ibn battutaning o'rta osiyoga sayohati

DOC 39 pages 171.5 KB Free download

39 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 171.5 KB

File type DOC

Pages 39

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 39

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat mavzu:________________ ibn battutaning o’rta osiyoga sayohati mundarija kirish.............................................................................................................3 i bob. ibn battutaning hayoti va ijodi, uning “sayohatnoma” asarini o’rganishning ahamiyati 1.1.ibn battuta o’rta asrlar davrining mashhur sayyoh olimi.….............……………….7 1.2.sayohatchi safar qilgan tarixiy o’lkalar haqida ................................................11 ii bob. ibn battutaning o’rta osiyoga sayohati 2.1. ibn battutaning o’rta osiyo bo’ylab sayohatining yo’nalishlari....................18 2.2. o’rta osiyo xalqlari hayotining asarda yoritilishi……………………………25 xulosa............................................................................................................27 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati…………………………………………………………..29 kirish “ma’naviyatni tiklashi, tug’ilib o’sgan yurtida o’zini kam sezmay, boshini baland tutib yurishi uchun insonga ,albatta, tarixiy xotira kerak” mavzuni dolzarbligi va ahamiyati: kirish so’zimizni mustaqil o’zbekiston respublikasining birinchi prezidenti islom karimovning “tarixiy xotira” haqida haqqoniy fikrlarini keltirish bilan tarixiy voqea-hodisalar, xotiralar inson bilan chammarchast bog’liqliqligini va uni har bir inson bilish kerakligini takidlab o’tmoqchmiz. biz siz bilan suhbat qurmoqchi bo’layotgan mavzu ibn battutaning mashhur “sayohatnoma” asari va undagi o’rta osiyo hududi tarixi sahifalari haqidadir. …

2 / 39

r ilmiy ishni ibn battutaga murojaat qilmasdan bajarishning iloji yo`q...» . yurtimiz mustaqillikka erishgach tarixchilar oldida katta vazifa ya’ni, vatan tarixini iloji boricha aniq va haqqoniy qilib xalqga yetkazib berish qo’yildi. undan oldingi vaqtlarda vatan tarixini o’rganilishiga chuqur e’tibor berilmagan. tarixni yozishni eng ishonchli va samarali yo’li o’sha davrda yozilgan sof manbalarga tayanib yozishlikdir. ayni shu jihatlaridan olib qaraydigan bo’lsak, “sayohatnoma” asari o’rta asrlarda muallif tomonida hech qanday to’qimalar, ortiqcha mubolag’alarsiz va biror bir g’oya ostida turmagan holda, shunchaki, sayohatchini o’zi dunyodagi xalqlar hoyotida, o’lkalarda ko’rgan, qatnashgan va eshitgan voqea-hodisa, jarayon va jonli hayot asosida yozilgan noyob asarlardandir. bu asarni o’rganish, tarix nuqtayi nazaridan tashqarida olib qaraganda ham ahamiyatli va dolzarbdir. bu kitob tarjimasini hech qanday ilm shug’ullanmaydigan kitobxonning o’zi o’qib chiqishi orqali o’sha davrdagi dunyo va undagi madaniy hayot haqida ko’plab ma’lumotlar oladi va tasavvurga ega bo’ladi. “sayohatnoma” asari o’zida bir necha fan sohalari: geografiya tarix, etnografiya, tarixiy geografiya, …

3 / 39

qealardan to’g’ri xulosa chiqarishni o’rganish. mavzuni o’rganilish darajasi: ibn battutaning sayohatnomasi o‘zining qiziqarli, nodir ma’lumotlari bilan jahon ilm ahlini qiziqtirmay qolmagan. muhammad ibn fathulloh ibn muhammad al-bayluniy xvii asr oxirida sayohatnomani qisqartirib, “ibn battuta sayohatnomasidan parchalar” deb atagan. yevropa sharqshunoslari ibn battutani ayni mana shu qisqartma matn orqali taniganlar. sayohatnomaga 1808-yili nemis sayyohi zeettsen birinchi bo‘lib diqqatni tortgan. 1818-yili kozegarten sayohatnomaning hindiston, xitoy va sudanga bag‘ishlangan uch bo‘lagini lotin tiliga tarjima qilib, nashr ettirgan. kozegerten ibn battuta axborotlarining haqqoniyligini tekshirish uchun boshqa geografik manbalarni ham jalb etadiki, ular bilan solishtirganda kitobxon ibn battuta sayohatnomasining naqadar katta tarixiy-geografik qimmatga ega ekaniga yanada amin bo‘ladi. shuning-dek, kozegartenning shogirdlaridan biri genrix apets parchalarning malabar sohillari va maldiv orollariga bag‘ishlangan yana bir qismini nashr ettirgan. o‘sha yilning o‘zida mashhur sayyoh burghardning nubiyaga sayohat kitobi chiqdi. uning oxiriga sayohatnoma haqida al-bayluniy parchalariga asoslanib yozilgan maqola, shuningdek, burghard mag‘rib safarida qo‘lga kiritgan uch qo‘lyozma ilova qilingan …

4 / 39

makka, kichik osiyo va oltin o‘rda safari taassurotlarini o‘z ichiga olgan edi. biroq mouraning vafoti tufayli bu ish oxiriga yetmay qoldi . sayohatnomaning baron de slen tomonidan asl matndan frantsuzchaga qilingan ayrim qismlari 1843-yili “osiyo jurnali”da chop etildi. 1848-yili frantsuz arabshunosi eduard dyulare yana o‘sha jurnalda sayohatnomaning malayya orollariga va tavalisi safariga bag‘ishlangan boblarining matni va tarjimalarini bosib chiqardi. bu nashr frantsuz sharqshunosi sh.defremerini qiziqtirib qoldi hamda u eron va markaziy osiyo safarlarini tasvirlovchi boblarni to‘la qo‘lyozmadan frantsuzchaga tarjima qildi va 1848-yilda bosib chiqardi. mana shu nashrlar tufayli sharqshunoslar sayohatnomaning to‘la tanqidiy matnini tayyorlash va nashr etish hamda uni har tomonlama tadqiq etish zarurligini batamom anglab yetdilar. sh.defremeri b.sanginetti bilan birgalikda bu ishga bel bog‘laydi . shubhasiz, sh.defremeri b.sanginetti ibn battuta sayohatnomasi matnini tiklash, uni ochish va tushuntirish yuzasidan benihoya katta ish qilib, 1849-1853-yillar orasida arabcha tanqidiy matn bilan birgalikda frantsuz tiliga izohli tarjimani nashr etdilar. bu nashr asarning undan …

5 / 39

qimmatli ma’lumotlarga rossiyada ham katta qiziqish bilan qaraldi. 1841-yildayoq russkiy vestnik jurnalida “rossiya xorijliklar nazarida” rukni ostida ibn battuta sayohatlaridan parchalar tarjima qilib berilgan edi. oradan yigirma yil o‘tgach, v.tizengauzen qalamiga oid “oltin o‘rda tarixiga oid manbalar majuasi”da birinchi marta ibn battuta asaridan yirik-yirik parchalarning nisbatan aniq tarjimasi yuzaga keldi. ibn battuta sayohatnomasining dashti qipchoqqa oid qismi tatar tiliga tarjima qilingani ham diqqatga loyiqdir. arab tilining bilimdoni rizouddin ibn faxriddin qalamiga mansub bu tarjima 1917-yili orenburg-da alohida kitobcha holida nashr qilindi. ibn battuta sayohatnomasi xxi qadar ingliz, frantsuz, lotin, italyan, nemis, polyak, chex, hatto portugal tillariga tarjima qilinib, nashr etilganiga qaramay, yurtimiz tarixi bilan bevosita bog‘liq, o‘sha davrga oid g‘oyat nodir ma’lumotlarni mujassam etgan bo‘lsa-da, o‘zbek tiliga to‘liq ilmiy-izohli tarjima qilinmagan . mustaqillik ne’mati olimga o’zlari zarur deb bilgan manbalarni o’rganish va o’zbek tiliga tarjima qilish imkonini berdi.tarixchilar oldiga tarixni haqqoniy tarzda yaratish, qayta tiklash vazifasi qo’yildi. bu asrda xalqlarning …

Want to read more?

Download all 39 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ibn battutaning o'rta osiyoga sayohati"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti kurs ishi mustaqil ish referat mavzu:________________ ibn battutaning o’rta osiyoga sayohati mundarija kirish.............................................................................................................3 i bob. ibn battutaning hayoti va ijodi, uning “sayohatnoma” asarini o’rganishning ahamiyati 1.1.ibn battuta o’rta asrlar davrining mashhur sayyoh olimi.….............……………….7 1.2.sayohatchi safar qilgan tarixiy o’lkalar haqida ................................................11 ii bob. ibn battutaning o’rta osiyoga sayohati 2.1. ibn battutaning o’rta osiyo bo’ylab sayohatining yo’nalishlari....................18 2.2. o’rta osiyo xalqlari hayotining asarda yoritilishi……………………………25 xulosa........

This file contains 39 pages in DOC format (171.5 KB). To download "ibn battutaning o'rta osiyoga sayohati", click the Telegram button on the left.

Tags: ibn battutaning o'rta osiyoga s… DOC 39 pages Free download Telegram