marg’ilon toponimikasi va kelib chiqish tarixi

DOCX 28 стр. 90,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 28
mavzu: marg’ilon toponimikasi va kelib chiqish tarixi reja i.kirish 1.marg’ilon toponimikasi 2.margilon kelib chiqishi 3.marg’ilon etnik madaniyati ii.xulosa iii.foydalanilgan adabiyotlar kirish margʻilon toʻgʻrisidagi dastlabki yozma maʼlumotlar 10-a. ga taalluqli. oʻsha davrlarda shahar «margʻinon» deb atalgan va keyinchalik har ikki nomi ham ishlatilib kelingan. margʻilon nomining kelib chiqishi haqida aniq bir maʼlumot yoʻq. ayrim toponimistlar «margʻ» — «maysazor», «oʻtzor»dan deb taxmin qiladilar. margʻilon «murgʻ» va «yunon» soʻzlaridan degan mahalliy toʻqima rivoyat ham bor. ibratniig «tarixi fargʻona» qoʻlyozma asarida yozilishicha, shaharga 883-y. da asos solingan. arxeologik topilmalar margʻilon oʻrnida mil. boshlaridan aholi yashab kelayotganligini, 10-a. da u katta qishloq boʻlganligini, 11 — 12-a. larda esa shaharga aylanganligi tasdiqlamoqda. v. v. bartold «moʻgʻullar istilosi davrida turkiston» asarida qoraxoniylar davrida ham margʻilon viloyatning bosh shahri hisoblanganligini qayd etgan. «boburnoma»da m. fargʻonadagi 8 ta shahardan biri ekanligi, shaharning obodligi, shirin mevalari haqida soʻz yuritilib, uning «donai kalon» deb ataluvchi anori va «subhoniy» navli oʻrigi maqtaladi. …
2 / 28
rixda maʼlum boʻlgan «poʻlatxon qoʻzgʻoloni» (1873 — 76), mahalliy aholini rossiyadagi front orti ishlariga zoʻrlab olib ketilishiga qarshi koʻtarilgan xalq qoʻzgʻoloni (1916) boʻlib oʻtgan. margʻilon 1876—1926-y. larda fargʻona viloyatining uyezd shahri boʻlgan, soʻngra fargʻona okrugi miqyosidagi shaharga aylantirilgan. 1.marg’ilon toponimikasi margʻilon — fargʻona viloyatidagi shahar. fargʻona vodiysining jan. qismida, oloy togʻlari etagida joylashgan. fargʻona shahridan 10–12 km shim.da, 475 m balandlikda. yaqin t.i. stansiyasi — margʻilon (4 km). iyulning oʻrtacha temperaturasi 25—26°, yanv.niki —3,5°. margʻilonning jan. chekkasidan jan. fargʻona kanali va shahar ichidan margʻilonsoy oqib oʻtadi. aholisi 183,2 ming kishi (2002; 1973 yilda 117 ming , 1939 yilda 46 ming , 1897 yilda 36 ming kishini tashkil etgan), asosan, oʻzbeklar (89,3%), shuningdek, rus, tatar va boshqa millat vakillari ham yashaydi. m.dan 3–4 km janubroqda joylashgan yangi margʻilon (sobiq gorchakova) shaharchasi m. shahar kengashiga qaraydi. m. toʻgʻrisidagi dastlabki yozma maʼlumotlar 10-asrga taalluqli. oʻsha davrlarda shahar "margʻinon" deb atalgan va keyinchalik har …
3 / 28
li oʻrigi maqtaladi. shaharning qad. qismida oʻtkazilgan arxeologik qazilmalar natijasida m.ga bundan 2 ming yil avval asos solinganligi aniqlandi. mahalliy maʼlumotlar boʻyicha shaharning 12 darvozasi boʻlgan. buyuk ipak yoʻlida joylashgan m. aholisi qadimdan atlas toʻqish bilan shugʻullanib kelgan va shu tariqa uni jahonga mashhur qilgan. m.ning shoyi matolari misr, eron va yunoniston, qashgʻar savdogarlari tomonidan koʻplab harid qilingan. shuningdek, m.da doʻppidoʻzlik, misgarlik rivojlangan, shaharda vaqt-vaqti bilan tanga ham zarb qilingan. shahar turli davrlarda temuriylar, shayboniylar davlatlari, keyingi davrda qoʻqon xonligi tarkibida boʻlgan. 1875 yilda rus qoʻshinlari tomonidan bosib olingan. m.da oq podsho maʼmurlari zulmiga qarshi qaratilgan, tarixda maʼlum boʻlgan "poʻlatxon qoʻzgʻoloni" (1873— 76), mahalliy aholini rossiyadagi front orti ishlariga zoʻrlab olib ketilishiga qarshi koʻtarilgan xalq qoʻzgʻoloni (1916) boʻlib oʻtgan. m. 1876—1926 yillarda fargʻona viloyatining uyezd shahri boʻlgan, soʻngra fargʻona okrugi miqyosidagi shaharga aylantirilgan. 1927 yilda m.da birinchi pillakashlik f-kasini qurishga kirishildi. bundan tashqari, ikkita elektr stansiyasi, bosmaxona, mexanika ustaxonasi, non …
4 / 28
, madaniy va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari ishlab turibdi. m.da hunarmandchilik (ayniqsa, doʻppidoʻzlik, tandirchilik, misgarlik) rivojlangan. 34 umumiy taʼlim maktabi, "istiqbol" gimnaziyasi, milliy xunarmandchilik va aniq fanlar litseylari mavjud boʻlib, ularda 200 oʻquvchi taʼlim oladi. 2 musiqa, 2 kasb-hunar maktabi, qurilish, tijorat, hisob-kredit, tibbiyot va pedagogika kollejlari, maxsus maktab, mehribonlik uyi, "shoyi" kompaniyasining ipakchilik in-ti faoliyat koʻrsatmoqda. 12 jamoat va bolalar kutubxonasi (168 ming kitob), 6 madaniyat uyi (jumladan, markaziy madaniyat uyi), y. oxunboboyev memorial muzeyi, madaniyat va sanʼat muzeyi, "nurxon" xalq teatri, madaniyat va istirohat bogʻi bor. "al hidoya" xotira majmui mavjud. shahar televideniyesi va radioeshittirishlari qoʻmitasi ishlab turibdi. m. vodiydagi yirik shaharlar bilan avtomobil yoʻllari orqali bogʻlangan. "margʻilon haqiqati", "turon shoyisi" gaz.lari chiqarilmoqda. shaharda 1037 oʻringa moʻljallangan kasalxonalar, 2 tibbiyot sanitariya qismi, salomatlik markazi, tez tibbiy yordam markazi va boshqa tibbiy muassasalarda 422 vrach, 1599 oʻrta tibbiy xodim xizmat qiladi. "atlaschi" va "turon" stadionlari, 33 sport zali, koʻplab …
5 / 28
`zbeklar, 3,1 % ruslar, 1,4 % tatarlar. shahr iqlimi — kontinental, qish yumshoq, yoz esa juda issiq keladi. geografik kordinatlari:40°28' 16 n shimoliy kenglik, 71°43' 29 e sharqiy uzunlikda. dengizdan 487 metr balandlikda. margʻilon shahri ming yillardan beri oʻzining usta-hunarmandlari, olimu fuzalolari bilan dunyoga mashhurdir. 2007-yil yunesko qaroriga binoan shahrning 2000 yillik tantanalari oʻtkaziladi. qadimiy xitoy yozma manbalarida dovonda lar gi shahri keltirilgan, xitoy olimlari ilmiy ishlarida bu shahar hozirgi margʻilon shahriga togʻri keladi va bu shahar 2700 yil tarihga ega ekanligini isbotlaydi. margʻilon tarixi afsonalarga koʻra, margʻilonga iskandar zulqarnayn tomonidan asos solingan.aytishlaricha zulqarnayn ovqatlangani toʻhtaganda, unga murg` yaʼni tovuq va non berilgan ekan va shundan murg`inon boʻlib shaharni nomi kelib chiqqan ekan.lekin boshqa ishonchliroq maʼlumotlarga qaraganda marg`ilon miloddan keyingi ix asrda buyuk ipak yo`lidagi muhim shahrlardan boʻlgan.xv asrda yashab oʻtkan vatandoshimiz va boburiylar imperiyasining asoschisi bobur oʻzinig boburnoma kitobida «koʻb yahshi narsalarga boy shahar.uning shaftolilari va anorlari ham koʻb …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 28 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "marg’ilon toponimikasi va kelib chiqish tarixi"

mavzu: marg’ilon toponimikasi va kelib chiqish tarixi reja i.kirish 1.marg’ilon toponimikasi 2.margilon kelib chiqishi 3.marg’ilon etnik madaniyati ii.xulosa iii.foydalanilgan adabiyotlar kirish margʻilon toʻgʻrisidagi dastlabki yozma maʼlumotlar 10-a. ga taalluqli. oʻsha davrlarda shahar «margʻinon» deb atalgan va keyinchalik har ikki nomi ham ishlatilib kelingan. margʻilon nomining kelib chiqishi haqida aniq bir maʼlumot yoʻq. ayrim toponimistlar «margʻ» — «maysazor», «oʻtzor»dan deb taxmin qiladilar. margʻilon «murgʻ» va «yunon» soʻzlaridan degan mahalliy toʻqima rivoyat ham bor. ibratniig «tarixi fargʻona» qoʻlyozma asarida yozilishicha, shaharga 883-y. da asos solingan. arxeologik topilmalar margʻilon oʻrnida mil. boshlaridan aholi yashab kelayotganligini, 10-a. da u katta qishloq boʻ...

Этот файл содержит 28 стр. в формате DOCX (90,8 КБ). Чтобы скачать "marg’ilon toponimikasi va kelib chiqish tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: marg’ilon toponimikasi va kelib… DOCX 28 стр. Бесплатная загрузка Telegram