kompleks birikmalar

PPTX 12 pages 215.6 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 215.6 KB

File type PPTX

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

$namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo'nalishi 1- bosqich talabasi rasulov azizbekning fanidan tayorlagan mustaqil ishi. namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo'nalishi 1- bosqich talabasi rasulov azizbekning fanidan tayorlagan mustaqil ishi. mavzu:kompleks birikmalarning izomeriyasi.markaziy ionning ligang bilan elektrostatik tasirlashuvi. reja. 1.kompleks birikmalar. 2.kompleks birikmalar hosil bo'lishi. 3.verner nazariyasi. 4.xulosa. kompleks birikmalar. koordinatsion birikmalar, kompleks birikmalar — markaziy atom (yoki ion) va u bilan bog'langan molekula yoki ionlar — ligandlardan tashkil topgan komplekslar. markaziy atom (kompleks hosil qiluvchi), odatda, akseptor, ligandlar esa elektronlarning donorlari bo'lib, kompleks hosil bo'lganda ular orasida donor-akseptor yoki koordinatsion bog'-lanish vujudga keladi. kompleks elektroneytral yoki noelektrolit, musbat (kompleks kation) yoki manfiy (kompleks anion) zaryadli bo'lishi mumkin. mac, [cu(nh,)4]2+, [fe(cn)6]4\ agar eritma yoki gaz holatidagi koordinatsion birikmalar bir xil ligandlardan tuzilgan bo'lsa, komp-leksdagi barcha bog'lar bir xil, agar har xil ligandlardan iborat bo'lsa, bog'lar tavsifi ligandlar xossalariga bog'liqbo'ladi. mac, [w(ch,cn)(o)f4] kompleksida donorakseptor, oddiy kovalent bog'lar …$

2 / 12

lar ham bor, mas, metallarning karbonillari ti(co)7, cr(co)6, fe(co)5 va boshqa markaziy atom bilan bevosita bog'lanmagan ionlar kompleks tarkibiga kirsa, ular kompleksning tashqi sferasida bo'ladi. kationlar, mas, k4[g'e(s1m)6]dagi k+ ham, anionlar, mas, [cu(nh3)4]so4 dagi so^~ ham tashqi sfera ionlaridir. koordinatsion birikmalar formulasini yozganda tashqi sfera ionlari kvadrat qavsdan tashqariga chiqariladi. markaziy atom bilan bevosita bog'langan ionlar yoki molekulalar soni uning koordinatsion soni (koordinatsion birikmalar) deb ataladi. mas, k4[fe(cn)6], ti(co)7 va [cu(nh3)4]so4 da markaziy atomlarning koordinatsion birikmalar 6, 7 va 4 ga teng . d.i.mendeleyev davriy sistemasining katta davrlari o'rtasidagi (oraliq) elementlar (ti, v, sg , mn, fe, so, ni, si, zn, zr, nb, mo, tc, ru, rh, pd, ag, cd, hf, ta, w, re, os, ir, pt, ai, hg, nodir yer elementlari, aktinoidlar), baʼzi metallmaslar, mas, v, r, si ko'pincha kompleks birikma hosil qiluvchi markaziy atomlar bo'lib, kislotalarning anionlari (g'-, s1-, br-, s2-, wo2, so42, ro43’ va boshqalar), shuningdek, o, …

3 / 12

n hosilalari), uglerod va boshqa elementlarning atomlari orqali birikadi. ko'pincha, ligandlar o'z atomlaridan bir nechasi bilan markaziy atomga birikadi, ular polidentat ligandlar deb ataladi. verner nazariyasi. verner nazariyasi. 1893y.da a.verner kompleks birikmalar tuzilishi xaqidagi original nazariyani yaratdi. bu nazariya 3 banddan iborat: 1) ko’pchilik elementlar o’zining asosiy valentligidan tashqari qo’shimcha valentlikni xam namoyen qila oladi; 2) xar qaysi element o’zining asosiy va qo’shimcha valentliklarini to’yintirishga intiladi; 3) markaziy atomning qo’shimcha valentlilari fazoda ma’lum yo’nalishga ega. verner nazariyasi koordinatsion nazariya deb ataladi. oddiy kimyoviy birikmalar asosiy valentliklari xisobiga, kompleks birikmalar esa elementning qo’shimcha valentligi xisobiga xosil bo’ladi. masalan: ptcl4 + 2kcl = ptcl4*2kcl k2[ptcl6] pt ning asosiy valentligi 4 ga, qo’shimcha valentligi 6 ga teng. kompleks birikma tarkibidagi markaziy atom bilan bevosita birikkan ligandlar orasidagi bog’lanishlar soni markaziy atomning koordinatsion soni deyiladi. markaziy ionning koordinatsion soni ko’pincha 1 dan 12 gacha bo’lishi mumkin. lekin 8 dan katta koordinatsion sonli komplekslar kam …

4 / 12

tsion birikmalar eritma, kristall va gaz holatida bo'ladi. kimyobiol. jarayonlarida ham koordinatsion birikmalarning o'rni muhim. xlorofill, gemoglobin, enzimlar koordinatsion birikmalar sinfiga mansub. ko'pgina dorivor moddalar (koamid, ferramid va boshqalar), kobalt, temir ionlarining nikotinamid bilan birikmasi koordinatsion birikmalar hisoblanadi. koordinatsion birikmalarning nomlanishi. iyupak sistemasiga binoan, koordinatsion birikmalar formulasini yozishda avvalo markaziy atom, so'ngra ionli va neytral ligandlar ko'rsatiladi. ichki va tashqi sferalar kvadrat qavs bilan ajratiladi. mas,[cr(h2o)6](so4)3, [co(no3)(nh3)5]cl2. markaziy atomning zaryadi qavs ichida rim raqami bilan ifodalanadi: k2[rvg6] — kaliy geksabromopalladat (iv), [fe(nh3)6]cl2 — geksaamintemir (ii) xlorid. etboringiz uchun rahmat. image1.jpeg image2.jpeg image3.jpeg

5 / 12

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kompleks birikmalar"

namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo'nalishi 1- bosqich talabasi rasulov azizbekning fanidan tayorlagan mustaqil ishi. namangan davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti kimyo yo'nalishi 1- bosqich talabasi rasulov azizbekning fanidan tayorlagan mustaqil ishi. mavzu:kompleks birikmalarning izomeriyasi.markaziy ionning ligang bilan elektrostatik tasirlashuvi. reja. 1.kompleks birikmalar. 2.kompleks birikmalar hosil bo'lishi. 3.verner nazariyasi. 4.xulosa. kompleks birikmalar. koordinatsion birikmalar, kompleks birikmalar — markaziy atom (yoki ion) va u bilan bog'langan molekula yoki ionlar — ligandlardan tashkil topgan komplekslar. markaziy atom (kompleks hosil qiluvchi), odatda, akseptor, ligandlar esa elektronlarning donorlari bo'lib, kompleks hosil bo'lganda ul...

This file contains 12 pages in PPTX format (215.6 KB). To download "kompleks birikmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: kompleks birikmalar PPTX 12 pages Free download Telegram