya kam edi, xolos. bu yil uzunligi yuliy kalendar yilining uzunligidan yiliga 10 daqiqa 44 soniya, 135 yilda 1 sutka, 400 yilda 3 kundan ziyodroq farq qilardi. demak, yuliy kalendari xatosini to`grilash uchun har 400 yilda vaqt hisobidan 3 kunni chiqarib tashlab turishga qaror qilingan. yuliy kalendari bo`yicha har 400 yilda 100 ta kabisa yili bo`lishi kerak edi. islohotni amalga oshirish uchun, demak 400 yil ichidagi kabisa yillar sonini 97 ga tushirish kerak. loyixa avtori lilio yuliy kalendaridagi yuzlik sonlarni 4 ga bo`linmaydigan asriy yillarni oddiy yil hisoblashni taklif qilgan edi. demak, yangi kalendar bo`yicha yuz yilliklarni bildiruvchi sonlarni 4 ga qoldiqsiz bo`linadigan asr yillarigina kabisa yillari qatoriga ko`shiladi. masalan, 1600, 2000, 2400, 2800 va boshqa yillar ana shunday yillardir. 1700, 1800, 1900, 2100 kabi yillar esa oddiy yil hisoblanadi. shunday qilib, grigoriyning kalendari islohotidan keyin kalendar yili tropik yilga yaqinlashdi. bu kalendar ancha aniq kalendar. lekin u …

5 / 10

dronika ii diqqatini qaratdi. lekin imperator kalendarni isloh qilishga ruxsat bermadi. yulian kalendaridagi kamchiliklarnixvi asrning birinchi yarmida vizantiyada yashovchi olim matvey vlastar ham ta’kidladi. 1373-yilda vizantiyalik olim isaak argir kalendarni isloh qilish zarurligini asoslab berdi. yulian kalendarini qaytadan isloh qilish zaruratini katolik cherkovi vakillari ham ta’kidladilar. bu fikrni10kliment vi ham qo'llab quvvatladi. 1414-yilning martida kardinal per d’ali tashabbbusi bilan kalendar masalasi muhokama qilindi. 1437-yilda bu masala bazzel soborida ko‘rib chiqildi. unda uyg‘onish davrining faylasuf olimi nikolay kuzanskiy (1401-1464) o'zining loyihasi bilan tanishtiradi. 1457-yili papa sikst vi kalendarni isloh qilish va pasxa hisobini to‘g‘rilashga tayyorgarlikni boshlab yuboradi. shu maqsadda papa rimga yetakchi nemis astronomi va matematigi regiomont (1436—1476)ni taklif qildi. lekin olimning bevaqt o'limi tufayli papa bu ishni keyinga surishga majbur boiadi. xvi asrda kalendar masalasi bilan lateran (1512-1517) va triden (1545-1563) soborlari shug'ullanadi. 1514-yilda lateran sobori kalendar islohoti bo'yicha maxsus komissiya tuzadi va yevropada mashhur bo‘lgan astronom nikolay kopernik (1473—1543)ni …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "grigoriy kalendarining umumyevropa kalendari sifatida qabul qilinishi"

mavzu: grigoriy kalendarining umumyevropa kalendari sifatida qabul qilinishi. reja: 1. yulian kalendaridagi kamchiliklar. 2. rim papasi grigoriy xiii ning kalendar islohoti. 3. grigoriy kalendarining umumyevropa kalendari sifatida qabul qilinishi. 4. yulian kalendaridagi kamchiliklar. eramizning 324 yili rim imperatori konstantin xristian dinini davlat dini deb e`lon qildi. beruniy yozadi: kustantin (306 - 337). u xristianlikni birinchi qabul etgan podshox, istanbul devorlarini bino etgan. podshoxligining birinchi yilida onasi nilino (iso paygambar osilgan) salib tayogini qidirdi va oxir uni topdi. o`n to`qqizinchi yilida din raxbarlari nikiyada to`planib, xristian dini qonunlarini tuzdilar. (... podshoxlik muddati 21 yil). 325 yilda nikiyada cherkov yig`ini o`tkazildi. unda butun xristian...

This file contains 10 pages in DOCX format (36.9 KB). To download "grigoriy kalendarining umumyevropa kalendari sifatida qabul qilinishi", click the Telegram button on the left.

Tags: grigoriy kalendarining umumyevr… DOCX 10 pages Free download Telegram