adsorbentsion usullar va gaz tozalash

DOC 28 pages 154,0 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 154,0 KB

Fayl turi DOC

Pages 28

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

1 mavzu: gazlarni tozalashda adsorbentsion usullarning roli. reja. 1. adsorbsiya haqida asosiy tushunchalar. 2. adsorbentlarni aktivligini tiklash va regeneratsiyalash.. 3. tabiiy adsorbentlar haqida umumiy tushuncha. 4. tabiiy gazni oltingugurtli birikmalardan tozalash. o‘zbekiston respublikasi mustaqilligidan so‘ng hukumatimiz tomonidan neft va gaz sanoati rivojlanishiga yanada e’tibor berila boshlandi. jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi davrida respublikamizda uning oldini olish va bartaraf etishning asosiy tadbirlaridan biri xalq xo‘jaligining alohida tarmoqlarini rivojlantirish, ularni yangi texnika va texnologiyalar bilan jihozlash, ishlab chiqarishda qo‘llanilayotgan qurilmalarni modernizatsiya qilish, sifatli va raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish hozirgi kunning dolzarb vazifalaridan biridir [1]. hozirgi paytda gaz qazib olish hajmining ko‘payishi guruxiy gaz yig‘ish tizimlariga o‘tishni taqazo qilmoqda va bu tizim respublikamiz gaz konlarida keng qo‘llanilmoqda. bu tizimda bir gurux quduqlar markazida gaz yig‘ish punktlari joylashtiriladi va ulardan umumiy kon kollektorlari orqali gaz gazni kompleks tayyorlash qurilmalariga yuboriladi. viloyatimizdagi asosiy gaz konlari gazkondensatli bo‘lib, tabiiy gaz tarkibida suyuq uglevodorodlarning bo‘lishi gazni tayyorlash jarayonida qo‘shimcha …

2 / 28

sifatida qo‘llanilishi tayyorlanayotgan gaz tarkibiga emas, balki olinayotgan mahsulotlar tarkibiga ham aniq talablarni qo‘ymoqda. oxirgi yillarda respublikamiz miqiyosida neft’ va gaz sanoati rivojlanishiga yanada e’tiborning ortishi uning barcha sanoat tarmoqlari ichida energiyaning asosiy manbai bo‘lib qolganligi bilan tavsiflanadi. har bir rivojlangan mamlakatning iqtisodiyotida energiya resurslarini tejash va ulardan unumli foydalanish ishlab chiqarish sharoitida qo‘llanilayotgan texnika va texnologiyalarning sifat va samaradorlik ko‘rsatkichlari bilan belgilanadi. adsorbsiya xaqida asosiy tushunchalar. har qanday geterogen jarayonlar, masalan qattiq jismning parchalanishi yoki qattiq ximiyaviy birikmaga aylanishi, qattiq jismning erishi, gazlar va suyuqliklarning bug‘lanishi, sublimatlanish va shunga o‘xshashlar, shu bilan birga geterogen katalizning hamda elektroximiyaviy jarayonlarning eng muxim xodisalari sirt-yuza chegaralarida, ya’ni qattiq jism-gaz, qattiq jism-suyuqlik, qattiq jism-qattiq jism, suyuqlik-gaz, suyuqlik-suyuqlik chegaralarida sodir bo‘ladi. ma’lumki, har qanday jism uning agregat holatidan qat’iy nazar boshqa bir faza bilan doimiy ravishda ta’sirlanib turadi. ana shu ta’sirlashuvlar jismlarning tegib turgan fazalarida sodir bo‘ladi. jismning boshqa faza bilan tegib turgan joyidagi …

3 / 28

’ni 1m 2 kattalashtirish uchun sarf qilinadigan ish miqdoriga teng erkin energiya; s –suyuqlik sirti. yuqoridagi formuladan ko‘rinib turibdiki, fazalar chegarasidagi sirt qanchalik katta bo‘lsa, shu fazalar chegarasida erkin energiya zapasi shunchalik katta bo‘ladi. demak barcha dispers sistemalarda, ayniqsa kolloid eritmalarda dispers faza zarrachalari sirtida erkin energiya zapasi katta bo‘lishi kerak. haqiqatdan ham kolloid sistemani tashkil etuvchi moddalarning maydalanganlik darajasi zarrachalarning solishtirma sirt kattaligi bilan o‘lchanadi. solishtirma sirt deganda zarrachalarning umumiy sirt kattaligining modda hajmiga bo‘lgan nisbati tushuniladi: agar zarrachaning qirrasi 1 m bo‘lgan kub deb tasavvur qilinsa uning solishtirma sirti: misol uchun, modda maydalanganda qirrasi 1x103 sm bo'lgan kubchalar hosil bo'lsa, u holda solishtirma sirt quyidagi qiymatga ega bo'ladi: sharcha shaklidagi zarrachalarning solishtirma sirti: bu yerda: r-sharsimon zarracha radiusi. moddalar qanchalik yaxshi maydalansa zarrachalar soni shunchalik ko‘p bo‘ladi. shuning uchun solishtirma va umumiy sirtlar ham shuncha katta bo‘ladi. shuningdek, sistemaning sirt energiyasi ham yuqori bo‘ladi. sirt energiya o‘z tabiati …

4 / 28

jada bu moddaning konsentratsiyasi qattiq jism sirtida gaz hajmidagiga nisbatan ortadi. sirt energiyasining kamayishiga olib boruvchi jarayonlardan biri suyuqlik yoki qattiq jism sirtida boshqa moddalarning yig‘ilish hodisasidar. suyuqlik yoki qattiq jism sirtida boshqa moddalarning molekulalari, atomlari yoki ionlarining yig‘ilishi adsorbsiya deyiladi[3]. o‘z sirtiga yoki g‘ovaklariga boshqa modda zarrachalarini yutgan modda adsorbent deb, adsorbent g‘ovaklaridan tashqari turgan yutiluvchi modda adsorbtiv deb ataladi. adsorbtavning adsorbati deb yuritiladi. yutilgan modda zarrachalari hamma vaqt modda sirtida qolavermaydi, ba’zan yutuvchi jismning ichki tomoniga ham diffuziyalanishi mumkin. umuman, qattiq jismga tashqi sirtiga yutilsa, bu hodisa adsorbsiya ( yoki o‘zaro ximiyaviy tasir ruy bermasa, fizikaviy adsorbsiya) deb, uning ichki qismiga yutilganda esa adsorbsiya deb ataladi. agar modda geterogen sistemada ( masalan, gaz bilan adsorbent orasida) bo‘ladigan ximiyaviy reaksiya tufayli yutilsa, bu hodisa xemosorbsiya ( yoki aktivlangan adsorbsiya) deyiladi. xemosorbsiya reaksiya tezligiga va adsorbtivning reaksiya mahsulotlari qavati orqali diffuziyalanishiga bog‘liq bo‘lgani uchun xemosorbsiya tezligi katta chegarada bo‘lishi mumkin. …

5 / 28

oki bug‘lanish issiqliklariga yaqin bo‘ladi. adsorbillangan molekula adsorbsion qavatda qancha vaqt davomida istiqomat qilishi adsorbsiya vaqti deb yuritiladi. bu kattalik adsorbillangan molekulaning adsorbent sirtida qancha vaqt turishini ko‘rsatadi. agar molekula bilan sirt orasida hech qanday tortilish kuchlari mavjud bo‘lmasa, bu vaqt kattaligi molekulaning tebranish davri, ya’ni10-12 -10-13 sekund chamasida bo‘ladi. agar molekula bilan sirt orasida tortishish kuchlari mavjud bo‘lsa, molekulaning sirtda tutib turgan kuchini sig‘ish uchun zarur energiya olgandagina molekula sirtidan ajralib chiqadi. adsorbsion ta’sirlashuvlar turi. adsorbent va adsorbat zarrachalari orasidagi ta’sirlashuvlar har xil bo‘lishi mumkin. adsorbsiya vaqtida molekulyar kuchlar ham tasir qiladi. bu asosan elektrokinetik kuchlar, ya’ni dispersion kuchlardir. har bir molekulada elektronlar zichligining ma’lum bir yo‘nalishi bo‘ylab xarakat qilishi tufayli molekulada dipol momentlar va kvadrupollari paydo bo‘ladi. bu dipollar molekulalarning bir -biriga yaqinlashuvida o‘zaro ta’sir etmasdan qolmaydi. yanada shu ta’sirlashuvlar natijasida umumiy tortishuv kuchlari vujudga keladi. bu kuchlar shuning uchun dispersion kuchlar deb aytiladiki, hosil bo‘lgan dipollar yorug‘likning …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "adsorbentsion usullar va gaz tozalash"

1 mavzu: gazlarni tozalashda adsorbentsion usullarning roli. reja. 1. adsorbsiya haqida asosiy tushunchalar. 2. adsorbentlarni aktivligini tiklash va regeneratsiyalash.. 3. tabiiy adsorbentlar haqida umumiy tushuncha. 4. tabiiy gazni oltingugurtli birikmalardan tozalash. o‘zbekiston respublikasi mustaqilligidan so‘ng hukumatimiz tomonidan neft va gaz sanoati rivojlanishiga yanada e’tibor berila boshlandi. jahon moliyaviy-iqtisodiy inqirozi davrida respublikamizda uning oldini olish va bartaraf etishning asosiy tadbirlaridan biri xalq xo‘jaligining alohida tarmoqlarini rivojlantirish, ularni yangi texnika va texnologiyalar bilan jihozlash, ishlab chiqarishda qo‘llanilayotgan qurilmalarni modernizatsiya qilish, sifatli va raqobatbardosh mahsulotlar ishlab chiqarish hozirgi kunning dolzarb va...

This file contains 28 pages in DOC format (154,0 KB). To download "adsorbentsion usullar va gaz tozalash", click the Telegram button on the left.

Tags: adsorbentsion usullar va gaz to… DOC 28 pages Free download Telegram