strukturaliyot va tiklanishning jarayonlari

DOC 62 pages 515.5 KB Free download

62 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 515.5 KB

File type DOC

Pages 62

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 62

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги shjt ning vazifalari: - restitutsiya — dastlabki holiga qayta oluvchi shikastlangan strukturalarning tiklanish jarayoni. restitutsion mexanizmlar asosan membranalarning qo‘zg‘aluvchanligi va o‘tkazuvchanligining tiklanishi, hujayraichi oksidlanish-qaytarilish jarayonining normallashishi va fermentlar tizimi faollashishi tufayli amalga oshadi buning natijasida hujayra strukturalarining bioenergetik va oqsil-sintezlovchi faoliyati normallashadi va asab tolalari va sinapslari bo‘yicha o‘tkazuvchanlik tiklanadi. - regeneratsiya — to‘qimalar spesifik elementlarining (orqa miya tolalariga nafaqat morfologik regeneratsiya, balki funksional tiklanish ham mosdir; yosh kattalashgan sari regeneratsiyaga bo‘lgan qobiliyat pasayadi; funksional tiklanish ayniqsa homila rivojlanayotgan davrda va erta postnatal davrda yaqqol ifodalangan) o‘sishi va rivojlanishi natijasida shikastlangan to‘qima va a’zolar butunligining strukturaviy-funksional tiklanishidir. shjt vositalari: - holat bilan davolash (korreksiya), - dg, - uqalash - uqalash. holat bilan davolash — bu bemor tanasi va oyoq-qo‘llarining maxsus holati bo‘lib, mushak kontrakturalari rivojlanishi va bo‘g‘imlar harakati qotib qolishi oldini oladi, periferik qon aylanishini yaxshilaydi(to‘qimalar trofikasi), bunda bo‘g‘imlar va parezlangan mushaklar …

2 / 62

olish, harakatning qotib qolishi kabi shikoyatlarning bo‘lishi fiksatsiyaning noto‘g‘riligi hamda vaqt bo‘yicha mushaklarni cho‘zishda dozasi oshirib yuborilganligidan dalolat beradi. kun davomida bir necha seans bilan holat bilan davolashni jismoniy mashqlar, uqalash va fizioterapevtik muolajalar bilan almashtirib qo‘llash tavsiya etiladi. davolovchi gimnastika. umumquvvatlovchi dg' – parez va ataksiyalarni davolash uchun asosni tashkil qiladi, bemorni umumiy sog‘lomlashtirishga imkon yaratadi. bemorning uzoq vaqt harakatsizlanganligi, turli vegeto-somatik buzilishlar, premorbid jismoniy shug‘ullanishlarning yo‘qligi umumquvvatlovchi dg ni tavsiya etishga ko‘rsatma bo‘lib hisoblanadi. jismoniy mashqlar shikastlanishning xarakteriga, mushakli tiklanishning intensivligiga va kasallikning darajasiga qarab tanlanadi. bunda asab-mushak apparatining to‘laqonli stimulyatorlari sifatida faol harakatlardan foydalanish muhim. asosiy jismoniy mashqlar: · saqlangan mushak guruxlari uchun (bemor organizmini umumiy mustahkamlash va paretik muskulaturaga reperkussiv ta’sir maqsadida); · paretik muskulaturani jalb etish bilan bo‘g‘imlar funksiyasini saqlash maqsadida passiv harakatlar. bu mashqlar paretik mushaklarning qisqarishiga va antogonistlarning uzayishiga olib keladi, bu kontrakturalarning oldini olishda ahamiyatga ega; · sog‘lom va shikastlangan oyoq-qo‘llarning aktiv …

3 / 62

· erkin aylanma harakatlar bilan kuch ishlatmasdan aktiv mashqlar: a) hamkor (sog‘lom oyoq-qo‘llar bilan birga); b) hamkor bo‘lmagan (alohida paretik mushak guruxlari uchun); · kuchaytirishni oshirib borish bilan mashqlar; · harakatlar koordinatsiyasi va tayanch funksiyalarini rivojlantirishga mashqlar; · ham sog‘lom ham paretik oyoq-qo‘llarning harakatning maksimal amplitudasini olish uchun optimal dastlabki holatlar. parez va paralichlari bo‘lgan barcha bemorlarga shikastlanmagan oyoq-qo‘llarning simmetrik mushaklari uchun mashqlar tavsiya etiladi. i.m.sechenov bir qo‘l mushagining ishlashi boshqa qo‘lning ishlash qobiliyatini oshirishini isbot qilgan. orqa miyada tor anatomo-fiziologik aloqa tufayli trofik metamer reaksiyalar tananing qarama-qarshi tomonidagi simmetrik uchastkalarda ham namoyon bo‘ladi. maxsus dg – buzilgan harakat funksiyalarni tiklash (harakatga solish) va yo‘qotilganlarni kompensatsiya qilish (o‘rnini bosish) bo‘yicha turli jismoniy mashqlardan foydalanishni ko‘zda tutadi. dg metodikasida quyidagilarni ko‘zda tutmoq zarur: · birinchi navbatda bemorlar mushaklarni faol bo‘shashtirishning maxsus ko‘nikmalariga o‘rgatilishi lozim (avval sog‘lom, so‘ngra paretik mushaklarni bo‘shashtirish); antogonistik mushaklar boshqalarga qaraganda bo‘shashishga oson chalinadi, chunki bu yerda qarama-qarshi …

4 / 62

n): a) differensiyalangan bo‘shashish analogiyasi bo‘yicha reedukatsiya o‘tkaziladi, so‘ngra mushak guruxlarinig ham izometrik, ham izotonik tartibda bo‘g‘imlarda mos harakatlar bilan faol taranglashishi o‘tkaziladi; bunda harakatning tekisligi qat’iy tanlanadi va harakatning yengillashtirish usullariga rioya qilinadi, bunda aktiv mashqlar bemorning harakat imkoniyatlariga adekvat bo‘lishi lozim. taranglashtirish mushaklarni bo‘shashtirish bilan almashtirib turiladi; b) bemorlar metodist tayinlagan passiv holatda shug‘ullanadilar. dastavval ular faqat ko‘chishning qo‘pol parametrlarini aniqlaydilar – yuqoriga, pastga, atrofga; so‘ngra amplitudaning to‘liqligi aniqlanadi; v) parezlangan oyoq-qo‘l segmentining tayinlangan amplitudani erkin bajarish bilan aktiv harakatlar kiritiladi; bunda shuni yodda tutish kerakki, erkin harakat xajmi qanchalik bu bo‘g‘im uchun imkon darajasiga yaqinlashsa, bunday harakatning aniqligi shunchali kamayadi; · mushaklar kuchlanishining nozik dozirovkasi, harakatlar amplitudasini differensiyalash, minimal zo‘raytirishni vaqtinchalik faktorsiz va birinchi navbatda harakatning optimal tezligini hisobga olmasdan amalga oshirib bo‘lmaydi, shuning uchun bemorlar o‘z harakatlarining vaqtinchalik parametrlarni baholashga, harakat akti tezligini uni bajarishning turli bosqichlarida erkin o‘zgartirishga o‘rganadilar; · oddiy hamkor harakatlarni tiklash. kompleks …

5 / 62

asab-mushak hosilalarning iroda impulslarini qabul qilishga tayyorligini yaratadi. ma’lum darajada uqalash mushak tonusini normallashtiradi, boshlanayotgan kontrakturalarda uni pasaytiradi yoki paretik mushaklarda tonusini oshiradi. klinik amaliyotda reflektor (nuqtali) va klassik uqalash, kasallikning klinik kartinasiga qarab - tormozli yoki stimulyatsiya qiluvchi usul qo‘llaniladi. davolovchi uqalashda tormozli (tinchlantiruvchi) va tonuslovchi (stimulyatsiyalovchi) usullar farqlanadi, ularning realizatsiyasiga uqalashning ma’lum ko‘nikmalari bilan, bajarilishining tezligi va yo‘nalishi bilan erishiladi. tonuslovchi effekt sust va yuzaki ta’sirda va uni tez bajarganda yuzaga keladi. katta intensiv va sekin harakat tormozlash maqsadida qo‘llaniladi. nuqtali uqalashda tormozli ta’sir o‘tkazish ga silliq aylanma sillash sekin-asta stabil ezg‘ilash va keyin ezg‘ilashda barmoqlarni uzmasdan - uzluksizga o‘tish bilan erishiladi. mahkam ushlab olish va uzluksiz vibratsiya bilan uqalash sedativ effektga ega. stimulyatsiyalovchi usulda impulsli, shu bilan birga aylantirish, shapillatib urish yoki vibratsiya yo‘li bilan yuzaki va qisqa vaqtli (2-3soniya, keyin barmoqni teridan uzish bilan) ta’sir o‘tkaziladi. uqalash metodikasi nevrologik sindromlarning asosiy tiplariga qarab tanlanadi. birinchisiga asab-mushak …

Want to read more?

Download all 62 pages for free via Telegram.

Download full file

About "strukturaliyot va tiklanishning jarayonlari"

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги shjt ning vazifalari: - restitutsiya — dastlabki holiga qayta oluvchi shikastlangan strukturalarning tiklanish jarayoni. restitutsion mexanizmlar asosan membranalarning qo‘zg‘aluvchanligi va o‘tkazuvchanligining tiklanishi, hujayraichi oksidlanish-qaytarilish jarayonining normallashishi va fermentlar tizimi faollashishi tufayli amalga oshadi buning natijasida hujayra strukturalarining bioenergetik va oqsil-sintezlovchi faoliyati normallashadi va asab tolalari va sinapslari bo‘yicha o‘tkazuvchanlik tiklanadi. - regeneratsiya — to‘qimalar spesifik elementlarining (orqa miya tolalariga nafaqat morfologik regeneratsiya, balki funksional tiklanish ham mosdir; yosh kattalashgan sari regeneratsiyaga bo‘lgan qobiliyat pasayadi; funksiona...

This file contains 62 pages in DOC format (515.5 KB). To download "strukturaliyot va tiklanishning jarayonlari", click the Telegram button on the left.

Tags: strukturaliyot va tiklanishning… DOC 62 pages Free download Telegram