turkiya davlati haqida ma’lumot

PPTX 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1740989897.pptx /docprops/thumbnail.jpeg turkiya davlati haqida ma’lumot turkiya davlati haqida ma’lumot davlat haqida umumiy ma’lumot turkiya (turk: türkiye), rasman — turkiya respublikasi (turk: türkiye cumhuriyeti) — gʻarbiy osiyo (97%) va janubiy yevropa (3%)dagi davlat. turkiya ham osiyo ham yevropa qitʼasiga kiradi turkiyaning poytaxti — anqara shahri. davlat tili — turk tili. maydoni — 783,562 km². aholi soni (2021) — 84.680.273 kishi. turkiya pul birligi — lira. turkiya respublikasi 81 ta viloyatlardan iborat. turkiya 14 ta davlat bilan chegaradosh. zamonaviy turkiya 1923 yilda usmonli imperiyasining birinchi jahon urushidagi mag'lubiyati va turk xalqining milliy ozodlik urushi, monarxiyaning tugatilishi, parchalanishi va turk milliy davlatining barpo etilishi natijasida tashkil topgan. davlat tuzumi turkiya — respublika. amaldagi konstitutsiyasi 1982-yilda qabul qilingan (bir necha marta tuzatish va qoʻshimchalar kiritilgan). davlat boshligʻi — prezident (2000-yildan axmet nejdet sezer), u buyuk millat majlisi tomonidan yashirin ovoz berish yoʻli bilan 7 yil muddatga saylanadi va yana 1 marta saylanishi mumkin. …
2
ip erdoʻgʻon • vitse-prezident fuat oktay mustaqillik (respublikani e'lon qilish) • sana 29-oktabr, 1923-yil maydon • butun 783,562 km2 (37-oʻrin) • suv (%) 1.3 aholi • 2017-yilgi roʻyxat 80,810,525 (16-oʻrin) • zichlik 89/km2 yim (xqt) 2017-yil roʻyxati • butun aqsh$ 848 mlrd (17-oʻrin) • jon boshiga aqsh$ 13,511 pul birligi turk lirasi (tl) vaqt mintaqasi utc+3 • yoz (dst) utc+3 qisqartma tr telefon prefiksi 90 internet domeni .tr tabiati turkiya tabiati nihoyatda rangbarang va jozibador. barish oʻzbek relyefining aksari togʻ va yassitogʻlik; shimoliy va janubiy sohillarga parallel ravishda yastangan togʻ tizmalari orasida keng va ochiq tekislik, qir, koʻl, plato va daryolar mavjud. shimolida qora dengiz sohiliga yondosh ravishda shimoliy anadolu yassitogʻlari, janubda toros togʻlari, marmar dengizi tomonda somonli, ulutogʻ, istranja va tekirtogʻlar, egey dengizi tomonda qozaq, yunt va oydin togʻlari, oʻrta anadoluda qiziltogʻ, raman va soʻf togʻlari, sharqiy anadoluda agʻri togʻlari (bu togʻda turkiyaning eng baland nuqtasi boʻlgan buyuk agʻri …
3
a och qoʻngʻir tuproqdan, quruq dashtlarda kashtan, sohillarda jigar rang tuproq, botiqlar tubi esa shoʻrxok tuproqdan iborat. tavr va sharqiy pontiya togʻlarida doim yashil va igna bargli oʻrmonlar, togʻlarning baland qismida all oʻtloqlari mavjud. jazira platosi shuvoqboshoqli oʻtlar oʻsadigan chala choʻldan iborat. togʻlarda yovvoyi qoʻyechkilar, toʻngʻiz, boʻri, chiyaboʻri, ayiq va boshqalarlar yashaydi. sohilga yaqin suvlarda turlituman baliq koʻp. turkiyada 12 milliy bogʻ bor. yiriklari: olimpos beydaglari, munzur vodiysi, kyopryulyu kanon. aholisining 90 % — turklar. kurd, arab, oʻzbeklar, adigey, ubix, chechen, osetin, lezgin, yunon, arman, laz, gurj, ozarbayjon, turkman, bolgar, albanlar ham yashaydi. aholisining asosiy qismi islom dinining sunniy mazhabiga eʼtiqod qiladi. rasmiy til — turk tili. shahar aholisi 69 %. yirik shaharlari: istanbul, anqara, izmir, koʻniya, bursa, gʻoziantep, diyorbakir, antaliya, adana, edirna. tarixi hozirgi turkiya hududida juda qadim zamonlardan boshlab yuksak madaniyatga ega boʻlgan davlatlar boʻlgan. anadolu xett qirolligi, lidiya, midiya, axomaniylar davlati, makedoniyalik aleksandr imperiyasi, salavkiylar davlati, pont …
4
berib, oʻlkani istilo qildilar. 13-asrning oxirlariga kelib, moʻgʻullar zaiflashgach, bir qancha mustaqil beyliklar (bekliklar) tashkil topdi va mamlakat taraqqiyotga yuz tutdi. 14-asrning boshlarida usmon i boshchiligidagi usmon beyligi koʻpgina beyliklarni birlashtirib, poytaxti bursa boʻlgan markazlashgan kuchli davlatni — usmonli turk imperiyasini barpo etishga muvaffaq boʻldi. usmoniylar tez orada yevropaga oʻtib, vizantiya imperiyasi hududini egallay boshlashdi. tarixi 1991-yil sovet ittifoqi tugatilgandan soʻng kavkaz va oʻrta osiyoda tashkil topgan mustaqil davlatlar bilan yaqin va doʻstona munosabatlar oʻrnatildi. turgʻut oʻzal vafoti (1993)dan soʻng sulaymon demirel prezident etib saylandi. turkiya oʻzbekiston respublikasi suverenitetini 1991-yil 16 dekabrda tan olgan va 1992-yil 4 martda diplomatiya munosabatlari oʻrnatgan. milliy bayrami —29 oktabr — respublika kuni (1923). asosiy siyosiy partiyalari va kasaba uyushmalari adolat va rivojlanish partiyasi, 2001-yil tuzilgan; ona vatan partiyasi, 1983-yil tashkil etilgan; jumhuriyat xalq partiyasi, 1923-yil asos solingan; toʻgʻri yoʻl partiyasi, 1983-yil tuzilgan; milliyotchi harakat partiyasi, 1983-yil kayta tashkil etilgan; demokratik soʻl partiya, 1985-yil asos …
5
azdan boshqaruv oʻrniga bozor mexanizmiga oʻtildi. soliq masalasida bir qancha qulayliklar yaratildi, sarmoya jamgʻarmalari tez surʼatlar bilan koʻpaydi, chet el sarmoyasi erkin kelishiga qulay imkoniyat yaratiddi. chet el sarmoyasi va texnologiyasini jalb etishni tezlashtirish uchun 1985-yilda „erkin mintaqalar qonuni“ kuchga kirdi. bunday mintaqalar 1987-yilda atigi 2 ta (mersin va antaliya) boʻlgan boʻlsa, 2002-yilga kelib ularning soni 21 ga yetdi. ana shular natijasida yalpi ichki mahsulotda sanoatning ulushi 28,7 %, qishloq xoʻjaligi. niki 14,4 %, xizmat koʻrsatish sohasiniki 56,9 % boʻddi. sanoati turkiya xromit ishlab chiqarish. va eksport qilishda dunyoda yetakchi (toʻrtinchi) oʻrinda turadi (40 million tonnalik xromit zaxirasi bor). shuningdek, gaz, neft, toshkoʻmir, temir, marganets, mis va boshqa rangli metallar qazib olinadi. sanoat korxonalari asosan mamlakatning gʻarbiy va markaziy qismida joylashgan. keyingi yillarda mamlakat sharqiy qismini rivojlantirish uchun choratadbirlar koʻrildi. turkiya sanoatida avtomobilsozlik, elektronika, kimyo, toʻqimachilik, koʻnchilik mahsulotlari, qurilish materiallari, oʻsimlik yogʻi ishlab chiqarish. yetakchi oʻrin tutadi. avtomobil sanoatidagi 15 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "turkiya davlati haqida ma’lumot"

1740989897.pptx /docprops/thumbnail.jpeg turkiya davlati haqida ma’lumot turkiya davlati haqida ma’lumot davlat haqida umumiy ma’lumot turkiya (turk: türkiye), rasman — turkiya respublikasi (turk: türkiye cumhuriyeti) — gʻarbiy osiyo (97%) va janubiy yevropa (3%)dagi davlat. turkiya ham osiyo ham yevropa qitʼasiga kiradi turkiyaning poytaxti — anqara shahri. davlat tili — turk tili. maydoni — 783,562 km². aholi soni (2021) — 84.680.273 kishi. turkiya pul birligi — lira. turkiya respublikasi 81 ta viloyatlardan iborat. turkiya 14 ta davlat bilan chegaradosh. zamonaviy turkiya 1923 yilda usmonli imperiyasining birinchi jahon urushidagi mag'lubiyati va turk xalqining milliy ozodlik urushi, monarxiyaning tugatilishi, parchalanishi va turk milliy davlatining barpo etilishi natijasida tashkil to...

Формат PPTX, 1,1 МБ. Чтобы скачать "turkiya davlati haqida ma’lumot", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: turkiya davlati haqida ma’lumot PPTX Бесплатная загрузка Telegram