mehnat va oylik ish haqida ma'lumotlar

DOCX 36 pages 79.3 KB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 79.3 KB

File type DOCX

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

2-mavzu: aholi daromadlarini oshirishda oylik ish haqining o’rni. ijtimoiy xizmatlar. reja: 1. mehnat va oylik ish haqining ijtimoiy iqtisodiy mohiyati va uning turlari. 2. mehnatga oylik ish haqini tayinlashning tizimlari va mezonlari. 3. o‘zbekistonda aholi daromadini oshirishga qaratilgan ijtimoiy siyosat. 4. aholiga ijtimoiy xizmat ko‘rsatishning mohiyati va tamoyillari. 5. ijtimoiy xizmat ko‘rsatish turlari va ularning tasnifi. 6. ijtimoiy xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar va ularning vazifalari. 7. aholiga ijtimoiy xizmat ko‘rsatishning mohiyati va tamoyillari. 8. ijtimoiy xizmat ko‘rsatishni takomillashtirish yo‘llari. tayanch tushunchalar: mehnat, ish haqi, mehnat turlari, tamoyillar, bonus to’lov, ish haqining miqdori, ijtimoiy xizmat. mehnat va oylik ish haqining ijtimoiy iqtisodiy mohiyati va uning turlarini talqinida mehnat tushunchasi quyidagicha ta’riflanadi: insonning maqsadga muvofiq ijtimoiy foydali faoliyati eng avvalo tabiat predmetlarini o‘zgartirib, ehtiyojga moslashtirishni bildiradi. mehnat kishilik jamiyati hayotining asosiy sharti, chunki, u tufayli insoniyatning yashashi uchun zarur bo‘lgan moddiy va ma’naviy ne’matlar yaratiladi. mehnatni asoslovchi nuqtai nazarlar: ish men uchun - …

2 / 36

ga ishchi, dehqon, kosiblar mehnati misol bo’ladi. · malakaviy (murakkab)- maxsus tayyorgarlikni talab etadi. · malakasiz (oddiy) - maxsus tayyorgarlikni va qobiliyatni talab etmaydi, ular sirasiga yuk tashuvchi, farrosh, qorovul kabilar mehnati kiradi. · mehnat faoliyati har qanday faollik qatorida bir necha qimmatli nuqtayi nazarlar bilan tavsiflanadi. bu nuqtayi nazarlar aniq bir maqsadlarni ko'zda tutadi va mehnatni rag'batlantirishning tuzilmasini tashkil qiladi. · bu tuzilma nuqtayi nazaridan rag‘batlantirishni nodifferensial va differensial samarali turlarga ajratishi mumkin. · nodifferensial rag’batlantirish - birgina rag'batlantirish bilan, jumladan, mehnat haqi bilan maqsadga erishish ko'zdatutiladi, mehnat faoliyatining barcha ko‘rsatkichlari birgina rag'batlantirish orqali normal holatga kelishi mumkin. · differensial rag’batlantirish - differensial samarali rag'batlantirishda maqsadlar mustaqil bo‘ladi, hech narsaga bog'liq bo'lmaydi, birgina rag'batlantirishning o‘zi mehnatning ko'pgina jabhalariga ta’sir qiladi, lekin yakuniy natijalar turlicha bo'ladi; bir yoki bir necha maqsadlar alohida rag'batlantirishni ko'zda tutadi · differensial samarali rag'batlantirish quyidagi muammoli holatlarda yuzaga keladi: rag'batlantirishda miqdoriy natijalar sifat natijalariga qattiq …

3 / 36

aridan foydalanib, uni suiste’mol qilish holatlari uchraydi). mehnat doirasida nodifferensial va differensial samarali rag'batlantirishning yuzaga kelishi quyidagi omillarga bog'liq bo'ladi: mehnatga haq to’lashning miqdori (katta oylik maosh yordamida maqsadga erishish mumkin); mehnatni tashkil qilish va uning mazmuni (aynan ana shular mehnat faolligining turli jihatlari, o‘zaro bog’liqligini aniqlaydi); har bir xodimning shaxs sifatida o'ziga xosligi (uning rag‘batlantirishning hajmi haqida fikri, mehnat faolligining turli jihatlarida qobiliyati). ish vaqti bu- bu ko‘pchilik aholining asosiy daromadi. rivojlangan mamlakatlarda jami daromadlarning 60-70 foizini ish haqi tashkil etadi. ish haqi - yollanib ishlovchilarning ishlab topgan daromadi, tirikchilik vositalarini mahsulot va xizmatlarni xarid qilish va pul jamg'armasini hosil qilish uchun ishlatiladi. ish haqi uch qismdan tashkil topgan: · asosiy ish haqi; · mukofat tarzidagi ish haqi, ya’ni bonus; · belgilangan ish vaqtidan ortiqcha ishlaganlik uchun beriladigan pul. ish haqining miqdori o’zgaruvchandir. bu o‘zgarish asosan uch omil ta’sirida yuz beradi: · ish kuchiga bo dgan talab va uning …

4 / 36

avlodlarni qayta ko'paytirish uchun zarur bo'ladigan hayotiy ne’matlar bilan ta’minlashdan iborat. · rag'batlantirish funksiyasi - uning mohiyati xodimning ish haqi uning mehnatga qo'shgan hissasiga, korxonaning ishlab chiqarish xo'jalik faoliyati natijalariga bog'liqligini belgilashdan iborat bo'lib, bunda xodimni o'z mehnati natijalaiini doimiy ravishda yaxshilab borishga qiziqtirishi lozim. · o‘lchov-taqsimlash - bu funksiya iste’mol fondlarini yollanma odiin bilan ishlab chiqarish vositalari egasi o'rtasida taqsimlash vaqtida jonli niohiiat o‘lchovini aks ettirish uchun mo‘ljallangan. ish vaqti tamoyillariga ishlab chiqarish va mehnat samaradorligi ortib borgani sari real ish haqining ortib borishi. mehnat unumdorligi o'sishining o‘rtacha ish haqining o'sish sur’atlaridan ilgarilovchi sur’atlarini ta’minlash. xodimning mehnat hissasiga, mehnat mazmuni va sharoitlariga, korxona joylashgan mintaqaga, uning qaysi tarmoqqa mansubligiga qarab ish haqini tabaqalashtirish teng mehnatga teng ish haqi. bozor sharoitida bu tamoyilning maqsadi - ishlovchining jinsi, yoshi, millati va hokazolarga qarab uning mehnatiga haq to‘lashda kamsitishga uo'l qo‘ymaslikdir. · mehnatga haq to'lashni davlat tomonidan tartibga solish. · mehnat bozorining …

5 / 36

inishi mumkin: oddiy vaqtga asoslangan - ushbu shaklga muvofiq, xodimga toifaga (xizmat muddati, lavozimi) tayinlangan soatlik ish haqi, amalda ishlagan soatlar soniga ko'payadi (kerak bo'lganda ortiqcha ish haqi miqdorini hisobga olgan holda); · vaqt bonusi - bu to‘lov turi bilan daromad yuqorida ko'rsatilgan tarzda hisoblab chiqiladi, lekin unga qo'shilgan tarif bu tarifning ma’lum foizini tashkil etadigan mukofot hisoblanadi. ish haqi quyidagicha to‘lanadi: to'g'ridan-to'g'ri narx - bu holatda ish haqi ishlab chiqarilgan tovarlar yoki bajarilgan xizmatlar soniga qarab qat’iy belgilangan narx-navo asosida to'lanadi; paragraf-progressiv - bu shaklda to'lash tartibi yuqoridagi kabi, lekin agar xodim korxonada belgilangan stavkadan oshib ketgan bo‘isa, to'lov miqdori ko'tariladi; · bonus to’lov - xodimlar uchun ish haqi shaklidagi mukofotlar nazarda tutiladi. ish haqini tartibga solishning davlat tizimi asosiy yo'nalishda amalga oshiriladi: davlat tomonidan ish haqi minimumi (eng kam ish haqi miqdori) belgilanadi. inflatsiya jarayonida eng kam ish haqini indeksatsiyalash hukumatning maxsus qarorlariga muvofiq amalga oshiriladi; korxonalarda ishlovchi …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat va oylik ish haqida ma'lumotlar"

2-mavzu: aholi daromadlarini oshirishda oylik ish haqining o’rni. ijtimoiy xizmatlar. reja: 1. mehnat va oylik ish haqining ijtimoiy iqtisodiy mohiyati va uning turlari. 2. mehnatga oylik ish haqini tayinlashning tizimlari va mezonlari. 3. o‘zbekistonda aholi daromadini oshirishga qaratilgan ijtimoiy siyosat. 4. aholiga ijtimoiy xizmat ko‘rsatishning mohiyati va tamoyillari. 5. ijtimoiy xizmat ko‘rsatish turlari va ularning tasnifi. 6. ijtimoiy xizmat ko‘rsatuvchi xodimlar va ularning vazifalari. 7. aholiga ijtimoiy xizmat ko‘rsatishning mohiyati va tamoyillari. 8. ijtimoiy xizmat ko‘rsatishni takomillashtirish yo‘llari. tayanch tushunchalar: mehnat, ish haqi, mehnat turlari, tamoyillar, bonus to’lov, ish haqining miqdori, ijtimoiy xizmat. mehnat va oylik ish haqining ijtimoiy iqtisodiy mo...

This file contains 36 pages in DOCX format (79.3 KB). To download "mehnat va oylik ish haqida ma'lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat va oylik ish haqida ma'l… DOCX 36 pages Free download Telegram