markaziy osiyo anklav/eksklav hududlarini iqtisodiy geografik va siyosiy geografik tadqiq etishning metodologik asoslari

DOC 241 sahifa 32,4 MB Bepul yuklash

241 sahifa markaziy osiyo anklav/eksklav hududlarini iqtisodiy geografik va siyosiy geografik tadqiq etishning metodologik asoslari — DOC

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 32,4 MB

Fayl turi DOC

Sahifalar 241

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 241

markaziy osiyo anklav/eksklav hududlarini iqtisodiy geografik va siyosiy geografik tadqiq etishning metodologik asoslari mundarija kirish..................................................................................................... 3 i bob. anklav/eksklav hududlarni siyosiy geografik jihatdan tadqiq etishning nazariy va metodologik asoslari........................................................................13 1.1-§. anklav/eksklav hududlarni geografik kategoriya sifatida tadqiq etishning ilmiy-nazariy asoslari...........................................................................13 1.2-§. anklav hududlarning shakllanish bosqichlari.................................28 1.3-§. anklav/eksklav hududlarda shakllangan muammolarni tadqiq etishning geosiyosiy va geoiqtisodiy tahlili........................................................ 31 birinchi bob boʻyicha xulosalar................................................................36 ii bob. anklav/eksklav hududlarni baholashning iqtisodiy va siyosiy geografik jihatlari..............................38 2.1-§. jahon xoʻjaligi tizimida anklav/eksklav hududlar hamda ularning tasnifi.................................................................................................................. 38 2.2-§. suveren anklav davlatlar siyosiy institut sifatida........................... 50 2.3-§. matryoshka tipidagi anklav hududlarning geografik modellari va oʻziga xos koʻrinishlari........................................................................................57 ikkinchi bob boʻyicha xulosalar................................................................67 iii bob. markaziy osiyodagi anklav/eksklav hududlarning geografik tahlili................................................69 3.1-§. markaziy osiyoda amalga oshirilgan milliy-hududiy chegaralanishning tarixiy-geografik tahlili..........................................................69 3.2-§. markaziy osiyodagi anklav/eksklav hududlar tavsifi...............

2 / 241

..... 87 3.3-§. soʻx submilliy anklavining kompleks geografik va geosiyosiy xususiyatlari.......................................................................................................114 uchinchi bob boʻyicha xulosalar.............................................................134 iv bob. markaziy osiyo siyosiy geografik manzarasining oʻziga xos xususiyatlari.............................135 4.1-§. markaziy osiyo mamlakatlarining geosiyosiy va siyosiy geografik manzarasi...........................................................................................................135 4.2-§. markaziy osiyodagi anklav/eksklav hududlar bilan bogʻlik muammolar va ularning yechimlari...................................................................139 4.3-§. markaziy osiyoda mintaqaviy hamkorlik: integratsion vaziyatga iqtisodiy va siyosiy geografik yondashuv.........................................................165 toʻrtinchi bob boʻyicha xulosalar...........................................................183 xulosa................................................................................................185 foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati.........................188 ilovalar...........................................................................................208 kirish (fan doktori (dsc) dissertatsiyasi annotatsiyasi) dissertatsiya mavzusining dolzarbligi va zarurati. jahonda aholi sonining tez sur’atlarda o‘sishi, xalqaro aloqalarning rivojlanishi ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotning tezlashuviga, maxsus hududlarning shakllanishi va transchegaraviy resurslardan birgalikda foydalanishning murakkablashuviga olib kelmoqda. mazkur muammolarning ijobiy yechimi sifatida bir qator xalqaro tashkilotlar, jumladan, bmt iqtisodiy va ijtimoiy rivojlanish masalalari departamentining 2030-yilgacha barqaror rivojlanish dasturida «barqaror rivojlanish manfaatlari yo‘lida global hamkorlikni faollashtirish va xalqaro aloqalarni mustahkamlash» vazifalari belgilangan. ma

3 / 241

zkur vazifalarning yechimida, ayniqsa, mamlakatlar o‘rtasida ijtimoiy-iqtisodiy aloqalarni rivojlantirish, transchegaraviy xususiyatga ega bo‘lgan anklav/eksklav hududlardagi vaziyatni barqarorlashtirish alohida dolzarblik kasb etadi. jahonda mazkur yo‘nalishdagi tadqiqotlarga, jumladan, anklav/eksklav hududlarni shakllantiruvchi omillarni aniqlash hamda hududiy kategoriya sifatidagi tamoyil va mezonlarini ishlab chiqish, anklav/eksklav hududlardagi resurslardan birgalikda samarali foydalanishning iqtisodiy ko‘rsatkichlarini baholashga ustuvor ahamiyat berilmoqda. bu borada, asosiy va o‘rab turuvchi davlatlar o‘rtasidagi vektorli munosabatlarni modellashtirish, jahon makromintaqalaridagi anklav/eksklav hududlarning shakllanishi va davriy o‘zgarib borishini aniqlash, iqtisodiy va siyosiy geografik o‘rin imkoniyatlarini baholash, tabiiy sharoitiga bog‘liq holda xo‘jalik ixtisoslashuvini aniqlash, ijtimoiy-iqtisodiy vaziyatini barqarorlashtirishga oid tadqiqotlar muhim hisoblanadi. respublikamizda ochiq va pragmatik, yaxshi qo‘shnichilikka asoslangan, o‘zaro ishonch va hurmatga asoslangan tashqi siyosatni amalga oshirishga qaratilgan islohotlar amalga oshirilmoqda va sezilarli ijobiy natijalarga erishilmoqda. 2022–2026-yillarga mo‘ljallangan yangi o‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasida «markaziy osiyoda xavfsizlik, savdo-iqtisodiy, suv, energetika, transport va madaniy-gumanitar sohalardagi yaqin hamkorlikni sifat jihatidan yuqori bosqichga olib chiqish» yuzasidan muhim vazifalar belgilab berilgan . bu …

4 / 241

ga oshirishda uning mas’uliyatini kuchaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi farmoni, o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2020-yil 8-avgustdagi pq-4798-sonli «2020–2021-yillarda farg‘ona viloyatining so‘x tumanini kompleks ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi qarori, o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi pf-60-sonli «2022 – 2026-yillarga mo‘ljallangan yangi o‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida»gi farmoni va sohaga oid boshqa me’yoriy-huquqiy hujjatlarda belgilangan vazifalarni amalga oshirishda mazkur dissertatsiya muayyan darajada xizmat qiladi. tadqiqotning respublika fan va texnologiyalari rivojlanishining asosiy ustuvor yo‘nalishlariga bog‘liqligi. maskur tadqiqot respublika fan va texnologiyalari rivojlanishining i. «demokratik va huquqiy jamiyatni ma’naviy-axloqiy hamda madaniy rivojlantirish, innovatsion iqtisodiyotni shakllantirish» ustuvor yo‘nalishiga muvofiq bajarilgan. dissertatsiyaning mavzusi bo‘yicha xorijiy ilmiy-tadqiqotlar sharhi . bir mamlakatga tegishli, ammo boshqa davlat chegaralari ichida joylashgan anklav/eksklav hududlarning huquqiy maqomini aniqlash, iqtisodiy va siyosiy geografik xususiyatlarini baholash bo‘yicha ilmiy izlanishlar dunyoning yetakchi tashkilotlari, ilmiy markazlari va oliy ta’lim muassasalarida, jumladan: harvard university, new york university, stanford university, university of chicago, university of florida (aqsh); university of british columbia (kanada); newcastle …

5 / 241

т-петербургский государственный экономический университет, балтийский федеральный университет (rossiya); қазақ ұлттық университеті (qozog‘iston); кыргыз улуттук университети (qirg‘iz respublikasi); донишгоҳи миллии тоҷикистон (tojikiston) kabi oliy o‘quv yurtlari, shuningdek, united nations development programme (undp, bmtning rivojlanish dasturi); the world bank (jahon banki, aqsh) va boshqalarda olib borilmoqda. anklav/eksklav hududlarning huquqiy maqomini aniqlash, vektorli munosabatlarini modellashtirish, tabiiy sharoit va resurslarining ishlab chiqarish ixtisoslashuvi bilan aloqadorligini asoslash bo‘yicha jahonda olib borilgan tadqiqotlar natijasida qator, jumladan, quyidagi ilmiy-amaliy natijalar olingan: to‘liq va yarim suveren anklav davlatlar ajratilgan (the world bank, aqsh); anklav hududlar tipologiyasi va ularning o‘ziga xos funksiyasi aniqlangan (humboldt-universität zu berlin, germaniya); anklav hududlardagi chegara muammolarining qiyosiy modellari ishlab chiqilgan (newcastle university, buyuk britaniya); anklav/eksklav hududlarni tarixiy-geografik tadqiq etishda geografik determinizm metodikasi takomillashtirilgan (sorbonne université, fransiya); anklav/eksklav hududlardagi resurslardan turistik maqsadlarda samarali foydalanishning iqtisodiy ko‘rsatkichlari baholangan (wageningen university and research center, niderlandiya); anklavlar klassifikatsiyasi takomillashtirilgan hamda turli ko‘rinishlari modellashtirilgan (балтийский федеральный университет имени иммануила …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 241 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"markaziy osiyo anklav/eksklav hududlarini iqtisodiy geografik va siyosiy geografik tadqiq etishning metodologik asoslari" haqida

markaziy osiyo anklav/eksklav hududlarini iqtisodiy geografik va siyosiy geografik tadqiq etishning metodologik asoslari mundarija kirish..................................................................................................... 3 i bob. anklav/eksklav hududlarni siyosiy geografik jihatdan tadqiq etishning nazariy va metodologik asoslari........................................................................13 1.1-§. anklav/eksklav hududlarni geografik kategoriya sifatida tadqiq etishning ilmiy-nazariy asoslari...........................................................................13 1.2-§. anklav hududlarning shakllanish bosqichlari.................................28 1.3-§. anklav/eksklav hududlarda shakllangan muammolarni tadqiq etishning geosiyosiy va geoiqtisodiy tahlili.....

Bu fayl DOC formatida 241 sahifadan iborat (32,4 MB). "markaziy osiyo anklav/eksklav hududlarini iqtisodiy geografik va siyosiy geografik tadqiq etishning metodologik asoslari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: markaziy osiyo anklav/eksklav h… DOC 241 sahifa Bepul yuklash Telegram