yallig'lanish jarayoni mikrobiologiyasi va patogenezi: asosiy patogenlar

PPTX 10 pages 25.2 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 25.2 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

powerpoint taqdimoti yallig'lanish jarayoni mikrobiologiyasi va patogenezi: asosiy patogenlar ushbu taqdimotda biz yallig'lanish jarayonining murakkab mikrobiologik va patogenetik jihatlarini, shuningdek, uning rivojlanishida ishtirok etuvchi asosiy patogenlarni chuqur o'rganamiz. yallig'lanish tananing himoya mexanizmi bo'lib, infeksiyalar, shikastlanishlar va boshqa salbiy ta'sirlarga qarshi kurashishda muhim rol o'ynaydi. biroq, nazoratsiz yoki surunkali yallig'lanish turli kasalliklarga olib kelishi mumkin. biz mikroorganizmlar yallig'lanishni qanday qo'zg'atishi, ularning virulentlik omillari, immunitet tizimining javobi va yallig'lanishning klinik ko'rinishlari haqida batafsil ma'lumot beramiz. 1 yallig'lanish: nima uchun va qanday sodir bo'ladi? yallig'lanish organizmning shikastlanish yoki infeksiyaga beradigan murakkab biologik javobidir. uning asosiy maqsadi zararlangan to'qimalarni himoya qilish, zararlangan joyni ajratish, patogenlarni yo'q qilish va to'qimalarning tiklanishini boshlashdir. yallig'lanish jarayoni bir qator ketma-ket bosqichlarni o'z ichiga oladi. qizilashish (rubor): shikastlangan joyga qon oqimining ko'payishi natijasida sodir bo'ladi. issiqlik (calor): qon oqimining ko'payishi va metabolik faollikning oshishi sababli haroratning mahalliy ko'tarilishi. shish (tumor): qon tomirlarining o'tkazuvchanligi oshishi natijasida plazma oqsillari va suyuqlikning …

2 / 10

diatorlar yallig'lanish javobini kuchaytiradi va uni boshqa hujayralarga signallar yuborish orqali tartibga soladi. 2 mikroblarning yallig'lanishga ta'siri: umumiy mexanizmlar pamps va damps patogenlar yallig'lanishni asosan patogen assotsiatsiyalangan molekulyar namunalar (pamps) orqali qo'zg'atadi. bular bakterial lipopolisaxarid (lps), peptidoglikan, virusli nuklein kislotalari kabi molekulalardir. shuningdek, shikastlangan hujayralardan ajraladigan xost-asotsiatsiyalangan molekulyar namunalar (damps) ham yallig'lanishni kuchaytiradi. retseptorlar va signalizatsiya immun hujayralar pamps va dampsni tanib oluvchi retseptorlar (prrs), masalan, toll-like retseptorlar (tlrs) va nod-like retseptorlar (nlrs) orqali aniqlaydi. bu retseptorlarning faollashuvi ichki signalizatsiya kaskadlarini ishga tushiradi, bu esa yallig'lanish mediatorlarining (sitokinlar, chemokinlar) sinteziga olib keladi. hujayra shikastlanishi va to'qimalar reaksiyasi patogenlarning hujayralarga bevosita zarari yoki ularning toksinlari yallig'lanishni keltirib chiqarishi mumkin. hujayra shikastlanishi to'qimalarning nekroziga olib keladi, bu esa o'z navbatida yallig'lanish javobini kuchaytiradi va immunitet hujayralarini shikastlangan joyga jalb qiladi. bu to'qimalarning qayta tiklanishi yoki chandiq to'qimasining shakllanishiga olib kelishi mumkin. bu murakkab mexanizmlar tananing patogenlarga qarshi samarali javobini ta'minlaydi, ammo ba'zida …

3 / 10

ulaza) ishlab chiqaradi, bu esa to'qimalarning shikastlanishiga va yallig'lanishga olib keladi. streptococcus pyogenes: tomoq og'rig'i, impetigo va hatto nekrotik fassitga olib keladigan bakteriya. m-oqsil kabi virulentlik omillari immunitet tizimidan qochishga yordam beradi, streptolizinlar esa hujayralarni parchalaydi va yallig'lanishni keltirib chiqaradi. escherichia coli: siydik yo'llari infeksiyalari (uti) va septitsimiyaning umumiy sababchisi. uning lipopolisaxarid (lps) endotoksini kuchli yallig'lanish javobini keltirib chiqaradi, bu esa sistemik yallig'lanish sindromi (sirs) va septik shokni keltirib chiqarishi mumkin. pseudomonas aeruginosa: kasalxona infeksiyalarining muhim sababchisi, ayniqsa kistik fibrozli bemorlarda o'pka infeksiyalari. uning ekzotoksin a va elastaza kabi virulentlik omillari to'qimalarning shikastlanishiga va surunkali yallig'lanishga olib keladi. bakteriyalar, shuningdek, yallig'lanishni kuchaytirish uchun biofilmlar hosil qilish qobiliyatiga ega. biofilmlar bakteriyalarni immunitet hujayralaridan va antibiotiklardan himoya qiladi, bu esa surunkali infeksiyalarga va doimiy yallig'lanishga olib keladi. 4 viral patogenlar keltirib chiqaradigan yallig'lanish viruslar hujayralarga kirib, ularning genetik mexanizmlarini o'zlashtirish orqali ko'payadi. bu jarayon hujayra shikastlanishiga yoki hujayra o'limiga olib kelishi mumkin, …

4 / 10

yallig'lanishga olib keladi. oits virusi (hiv): immunitet tanqisligi sindromiga olib keladi, ammo u surunkali yallig'lanishni ham keltirib chiqaradi. hiv ning oqsillari va rnksi immunitet tizimini doimiy ravishda faollashtiradi, bu esa surunkali yallig'lanishga va turli kasalliklarga moyillikka olib keladi. sars-cov-2 (covid-19): nafas olish yo'llari va boshqa organlarda kuchli yallig'lanishni keltirib chiqaradi. virusning s-oqsilining ace2 retseptorlariga bog'lanishi hujayralarga kirishni osonlashtiradi va kuchli yallig'lanish javobini, jumladan, sitokin bo'ronini qo'zg'atadi. virusli infeksiyalar ko'pincha interferonnlar kabi antiviral javoblarni qo'zg'atadi, ammo bu interferonlar ham yallig'lanishni kuchaytirishi mumkin. ba'zi viruslar immunitet javobidan qochish uchun mexanizmlarni ishlab chiqqan bo'lib, bu surunkali infeksiyalarga va uzoq muddatli yallig'lanishga olib keladi. 5 zamburug'lar va parazitlarning yallig'lanishdagi hissasi zamburug'lar zamburug'lar, ayniqsa immuniteti zaif odamlarda, jiddiy yallig'lanishni keltirib chiqarishi mumkin. ular hujayra devorida beta-glyukan kabi pampslarni o'z ichiga oladi, bu esa immunitet tizimi tomonidan tan olinadi. candida albicans: og'iz bo'shlig'i, vagina va ba'zida sistemik infeksiyalarni keltirib chiqaradi. uning hujayra devori komponentlari va fermentlari …

5 / 10

allig'lanishni kuchaytiradi. schistosoma (shistosomiyaz): jigar va siydik pufagida surunkali yallig'lanishni keltirib chiqaradi. tuxumlar granulyoma shakllanishiga va to'qimalarning fibroziyaga olib keladi, bu esa jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin. 6 patogenlarning virulentlik omillari va immun javob adgeziya molekulalari patogenlar hujayralarga birikish va kolonizatsiya qilish uchun maxsus adgeziya molekulalarini (masalan, pilus, fimbriya) ishlab chiqaradi. bu ularga organizmda mustahkam o'rnashish va infektsiyani boshlash imkonini beradi, bu esa yallig'lanish javobini qo'zg'atadi. toksinlar ko'pgina bakteriyalar va ba'zi zamburug'lar ekzotoksinlar va endotoksinlar kabi toksinlarni ishlab chiqaradi. ekzotoksinlar hujayralarga bevosita zarar etkazadi (masalan, clostridium botulinum toksini), endotoksinlar esa (masalan, lps) immunitet tizimini kuchli faollashtiradi va kuchli yallig'lanishni keltirib chiqaradi. immunitetdan qochish mexanizmlari patogenlar immunitet tizimining hujumlaridan qochish uchun turli strategiyalarni qo'llaydi. bularga kapsula hosil qilish (fagotsitozdan himoyalanish), immunitet oqsillarini parchalash (masalan, proteazalar), antigenik o'zgarishlar (antigenik drift) va immun hujayralar ichida yashirinish (masalan, sil tayoqchasi) kiradi. hujayra ichi o'sishi ba'zi patogenlar (masalan, mycobacterium tuberculosis, legionella pneumophila) immunitet hujayralari ichida …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yallig'lanish jarayoni mikrobiologiyasi va patogenezi: asosiy patogenlar"

powerpoint taqdimoti yallig'lanish jarayoni mikrobiologiyasi va patogenezi: asosiy patogenlar ushbu taqdimotda biz yallig'lanish jarayonining murakkab mikrobiologik va patogenetik jihatlarini, shuningdek, uning rivojlanishida ishtirok etuvchi asosiy patogenlarni chuqur o'rganamiz. yallig'lanish tananing himoya mexanizmi bo'lib, infeksiyalar, shikastlanishlar va boshqa salbiy ta'sirlarga qarshi kurashishda muhim rol o'ynaydi. biroq, nazoratsiz yoki surunkali yallig'lanish turli kasalliklarga olib kelishi mumkin. biz mikroorganizmlar yallig'lanishni qanday qo'zg'atishi, ularning virulentlik omillari, immunitet tizimining javobi va yallig'lanishning klinik ko'rinishlari haqida batafsil ma'lumot beramiz. 1 yallig'lanish: nima uchun va qanday sodir bo'ladi? yallig'lanish organizmning shikastlan...

This file contains 10 pages in PPTX format (25.2 MB). To download "yallig'lanish jarayoni mikrobiologiyasi va patogenezi: asosiy patogenlar", click the Telegram button on the left.

Tags: yallig'lanish jarayoni mikrobio… PPTX 10 pages Free download Telegram