teodor drayzerning amerika fojiasi romaning tarjimasida realiya va xos so’zlarning berilishi

DOCX 18 pages 55.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 18
o‘zbekiston respublikasi oliy ta‘lim fan va innovatsiyalar vazirligi surxondaryo viloyati termiz davlat universiteti xorijiy til va adabiyoti fakulteti kafedrasi ________________________________ning “teodor drayzerning amerika fojiasi romaning tarjimasida realiya va xos so’zlarning berilishi” mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi himoyaga tavsiya etiladi “ ” _________________ __________ “_____” _____________2025 y ilmiy rahbar: “ ” _______ _________________ “_____”_____________2025 y termiz – 2025 mundarija: kirish…........................................................................................................... i bob. ‘‘ realiya va xos so’zlarning fanda o’rganilishi”. 1.1.realiya va xos so’zlar haqida haqida tushuncha.............................................. 1.2.realiya va xos so’zlarning boshqa leksik so’zlar orasidagi o’rni..................................................................................................................... 1.3. realiya va xos so’zlarning tasniflash muammolari............................................. i bob bo‘yisha xulosalar……............................................................................... ii bob. t. drayzerning amerika fojiasi asaridagi realiya va xos so’zlarning o’zbek tiliga tarjima qilish muammolari. 2.1. t.drayzerning amerika fojiasi asarida realiya va xos so’zlarning tarjima qilish muammolari......................................................................................................... 2.2. amerika fojiasi asaridagi geografik joy nomlari va insonlar tarjimasi masalasi............................................................................................................... 2.3.amerika fojiasi asaridagi ma’daniy terminning tarjima muammolari................................................................................................................ ii bob bo‘yisha xulosalar………......................................................................... xulosa ……………………………………………………
2 / 18
……........................... foydalanilgan adabiyotlar va manbalar...................................................... “til – har qanday xalq uchun o‘ta hassos va ta’sirchan masala” – shavkat mirziyoyev. kirish. bugungi globallashuv va axborot texnologiyalari asrida turli xalqlar o‘rtasidagi madaniy aloqalar tobora jadallashib bormoqda. bunday sharoitda xalqaro hamkorlik, madaniyatlararo muloqot va o‘zaro tushunishni ta’minlashda tarjima san’ati muhim o‘rin tutadi. prezidentimiz shavkat mirziyoyev bu borada shunday deydi: “milliy madaniyatimizni asrab-avaylash, uni jahon miqyosida keng targ‘ib qilish — bizning ustuvor vazifamizdir. har bir asar, har bir tarjima xalqimizning ma’naviy olamini boyitishga xizmat qilishi kerak.” badiiy tarjima — bu shunchaki so‘zdan-so‘zga o‘girish emas, balki asarning badiiy-estetik jihatlarini, muallifning dunyoqarashi va milliy ruhini boshqa tilga ko‘chira olish san’atidir. ayniqsa, realiyalar va xos so‘zlarning tarjimasi bu jarayonda eng murakkab va muhim jihatlardan biri hisoblanadi. realiya so‘zlari — bu bir xalqning tarixiy, madaniy, ijtimoiy hayoti bilan chambarchas bog‘liq bo‘lgan, boshqa tillarda to‘liq muqobili yo‘q iboralar yoki nomlardir. ular asarning o‘ziga xosligini, milliy koloritini belgilaydi. adabiy tarjima …
3 / 18
amerika jamiyatining sinfiy tuzilmasi, iqtisodiy tengsizlik, shaxsiy fojia va ijtimoiy qarama-qarshiliklarni yoritishda realia va xos so‘zlar vositasida chuqur badiiy ifoda topgan asarlardan biridir. asarda ishlatilgan ko‘plab realia so‘zlar — amerika hayot tarziga xos tushunchalar, joy nomlari, ijtimoiy institutlar, kiyim-kechak, ovqatlanish madaniyati, huquqiy atamalar va hokazolar — asarning real kontekstda bo‘lishini ta’minlaydi. ushbu so‘zlar tarjima jarayonida qanday ifodalangan? ularning milliy rang-barangligi va madaniy mazmuni o‘zbek o‘quvchisiga to‘liq yetkazilganmi? — ana shu savollar ushbu ilmiy ishning markazida turadi. shuningdek, xos so‘zlar tarjimasida tarjimon muallif uslubini, tilga bo‘lgan munosabatini va badiiy effektni saqlab qolishga intilganmi? drayzerning psixologik tahlil uslubi, obrazlar tizimi, ijtimoiy qatlamlarga bo‘lgan munosabati ko‘pincha til vositalarida, ayniqsa, xos leksik birliklarda o‘z ifodasini topadi. ularni tarjima qilishda oddiy so‘z ekvivalenti tanlash asarning estetik qimmatini susaytirishi mumkin. shu bois, tarjima jarayonida qo‘llanilgan uslublar — transliteratsiya, izohli tarjima, adaptatsiya, funksional ekvivalent va boshqa usullar — tanqidiy tahlil qilinishi lozim. ushbu bitiruv malakaviy ishida teodor …
4 / 18
qo‘shadi, deb hisoblaymiz. i bob. ‘‘ realiya va xos so’zlarning fanda o’rganilishi”. 1.1.realiya va xos so’zlar haqida haqida tushuncha. realia (koʻplik ism) madaniyatga xos moddiy elementlar uchun soʻzlar va iboralardir. realiya soʻzi oʻrta asr lotin tilidan olingan boʻlib, u dastlab „haqiqiy narsalar“ degan maʼnoda, yaʼni mavhum narsalardan farqli ravishda mavjud narsalarni anglatadi. realiyani chuqur oʻrganishni birinchi boʻlib amalga oshirgan bolgar tarjimonlari vlahov va florin soʻzning zamonaviy maʼnosini yaratdilar. ular shuni koʻrsatadiki, realiya juda milliy ohangga ega boʻlgani sababli, ular koʻpincha tarjima uchun qiyinchilik tugʻdiradi.[1][footnoteref:1] realiyani terminologiya bilan chalkashtirib yubormaslik kerak: terminologiya - ilmiy adabiyotda ilmiy sohaga tegishli narsalarni belgilash uchun ishlatiladi va odatda juda aniq stilistik maqsadga xizmat qilish uchun faqat boshqa turdagi matnlarda qoʻllanadi. badiiy adabiyot, ular keltiradigan ekzotik koʻrinish uchun realiyani yaxshi koʻradi. realiyani tarjima qilish uchun turli strategiyalar mavjud : ular fonetik transkripsiyadan tortib, umumiy maʼno tarjimasigacha. isroillik olim gideon turi bunday yechimlarni aniqlashning bir usulini taklif …
5 / 18
a marketi · asl soʻzga oʻxshagan, lekin oʻziga xos jilosi boʻlgan yangi soʻz yaratish, masalan, arabcha mu'adhdhin dan muazzin · manba tilidan boshqa, lekin oʻzaro bogʻliq soʻzdan foydalanish, uni asl soʻz sifatida oʻtkazish. masalan, italyancha kapuchino soʻzi koʻpincha ingliz tiliga latte deb tarjima qilinadi, bu italyancha „sut“ degan maʼnoni anglatadi. · synagogue uchun yahudiy ibodatxonasi kabi maʼnoni aniq qilish · soʻzni oʻxshash mahalliy soʻz bilan almashtirish, masalan, jugendstil uchun frantuz art nouveau (soʻzma-soʻz „yangi sanʼat“) · soʻzni umumiy yoki xalqaro soʻz bilan almashtirish, masalan, beaujolais uchun qizil sharob · argentina pampasida boʻlgani kabi, oʻquvchiga realiya elementining kelib chiqishini aniqlashga yordam berish uchun sifat qoʻshish · umumiy maʼnoni tarjima qilish. misol uchun, inglizcha jumla does the national health service cover this drug? amerika kontekstida is this drug expensive? ushbu yechimlarning har biri qanchalik mos kelishi turli omillarga bogʻliq. ulardan biri tarjima qilinayotgan matn turidir. [footnoteref:2]realiyaning adekvat tarjimalari (turi maʼnosida) baʼzi ekzotizmni …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "teodor drayzerning amerika fojiasi romaning tarjimasida realiya va xos so’zlarning berilishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta‘lim fan va innovatsiyalar vazirligi surxondaryo viloyati termiz davlat universiteti xorijiy til va adabiyoti fakulteti kafedrasi ________________________________ning “teodor drayzerning amerika fojiasi romaning tarjimasida realiya va xos so’zlarning berilishi” mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi himoyaga tavsiya etiladi “ ” _________________ __________ “_____” _____________2025 y ilmiy rahbar: “ ” _______ _________________ “_____”_____________2025 y termiz – 2025 mundarija: kirish…........................................................................................................... i bob. ‘‘ realiya va xos so’zlarning fanda o’rganilishi”. 1.1.realiya va xos so’zlar haqida haqida tushuncha.............................................. 1.2.realiya va...

This file contains 18 pages in DOCX format (55.0 KB). To download "teodor drayzerning amerika fojiasi romaning tarjimasida realiya va xos so’zlarning berilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: teodor drayzerning amerika foji… DOCX 18 pages Free download Telegram