rentgentuzililish tahlili qurilmalari va ularning ishlash mehanizmlari

PPTX 35 pages 6.1 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.1 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

prezentatsiya powerpoint ma’ruza №13 rentgen tuzililish tahlili qurilmalari va ularning ishlash mehanizmlari kristalloximiya kristallar tarkibidagi atomlarning ximiyaviy bog'larining tabiatini, fizik va kimyoviy xossalarining uning tuzilishi bilan bog'likligini tushunishga yordam beradi. kristall tuzilishni o'rganishda rentgen tuzilish taxlili, elektronografiya va neytronografiya usullaridan foydalaniladi. bu usullar yordamida atomlar orasidagi masofa, valent burchaklarining aniq qiymatlarini aniqlash mumkin. zaryadlangan zarralar yoki fotonlarning muhitni tashkil etuvchi atomlari bilan oʻzaro taʼsirlashishlari natijasida vujudga keluvchi elektromagnit nurlanish. rentgen nurlari rentgen-nurlari, rentgen naychasining markazidan to'g'ri chiziqda tarqaladi. ular elektromagnit maydonda ajratilmaydi. ularning tarqalish tezligi yorug'lik tezligiga teng. rentgen-nurlari ko'rinmas, ammo ma'lum moddalar tomonidan yutilganida, ular porlaydi. rentgen-nurlarining asosiy xususiyatlari: rentgen tuzilish tahlili rentgen nurlarining to'lqin uzunligi diapazoni tarixi kristallarning rentgen nurlari diffraktsiyasi 1912 yilda kashf etilgan. nemis fiziklari m.laue, v.fridrix va p.knipping. tor rentgen nurlarini statsionar kristallga yo'naltirib, ular kristall orqasida joylashgan, ko'p sonli muntazam joylashtirilgan dog'lardan iborat bo'lgan fotografik plastinkada diffraktsiya naqshini qayd etdilar. har bir nuqta kristall …

2 / 35

tida sodir bo'ladi. 2p→1s o‘tishlar 3p→1s o‘tishlarga qaraganda ancha tez-tez sodir bo‘ladi, shuning uchun ka nurlanishi kβ nurlanishiga qaraganda kuchliroqdir. shu sababli, amaliy rentgenografiyada aynan kα nurlanishi qo'llaniladi. 1' va 2' aks ettirilgan nurlarning bir xil fazada tarqalish shartini yozamiz. 2-2' nur 1-1' bilan solishtirganda qo'shimcha yo'ldan o'tadi ∆=cd+df. 1' va 2' nurlar bir xil fazada bo'lishi uchun yo'l farqi ∆ to'lqin uzunliklarining butun soniga teng bo'lishi kerak: ∆ = nλ, (1) bu erda l - rentgen nurlarining to'lqin uzunligi; n - spektrning tartibi (n = 0,1,2,…). qo‘shni parallel tekisliklar juftligi orasidagi masofa tekisliklararo masofa d, burchak  esa bragg diffraktsiya burchagi deb ataladi.u holda cd = df = dsin, ∆ = 2 dsin. (2) (1) - (2) shartlardan rentgen nurlarining kristalldagi difraksiyasi uchun vulf-bragg qonunining ifodasini olamiz. 2d sin = nλ. (3) 1913 yilda v. l. bragg va u bilan bir vaqtda g. v. vul'f kristaldagi diffraktsiya nurlarining ko'rinishini …

3 / 35

shi va tahlil qilinayotgan ob'ektga tarqalgan rentgen nurlanishining intensivligi bo'yicha o'rganish usuli. rentgen nurlari difraksion tahlilining eksperimental usullari. na’munalarni difraktsiyalash va ro'yxatga olish uchun sharoit yaratish uchun rentgen kameralari va rentgen difraktometrlari qo'llaniladi. ulardagi tarqoq rentgen nurlanishi fotoplyonkaga yozib olinadi yoki yadroviy nurlanish detektorlari bilan o'lchanadi. sinov namunasining holatiga va uning xususiyatlariga, shuningdek olinishi kerak bo'lgan ma'lumotlarning tabiati va miqdoriga qarab, rentgen nurlanishini tahlil qilishning turli usullari qo'llaniladi. atom tuzilishini o'rganish uchun tanlangan monokristallarning o'lchamlari ~ 0,1 mm bo'lishi va iloji bo'lsa, mukammal tuzilishga ega bo'lishi kerak. rentgen nurlari diffraksiyasi qattiq qattiq jismlar uchun ham, kukun holida mavjud bo'lgan moddalar uchun ham kuzatiladi. kukun polikristal modda bo'lib, ko'plab individual, tasodifiy yo'naltirilgan, kichik kristallardan iborat. kukunlarning diffraktsiya shakllari ularning shaklidagi qattiq qattiq moddalar bilan bir xil shaklga ega. har bir o'ziga xos modda uchun rentgen tasviridagi diffraktsiya chiziqlarining holati qat'iy belgilangan va inson barmoq izlari kabi, faqat ushbu moddaga xosdir. har …

4 / 35

alaridan, chiziqli bo'lmagan fon esa amorf fazadan. diffraktsiya naqshida ularning sonidan qat'i nazar, namunaning barcha fazalaridagi cho'qqilar mavjud. diffraktsiya naqshining cho'qqilarining pozitsiyasi namunada qaysi kristalli fazalar mavjudligini aniqlaydi, ya'ni. bosqichlari aniqlanadi. kukunli difraktometriyani qo'llashning asosiy yo'nalishlari: •fazalarni sifat va miqdoriy tahlil qilish, fazaviy o‘tish va kimyoviy reaksiyalarni o‘rganish (rentgen fazali tahlil); • namunadagi kristallar, donalarning o'rtacha o'lchamlarini yoki ularning o'lchamlari bo'yicha taqsimlanishini aniqlash; • chiziqlarning profili va siljishi bo'yicha ichki kuchlanishlarni o'rganish; • sturalarni o'rganish - ustunlik yo'nalishining tabiati; •strukturaviy tahlil (cheklangan). cir xprep shelx ortep wingx olex dasturlar platon mercury encifer publcif xprep shelx-97 programmasi shelx-97 programmasi shelx-97 programmasi shelx-97 programmasi shelx-97 programmasi mercury programmasi mercury programmasi mercury programmasi molekula konformatsiyasi 0.51(2):0.49(2) 0.910(7):0.090(7) rentgen tuzilish taxlilining imkoniyatlari crystal size – 0.01 x 0.05 x 0.22 mm crystal system – monoclinic space group – c2/c a = 32.42(7) å, α = 90o b = 5.567(12) å,β = 93.19(3)o c = …

5 / 35

46.jpeg image47.png n n c h 2 o h s c h 3 o o n n c h 2 h s o o c h 3 a e t 3 n n n h c h 2 o h s o o c l c h 3 + a b + n n s c h 3 o o c h 2 s o o c h 3 b s c h 3 c h 3 o o e t 3 n n n h c h 2 o h s o o c l c h 3 n n c h 2 o h s c h 3 o o n n c h 2 c l s c h 3 o o + 1 : 2 + /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rentgentuzililish tahlili qurilmalari va ularning ishlash mehanizmlari"

prezentatsiya powerpoint ma’ruza №13 rentgen tuzililish tahlili qurilmalari va ularning ishlash mehanizmlari kristalloximiya kristallar tarkibidagi atomlarning ximiyaviy bog'larining tabiatini, fizik va kimyoviy xossalarining uning tuzilishi bilan bog'likligini tushunishga yordam beradi. kristall tuzilishni o'rganishda rentgen tuzilish taxlili, elektronografiya va neytronografiya usullaridan foydalaniladi. bu usullar yordamida atomlar orasidagi masofa, valent burchaklarining aniq qiymatlarini aniqlash mumkin. zaryadlangan zarralar yoki fotonlarning muhitni tashkil etuvchi atomlari bilan oʻzaro taʼsirlashishlari natijasida vujudga keluvchi elektromagnit nurlanish. rentgen nurlari rentgen-nurlari, rentgen naychasining markazidan to'g'ri chiziqda tarqaladi. ular elektromagnit maydonda ajratil...

This file contains 35 pages in PPTX format (6.1 MB). To download "rentgentuzililish tahlili qurilmalari va ularning ishlash mehanizmlari", click the Telegram button on the left.

Tags: rentgentuzililish tahlili quril… PPTX 35 pages Free download Telegram