korrelatsiya o'simliklar belgilaridan

PPTX 22 pages 6.1 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.1 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

макет заголовка mavzu: o'simliklar belgi-xususiyatlari orasidagi korrelatsion bog'liqliklarini aniqlash 1 reja: korrelatsiya tushunchasi korrelatsion bog‘lanishlarni aniqlash usullari korrelatsiyani o‘rganishda qo‘llaniladigan metodlar korrelatsiya tahlili bosqichlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar korrelatsiya tushunchasi korrelatsiya – bu ikkita yoki undan ortiq belgilar o‘rtasidagi statistik bog‘liqlikni o‘lchash usuli. o‘simliklarda belgilar ko‘pincha morfologik (bo‘y balandligi, barg uzunligi, gullash vaqti) va hosildorlik belgilariga (meva massasi, don soni, urug‘ miqdori) taalluqli bo‘ladi. korrelatsiya sababiy aloqani emas, balki faqat statistik bog‘liqlikni ko‘rsatadi. korrelatsion bog‘lanish turlari musbat korrelatsiya (+): bitta belgi ortsa, ikkinchisi ham ortadi (masalan, ildiz uzunligi bilan o‘simlik balandligi). manfiy korrelatsiya (–): bir belgi ortsa, ikkinchisi kamayadi (masalan, o‘simlikning gullash vaqti bilan don hosildorligi). nolga yaqin korrelatsiya (0): belgilar o‘rtasida sezilarli bog‘lanish yo‘q. korrelatsion bog‘lanishlarni o‘lchash ko‘rsatkichlari pearson korrelatsiya koeffitsiyenti (r): –1 ≤ r ≤ +1 r = 0 – bog‘lanish yo‘q r = +1 – mukammal musbat bog‘lanish r = –1 – mukammal manfiy bog‘lanish spearman rank korrelatsiyasi …

2 / 22

sh mavjud, lekin tolali uzunlik bilan hosildorlik orasida manfiy korrelatsiya kuzatiladi. kartoshkada ildiz-meva massasi barg soni bilan ijobiy, gullash davri uzunligi bilan esa manfiy korrelyatsiyada bo‘lishi mumkin. seleksiyada ahamiyati o‘simliklarning belgilarini yaxshilashda korrelatsiya juda muhim. agar kerakli belgilar ijobiy bog‘langan bo‘lsa, seleksiya samarali kechadi (masalan, hosildorlik va kasalliklarga chidamlilik). agar salbiy korrelatsiya mavjud bo‘lsa, seleksiya murakkablashadi (masalan, va sifat belgilari qarama-qarshi bo‘lishi). korrelatsiyani o‘rganishda qo‘llaniladigan metodlar variatsion-statistik tahlil regression tahlili (bir belgining ikkinchisiga ta’sirini aniqlash) multikorrelatsiya (ko‘p belgilar o‘rtasidagi bog‘lanish) fenotipik va genotipik korrelatsiya:fenotipik – tashqi ko‘rinishdagi bog‘lanish; genotipik – irsiyat orqali o‘tadigan bog‘lanish korrelatsiya tahlili bosqichlari tadqiqot ob’ektini aniqlash (masalan, paxta navlari). belgilarni tanlash (bo‘y, barg soni, hosil, tola sifati). o‘lchov natijalarini yig‘ish. korrelatsiya koeffitsiyentlarini hisoblash. statistik ahamiyatlilikni tekshirish (t-test, p-value). natijalarni talqin qilish va xulosalar chiqarish. korrelatsiyaning biologik mohiyati o‘simliklarda belgilar o‘zaro fiziologik, biokimyoviy va genetik mexanizmlar orqali bog‘langan bo‘ladi. masalan, azot almashinuvi yuqori bo‘lsa, barg maydoni kattalashadi, …

3 / 22

ir xil o‘simlik belgilarining korrelatsiyasi turli sharoitlarda o‘zgarishi mumkin. masalan, bug‘doyda “don massasi – boshoq uzunligi” korrelyatsiyasi sug‘oriladigan maydonda kuchli, qurg‘oqchil hududda esa zaif bo‘lishi mumkin. demak, korrelatsion bog‘lanish absolyut emas, balki sharoitga moslashuvchan. multikorrelatsiya va kompleks belgilar o‘simliklar belgilarining ko‘pchiligi ko‘p omilli ta’sir ostida rivojlanadi. masalan, hosildorlik – bu barg maydoni, fotosintez intensivligi, ildiz rivojlanishi, oziq elementlar to‘planishi kabi bir nechta belgilar bilan kompleks bog‘liq. shuning uchun ko‘pincha oddiy ikki belgini emas, balki bir nechta belgilar o‘rtasidagi korrelyatsiya tarmoqlari o‘rganiladi. qiyosiy korrelatsion tahlil bir xil turdagi o‘simlikning navlari yoki populyatsiyalari orasida korrelatsiya kuchi farq qilishi mumkin. masalan, paxta navlaridan birida “tolaning uzunligi – tolani mustahkamligi” bog‘lanishi kuchli bo‘lsa, boshqasida zaif bo‘lishi mumkin. bu navlarning genetik xilma-xilligi haqida signal beradi. seleksiyadagi amaliy qo‘llanilishi korrelatsiya orqali indirekt seleksiya qilinadi:agar bevosita o‘lchash qiyin bo‘lgan belgi (masalan, oqsil miqdori) oddiyroq belgi (masalan, don og‘irligi) bilan yuqori korrelyatsiyada bo‘lsa, seleksiya o‘sha oddiy belgiga qarab …

4 / 22

iklar korrelatsiya sababiylikni isbotlamaydi. masalan, “bo‘y balandligi – hosildorlik” korrelyatsiyasi kuchli bo‘lsa ham, bo‘y balandlikni ko‘paytirish doim hosilni oshirmaydi. shuning uchun korrelatsion tahlilni eksperimental sinovlar bilan tasdiqlash zarur. korrelatsiya matritsasi bu jadval orqali qaysi belgilar eng ko‘p ta’sir ko‘rsatayotgani aniqlanadi. xulosa o‘simliklar belgi-xususiyatlari orasidagi korrelatsion bog‘liqliklarni aniqlash – seleksiya, genetika va agrobiologiyada eng muhim usullardan biridir. chunki har bir o‘simlikning rivojlanishi, hosildorligi va sifat ko‘rsatkichlari ko‘p belgilar yig‘indisiga bog‘liq. umuman olganda, korrelatsion bog‘liqliklarni o‘rganish o‘simlikshunoslikdagi ilmiy tadqiqotlarning asosiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, u seleksionerlarga yangi, yuqori hosildor va sifatli navlarni yaratishda ishonchli ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi. foydalanilgan adabiyotlar xo‘jayev, m. ch., seleksiya va urug‘chilik asoslari. – toshkent: o‘zbekiston milliy universiteti nashriyoti, 2018. abdukarimov, a. a., biometriya va statistika asoslari qishloq xo‘jaligida. – toshkent: “fan va texnologiya”, 2016. g‘ulomov, a. sh., o‘simlikshunoslik nazariyasi va amaliyoti. – toshkent: “o‘qituvchi”, 2019. rasulov, s. b., qishloq xo‘jaligi ekinlari seleksiyasi. – toshkent: “universitet”, 2017. usmonov, …

5 / 22

korrelatsiya o'simliklar belgilaridan - Page 5

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "korrelatsiya o'simliklar belgilaridan"

макет заголовка mavzu: o'simliklar belgi-xususiyatlari orasidagi korrelatsion bog'liqliklarini aniqlash 1 reja: korrelatsiya tushunchasi korrelatsion bog‘lanishlarni aniqlash usullari korrelatsiyani o‘rganishda qo‘llaniladigan metodlar korrelatsiya tahlili bosqichlari xulosa foydalanilgan adabiyotlar korrelatsiya tushunchasi korrelatsiya – bu ikkita yoki undan ortiq belgilar o‘rtasidagi statistik bog‘liqlikni o‘lchash usuli. o‘simliklarda belgilar ko‘pincha morfologik (bo‘y balandligi, barg uzunligi, gullash vaqti) va hosildorlik belgilariga (meva massasi, don soni, urug‘ miqdori) taalluqli bo‘ladi. korrelatsiya sababiy aloqani emas, balki faqat statistik bog‘liqlikni ko‘rsatadi. korrelatsion bog‘lanish turlari musbat korrelatsiya (+): bitta belgi ortsa, ikkinchisi ham ortadi (masalan, ild...

This file contains 22 pages in PPTX format (6.1 MB). To download "korrelatsiya o'simliklar belgilaridan", click the Telegram button on the left.

Tags: korrelatsiya o'simliklar belgil… PPTX 22 pages Free download Telegram