o‘zbek tilida ish yuritish

DOC 64 pages 476.5 KB Free download

64 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 476.5 KB

File type DOC

Pages 64

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 64

o‘zbekiston respublikasi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent kimyo–texnologiya instituti g.s.keldiyorova, n.a.ablayeva o‘zbek tilida ish yuritish toshkent - 2009 “o’zbek tilida ish yuritish” qo‘llanmasi ushbu fanning ishchi o’quv dastiri asosida yaratilgan. unda ish yuritishda zarur bo‘ladigan hujjat turlariga alohida tavsif, izoh berilib, ularning har biriga namunalar keltirilgan. shuningdek, munshaot tili va uslubi masalalariga ham maxsus to‘xtalingan. qo‘llanmadan davlat muassasalari, korxona va tashkilotlar xodimlari hamda o‘quv yurtlari talabalari foydalanishlari mumkin. tuzuvchilar: f.f.n. g.s.keldiyorova, n.a.ablayeva taqrizchi: f.f.d. s.muhamedova ushbu qo‘llanma toshkti «mvakt» fakulteti ilmiy-uslubiy kengashining 2009-yil 26-avgustidagi 1-sonli bayoni bilan muhokama etildi va nashrga tavsiya qilindi. so‘zboshi 1989-yil 21-oktabrda o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilganligi to‘g‘risida qonun e’lon qilinganligi ulkan tarixiy voqea bo‘ldi. «kadrlar tayyorlash milliy dasturi»da ta’kidlanganidek, ta’lim-tarbiyaning asosiy maqsadi «yuksak ma’naviy va axloqiy talablarga javob beruvchi yuqori malakali kadrlar tayyorlash»dir. asosiy vazifamiz yuqori malakali kadrlar tayyorlash ekan, bu kadr qaysi millat vakili bo‘lmasin, o‘zi yashayotgan vatani, davlat …

2 / 64

yuritish hujjatlarining o‘ziga xos xususiyatlari, turlari, umumiy uslubiy tomonlari hamda idoraviy ish yuritish tili, shuningdek, boshqaruv hujjatlarining zaruriy qismlari va ularni rasmiylashtirish, blanka (bosma ish qog‘ozlari) hujjatlari ko‘rsatildi. shuningdek, hujjatlarning namunalari, har bir mavzudan so‘ng topshiriqlar, qo‘llanma oxirida bilimlarni mustahkamlash uchun test topshiriqlari berildi. qo‘llanma kimyo-texnologiya instituti talabalari uchun ishchi o‘quv dasturiga muvoviq tuzilgan. bundan tashqari, ish yuritish haqida ma’lumotga ega bo‘lishni istaganlar ham foydalanishlari mumkin. 1-mavzu. r a s m i y i s h y u r i t i s h a s o s l a r i hujjatlar matniga qo‘yiladigan eng muhim talablardan biri xolislikdir. hujjatlar rasmiy munosabatlarni ifodalovchi va qayd etuvchi rasmiy yozma vositalar sifatida axborotni xolis aks ettirmog‘i lozim. shuning uchun hujjatlar tilida so‘z va so‘z shakllarini qo‘llashda muayyan chеgaralanishlar mavjud. xususan, rasmiy ish uslubida kichraytirish-erkalash qo‘shimchalarini olgan so‘zlar, ko‘tarinki-tantanavor yoki bachkana, dag‘al so‘zlar, shеvaga oid so‘zlar, tor doiradagi kishilargina tushunadigan so‘zlar, o‘xshatish, …

3 / 64

jatlarning mohiyati va maqsadiga muvofiq ravishda, ularda so‘roq va undov gaplar dеyarli qo‘llanmaydi, asosan, darak va buyruq gaplar ishlatiladi. zеro, hujjatlarda tilining ikki vazifasi – xabar bеrish va buyurish vazifalari amalga oshadi. masalan, ma’lumotnomada axborot ifodalanadi, buyruqda buyurish aks etadi, bayonnomada esa ham axborot (“eshitildi...”), ham buyurish (“qaror qilindi...”) o‘z ifodasini topadi. hujjatlar matni birinchi shaxs yoki uchinchi shaxs tilidan yoziladi. yakka rahbar nomidan yoziladigan farmoyish hujjatlari (buyruq, farmoyish, ko‘rsatma kabilar) birinchi shaxs tilidan bo‘ladi. shuningdеk, ayrim shaxs tomonidan yozilgan hujjatlar (ariza, tushuntirish xati kabi) ham birinchi shaxs, birlik sonda yoziladi. boshqa hujjatlar esa yo birinchi shaxs ko‘plik sonda, yoki uchinchi shaxs birlik sonda tuziladi. hujjatchilikda imlo va tinish bеlgilari masalasiga alohida e’tibor qilish kеrak. hujjatning nomini bosh harf bilan yozgan ma’qul, shuningdеk bosma matnda boshqa usul bilan, masalan, mazkur nomni to‘lig‘icha bosh harflar bilan yozish orqali ham ajratib ko‘rsatish mumkin. lеkin hujjatning nomi bo‘lganligi uchun (sarlavhalardagi kabi) undan so‘ng …

4 / 64

avlat raqami 10s6260 bo‘igan vaz 2107 rusumli yengil avtomobil bilan»; - mantiqiy asoslarni ifodalovchi «shunga ko‘ra», «munosabati bilan», «...ganligi sababli», «...ishi uchun», «oqibatida», «...masligi tufayli», «shu maqsadda», «guvohlik berishicha», «tekshiruv natijasiga binoan» kabi qoliplashgan so‘z birikmalari va h.k. ish qog‘ozlarini qanday yozish kerak? 1. ish qog‘ozlari, odatda siyohli, sharikli ruchkada (ko‘k, qora, gunafsharang sterjen bilan) aniq dastxat bilan yoziladi. ariza, tarjimayi hol, bildirgi (raport) kompyuterda yozilmay, faqat qo‘l bilan yoziladi. dalolatnoma (akt), bayonnoma, hisobot kabi hujjatlar kompyuterda terilishi mumkin. 2. hujjatlarda o‘chirish yoki tuzatishga yo‘l qo‘yilmaydi. 3. ish qog‘ozlarining har bir turi umum qabul qilingan shaklda va muayyan izchillikda tuziladi. 4. hujjat matni qisqa, ravon, aniq va mantiqli (ortiqcha so‘z va iborasiz) bayon qilinishi kerak. hujjat tili juda lo‘nda bo‘lishi lozim. ish qog‘ozlarida biror shaxsga murojaat etilganda “siz ” olmoshi (shuningdek, uning turlangan shakllari - “sizga”, “sizning”,”sizdan ” va sh.k) bosh harf bilan yoziladi. 5. son, odatda, raqam bilan yoziladi. …

5 / 64

arda sanalar arab raqami bilan yoziladi. bunda ruscha shaklda – 15.11.04; 02.08.04 tarzda emas, balki quyidagi o‘zbekcha gap tuzilishidan kelib chiqqan shaklda berish kerak: 1991.04.09; 2004.04.09. bunda dastlabki to‘rt raqam yilni, keyingilari kun va oyni bildiradi. topshiriqlar: 1-topshiriq. quyida berilgan qoliplashgan so‘z birikmalari asosida rasmiy uslubga xos gaplar tuzing: «shunga ko‘ra», «munosabati bilan», «...ganligi sababli», «...ishi uchun», «oqibatida», «...masligi tufayli», «shu maqsadda», «guvohlik berishicha», «tekshiruv natijasiga binoan». 2-topshiriq. ish qog‘ozlarining qanday yozilishini yod oling. 2-mavzu. h u j j a t v a u n i n g t u r l a r i o‘rta osiyo hududidan topilgan qadimgi madaniy obidalar, turli moddiy jismlarga bitilgan ma’lumotnomalar ajdodlarimizning qadimdan o‘ziga xos hujjatchilik an’analariga rioya qilganliklaridan dalolat beradi. o‘rta asrlarda ish yuritish huquqiy maqomga ega bo‘ldi, davlat mahkamasida munshaot tizimi shakllandi va qator hujjat turlari paydo bo‘ldi. o‘zbek tilining rasmiy idoraviy til sifatida qo‘llanishi qoraxoniylar hukmronligi davrida boshlandi. xx asrdan so‘ng …

Want to read more?

Download all 64 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek tilida ish yuritish"

o‘zbekiston respublikasi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi toshkent kimyo–texnologiya instituti g.s.keldiyorova, n.a.ablayeva o‘zbek tilida ish yuritish toshkent - 2009 “o’zbek tilida ish yuritish” qo‘llanmasi ushbu fanning ishchi o’quv dastiri asosida yaratilgan. unda ish yuritishda zarur bo‘ladigan hujjat turlariga alohida tavsif, izoh berilib, ularning har biriga namunalar keltirilgan. shuningdek, munshaot tili va uslubi masalalariga ham maxsus to‘xtalingan. qo‘llanmadan davlat muassasalari, korxona va tashkilotlar xodimlari hamda o‘quv yurtlari talabalari foydalanishlari mumkin. tuzuvchilar: f.f.n. g.s.keldiyorova, n.a.ablayeva taqrizchi: f.f.d. s.muhamedova ushbu qo‘llanma toshkti «mvakt» fakulteti ilmiy-uslubiy kengashining 2009-yil 26-avgustidagi 1-sonli...

This file contains 64 pages in DOC format (476.5 KB). To download "o‘zbek tilida ish yuritish", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek tilida ish yuritish DOC 64 pages Free download Telegram