rus psixologiyasi fanida motiv va motivatsiya muammolari o‘rganilishi

DOCX 20 pages 46,1 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 46,1 KB

Fayl turi DOCX

Pages 20

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

mavzu. jahon psixologiyasida motiv va motivatsiya muammosi. reja: 1. rus psixologiyasi fanida motiv va motivatsiya muammolarining o‘rganilishiga zamonaviy yondashuv. 2. xorijiy psixologiyada motiv va motivatsiya muammosiga zamonaviy yondashuv. 3. motiv va motivatsiya muammosi sharq mutafakkirlari talqinida. tayanch tushunchalar: mayllar va xohishlar, kognitiv, stimul reaksiya. rus psixologiyasi fanida motiv va motivatsiya muammolari o‘rganilishi motiv va motivatsiya muammolarini tadqiq etishda rus va sobiq ittifoq psixologlari o‘zlarining munosib hissalarini qo‘shganlar, jumladan, k.d.ushinskiy, i.m.sechenov, i.p.pavlov, v.m.bexterev, a.f.lazurskiy, v.m.myasishchev, a.a.uxtomskiy, l.s.vigotskiy, s.l.rubinshteyn, a.n.leontev, p.m.yakobson va boshqalar. xx asr boshlarigacha bo‘lgan ijtimoiy – tarixiy davrning eng muhim va maxsus tadqiqoti l.i.petrajitskiyning "inson xatti–harakati motivlari to‘g‘risida" nomidagi peterburg universitetida tayyorlagan ilmiy ishi hisoblanadi (1904). o‘z izlanishida muallif motivatsiyaning ilmiy nazariyasini yaratish g‘oyasini ilgari surish bilan birga uning psixologiya va boshqa fanlar uchun nihoyatda muhim ahamiyat kasb etishini ta’kidlab o‘tadi. uning mulohazasicha, shaxs fe’l–atvorini oqilona baholash uchun motivatsiyani hisobga olmaslik aslo mumkin emas. xuddi shu bois u mazkur …

2 / 20

urashiga moyilligi", "motivlar muhokamasiga tortilganligi", "xohishning qadriyatga ega ekanligi, aniq xususiyatliligi" singari kontekstlar orqali o‘rganishga intiladi. shuning bilan birga a.f.lazurskiy intilish rivojining darajasi ongli irodaviy zo‘r berish bilan bog‘liq ekanligini alohida ta’kidlab o‘tadi. xuddi shu bois u shaxsning tadqiqot dasturida bunday munosabatlar tizimiga keng o‘rin ajratadi. muallif o‘zining izlanish dasturida shaxsga ijtimoiy nuqtai nazaridan yondashishga harakat qilgan, lekin masala endopsixika va ekzopsixika nazariyalariga asoslangan holda tushuntirganligi tufayli insonning ijtimoiy psixologik mohiyati, shaxsning biologik hamda ijtimoiy shartlangan jabhalari birligi, uyg‘unligi o‘z ilmiy ifodasini topmagan. natijada uning mulohazalari mexanitsizm va biologizatorlik qobig‘i bilan aralashib ketish holati mavjudligi sababli muallifni tub ma’nodagi ilmiylikdan bir muncha uzoqlashtiradi. a.a.uxtomskiy tomonidan organizm funksional holatlarining determinantlari muammosini tadqiq etish jarayonida dominantlar prinsipi kashf qilinadi. muallif o‘zi kashf qilgan dominantni xulq-atvor harakati va uning vektori sifatida tushuntirishga intildi. motivlar uning uchun muhim ahamiyatga ega ekanligi uchun muammo fiziologik, psixologik, dunyoqarash jabhalari sifatida tadqiq etiladi. psixologik va fiziologik holatlar …

3 / 20

i qo‘yadi, jumladan: qanday qo‘zg‘atuvchilar ushbu sinf a’zolariga va ijtimoiy guruhga kuchliroq ta’sir qiladi? qaysi vaziyatda qo‘zg‘atuvchi omillar harakati muvaffaqiyatliroq bo‘ladi? muallif o‘zi keltirgan misollarini va ulardagi o‘xshashliklarni ikkita asosiy muhim guruhga ajratadi: 1. inson xulqini oldindan aytib berishni (bashorat qilishni) uddasidan chiqish; 2. shaxsni zarur yo‘nalishga yo‘llash imkoniyatiga ega bo‘lishlik. v.m.borovskiyning motivatsiyaga bunday yondashuvi uning echimini qidiruvchi tadqiqotchilarga to‘g‘ri ilmiy ko‘rsatma bera oladi. n.yu.voytonis o‘z izlanishlarida xorijiy mamlakatlar psixologlarining zoopsixologiya sohasiga oid tadqiqotlarni (hayvonlarni o‘rganish nazariyasiga asoslanib) qiyosiy tavsiflashga erishadi. u g‘azab, qo‘rqinch motivatsiyasi to‘g‘risida mulohazalar bildirganida esda olib qolishda, malakalar shakllanishiga motivlar va ularning jadal sur’atda tebranishning ta’siri hodisasini izohlashga harakat qiladi. n.yu.voytonis hayvonlar xatti–harakatining motivatsion ustanovkasi (yo‘naltiruvchanligi) to‘g‘risidagi qarashlarni ma’lum darajada rivojlantirib, ularni mehnat faoliyatining shart sharoitlari sifatida tushuntiradi. bizningcha, motiv tushunchasini biologik holatlarni tushuntirishga keng ko‘lamda qo‘llash g‘ayriqonuniy oqibatni keltirib chiqaradi, albatta. motiv muammosi d.n.uznadze tomonidan ham o‘rganilgan bo‘lib, uning mohiyatini tushuntirish ustanovka nazariyasiga asoslangan. muallif …

4 / 20

mexanizmlari to‘g‘risidagi mushohadalar motivatsiya nazariyasini boyitadi. lekin psixologiyada ustanovkani anglab bo‘lmaydigan ruhiy holat deb izohlash nazariyalari motivatsiya mohiyatini asoslashda bahsli ekanligicha qolib kelmoqda. s.l.rubinshteyn o‘zining "umumiy psixologiya asoslari" asarida motiv va motivatsiya to‘g‘risida ilmiy–amaliy xususiyatli mulohazalarni tavsiflab beradi. u ilmiy tadqiqotning metodologik prinsiplariga asoslangan holda motivatsiyani irodaviy harakatlar bilan uyg‘unlashtirib izohlaydi. uning muhim, dadil fikrlaridan biri shuki, motiv yaqqol faoliyat nuqtai nazaridan turib talqin qilinadi. xuddi shu bois motiv insonning ijtimoiy – tarixiy rivojlanishi bilan faoliyatning ijtimoiy xususiyati uzviy bog‘liqlikda olib qaraladi. hayvonning instinktiv xatti-harakati (xulqi) insonning ongli faoliyatidan muayyan farq qilishligi ta’kidlab o‘tiladi. s.l.rubinshteynning motivga ehtiyoj nuqtai nazaridan yondashuvi mazkur nazariyaning yanada boyishiga hissa bo‘lib qo‘shildi. uning shaxsiy mulohazasicha, "ehtiyoj" tushunchasi instinkt atamasiga qarama–qarshi ravishda ilmiy psixologiya fanining asosiy tushunchalari inventari qatoridan salmoqli joy egallashi shart. ana shunda "ehtiyoj" tushunchasi negizida insonning xulq motivatsiyasi ta’limoti instinkt va mayl ta’limotidan qiyosiy jihatdan farqli o‘laroq mutlaqo boshqacha talqinga ega bo‘ladi. xuddi …

5 / 20

roran murojaat etadi. genezisda inson ongining namoyon bo‘lishini tahlil qilish vositasi orqali u motivatsiya muammosiga yondashadi. shuningdek, hayotiy omillar xatti–harakat (xulq) motiviga aylanishining psixologik mexanizmlari mukammal tahlil qilinadi, motiv rivoji bilan faoliyatning murakkablashuvi jarayoni qiyosiy tekshiriladi. leontev psixologiyaga faoliyatning shaxsiy ma’no kasb etuvi atamasini olib kiradi, inson shaxsining shakllanishi, uning motivatsiya doirasidagi o‘sishida o‘zining psixologik ifodasini topish mumkinligiga oid xulosaga keladi. v.n.myasishchev shaxsning munosabati pozitsiyaga asoslangan holda motivlar muammosi bilan shug‘ullanadi. shuning uchun motiv, uning fikricha, shaxsning munosabati tariqasida yuzaga keladi. muallif talqiniga ko‘ra motiv harakat ob’ektiga nisbatan munosabatning ifodalanishidan boshqa narsa emas. a.g.kovalyov motivga shaxsning ehtiyoji bilan uyg‘unlashuvi nuqtai nazaridan yondashadi va ularning o‘zaro ta’siri, o‘rin almashuvi, tenglashuvi mumkinligi to‘g‘risida mulohaza yuritadi. p.m.yakobson motiv muammosini keng ko‘lamda tadqiq qilgan olimlar sarasiga kiradi. muallif motivlar muammosining sobiq ittifoq va xorij yurtlari psixologiyasida o‘rganilishi, ularda turli qarashlar, yondashuvlar mavjud ekanligini o‘z monografiyasida umumlashtiradi. shuning bilan birga u o‘qish va mehnat faoliyati …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "rus psixologiyasi fanida motiv va motivatsiya muammolari o‘rganilishi"

mavzu. jahon psixologiyasida motiv va motivatsiya muammosi. reja: 1. rus psixologiyasi fanida motiv va motivatsiya muammolarining o‘rganilishiga zamonaviy yondashuv. 2. xorijiy psixologiyada motiv va motivatsiya muammosiga zamonaviy yondashuv. 3. motiv va motivatsiya muammosi sharq mutafakkirlari talqinida. tayanch tushunchalar: mayllar va xohishlar, kognitiv, stimul reaksiya. rus psixologiyasi fanida motiv va motivatsiya muammolari o‘rganilishi motiv va motivatsiya muammolarini tadqiq etishda rus va sobiq ittifoq psixologlari o‘zlarining munosib hissalarini qo‘shganlar, jumladan, k.d.ushinskiy, i.m.sechenov, i.p.pavlov, v.m.bexterev, a.f.lazurskiy, v.m.myasishchev, a.a.uxtomskiy, l.s.vigotskiy, s.l.rubinshteyn, a.n.leontev, p.m.yakobson va boshqalar. xx asr boshlarigacha bo‘lgan ijtimoiy ...

This file contains 20 pages in DOCX format (46,1 KB). To download "rus psixologiyasi fanida motiv va motivatsiya muammolari o‘rganilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: rus psixologiyasi fanida motiv … DOCX 20 pages Free download Telegram