burunning yondoshbo‘shliqlari

PPTX 21 pages 9.1 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 9.1 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

mavzu: burunning yondosh bo‘shliqlarida yot jism. jarohatlar, klinik simptomlari yordam ko‘rsatish: reja:  jarohatlar – burun va yondosh bo‘shliqlarga yot jism tushishi, shikastlanish.  klinik simptomlari – burun bitishi, yiringli oqma, og‘riq, yoqimsiz hid.  asoratlari – sinusit, yallig‘lanish, infeksiya tarqalishi.  yordam ko‘rsatish – rinoskopiya, yot jismni olib tashlash, yuvish, dori-darmon. burunning tuzilishi 1. tashqi burun suyak, tog‘ay va yumshoq qismlardan iborat. uch qirrali piramida shaklida. qismlari: burun ildizi – peshona bilan tutashgan yuqori qismi. burun qirrasi – oldinga cho‘zilgan qismi. burun uchi – oldingi pastki qismi. burun qanotlari (parragi) – yon tomonlari, pastki chekkasi burun teshiklari. bolalarda qisqa va yassi, ulg‘aygan sari tog‘ay qismi rivojlanadi. teri: ildiz qismida yupqa, uchida qalin, yog‘ bezlari ko‘p. 2. mushaklar mimika mushaklari (m. nasalis, m. depressor nasi). burun teshiklarini kengaytiradi yoki toraytiradi. 3. qon tomir va nerv ta’minoti arteriyalar: a. dorsalis nasi, a. angularis. venalar: yuz venasi → bo‘yinturuq venasi; ayrim tarmoqlar …

2 / 21

) bo‘shlig‘i sinus frontalis – peshona suyak bo‘shlig‘i sinus ethmoidalis – g‘alvirsimon suyak bo‘shlig‘i  sinus sphenoidalis – ponasimon suyak bo‘shlig‘i yuqori jag‘ bo‘shlig‘i (sinus maxillaris) burun bo‘shlig‘i tashqi devori orqasida joylashgan. devorlari: yuqori – ko‘z kosasi devori (yupqa, nerv va tomirlar o‘tadi). ichki – burun bo‘shlig‘i bilan chegaralashgan. pastki – yuqori jag‘ tish ildizlari ustida. oldingi – fossa canina sohasi. orqa – qanot-tanglay chuqurchasi. bolalarda yoshga qarab tub sathi o‘zgaradi. g‘alvirsimon bo‘shliq (sinus ethmoidalis) burun bo‘shlig‘i tepasida joylashgan. uch qism:  lamina perpendicularis,  lamina cribrosa,  labyrinthi ethmoidales. old va o‘rta kataklar – peshona bo‘shlig‘iga ochiladi. orqa kataklar – ponasimon bo‘shliqqa ochiladi. asoratlari: infeksiya ko‘z kosasi, miya pardalari va ko‘rish nerviga o‘tishi mumkin. ponasimon bo‘shliq (sinus sphenoidalis) ponasimon suyak ichida joylashgan. rivojlanishi: 12–14 yoshda to‘liq shakllanadi. muhim chegaralari: yuqori – o‘rta miya, gipofiz. old – ko‘z nervi choralashgan joy. yon – kavernoz sinus, ichki uyqu arteriyasi, bosh miya …

3 / 21

bilan taʼminlaydi, vena qon tomirlari qisman sinus longitudinalis superiorga yoki foramen coecum ga quyiladi.  ponasimon boʻshliqlarni a.sphenopalatina, a.pterygopalatinae, a.vidianae qon bilan taʼminlaydi, vena qon tomirlari asosan sinus cavernosusga, qisman v. oftalmicaga quyiladi. burun yondosh boʻshliqlaridan limfa asosan burun boʻshligʻi limfa tizimi orqali pastki jagʻ osti va chuqur boʻyin limfa tugunlarga quyiladi. ularning innervatsiyasini uch shoxli asab tolasining birinchi shoxchasi va qanottanglay tuguni taʼminlaydi. burun va burun yondosh boʻshliqlarining fiziologiyasi burun boʻshligʻi asosiy va ikkilamchi fiziologik faoliyatlarni bajaradi. burunning asosiy fiziologik faoliyatlariga - nafas olish, himoya va hid bilish, ikkilamchi fiziologik faoliyatlariga – mimika, koʻz yoshni oʻtkazish, rezonans (nutq) faoliyatlari kiradi. burun boʻshligʻi ovoz tembrini hosil qilishda ham ishtirok etadi. burun va burun yondosh boʻshliqlarinihg holatini organizmning umumiy holatiga taʼsiri burun va burun yondosh boʻshliqlarining fiziologik faoliyati inson organizmidagi ayrim aʼzo va tizimlar uchun muhim ahamiyatga ega. masalan, chang zarrachalarining 60% va koʻpgina bakteriyalar burun boʻshligʻida ushlanib qolinadi. burun orqali …

4 / 21

tufayli burun orqali nafas olishning uzoq vaqt qiyinlashishi bosh miyada qon va limfa aylanishining buzilishiga olib kelishi mumkin. natijada bemorda taxikardiya, kalla ichi bosimini oshishi, bosh ogʻriqi, jismoniy va ruhiy toliqish, ishtahani pasayishi, fikrni jamlay olmaslik belgilari kuzatiladi. burun orqali nafas olishning uzoq vaqt qiyinlashishi asab tizimi buzilishlariga va qator kasalliklarni (bronxial astmaga, bolalardagi epilepsiyaga oʻxshash talvasa holati yoki tungi enurez) rivojlanishiga olib kelishi ham mumkin. bolalarda burun orqali nafas olishning uzoq vaqt davomida qiyinlashishi koʻkrak qafasi suyaklarining rivojlanishiga salbiy taʼsir koʻrsatib, qomati va yuz-jagʻ tuzilishining buzilishiga sabab boʻladi; natijada yuqori jagʻ notoʻgʻri rivojlanadi, uning yon qismlari bir-biriga yaqinlashadi, qattiq tanglay torayib, balandroq joylashadi. burun tubining koʻtarilishi burun toʻsigʻini qiyshayisiga, tishlar joylashuvini buzilishiga olib keladi. burun yondosh bo‘shliqlarida yot jismlar burun va uning yondosh bo‘shliqlarida yot jism qolishi odatda bolalarda ko‘proq uchraydi, lekin kattalarda ham uchrashi mumkin. ko‘pincha bunday holat o‘yin paytida, odat natijasida yoki ba’zan jarrohlik manipulyatsiyalari vaqtida yuz …

5 / 21

da rinolit shakllanadi. yot jism ko‘pincha bir tomonlama burun bitishini keltirib chiqaradi. bolalarda shilliq parda nozik bo‘lgani uchun tez qonashi va shikastlanishi mumkin. klinik simptomlari burunda yot jism bo‘lsa, quyidagi belgilari kuzatiladi: bir tomonlama burun bitishi – eng muhim simptom. burundan yoqimsiz hidli ajralma – ko‘pincha yiringli. burun qonashi – shilliq parda jarohatlanganida. og‘riq va noqulaylik – ayniqsa, yot jism infeksiya qo‘shilganda. burun ovozi (rinolaliya) – burun yo‘llarining yopilishi sababli. bolalarda – bezovtalik, yig‘i, nafas olish qiyinlashishi. agar yot jism uzoq muddat qolsa: surunkali sinusit (gaymorit, frontal sinusit, etmoidit). rinolit hosil bo‘ladi. shilliq pardada granulyatsiya paydo bo‘lishi mumkin. asoratlari yot jism vaqtida olib tashlanmasa, quyidagi asoratlar yuz berishi mumkin: sinusitlar: gaymorit, frontal sinusit, etmoidit, sfenoidit. septum perforatsiyasi (burun to‘sig‘ida teshik). shilliq parda nekrozi. ko‘z kosasi infeksiyasi (orbital abssess, flegmona). miya pardalari infeksiyasi – meningit, miya abssessi. bo‘g‘ilish xavfi – yot jism orqa tomon burilib, halqum yoki traxeyaga tushishi mumkin. burun …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "burunning yondoshbo‘shliqlari"

mavzu: burunning yondosh bo‘shliqlarida yot jism. jarohatlar, klinik simptomlari yordam ko‘rsatish: reja:  jarohatlar – burun va yondosh bo‘shliqlarga yot jism tushishi, shikastlanish.  klinik simptomlari – burun bitishi, yiringli oqma, og‘riq, yoqimsiz hid.  asoratlari – sinusit, yallig‘lanish, infeksiya tarqalishi.  yordam ko‘rsatish – rinoskopiya, yot jismni olib tashlash, yuvish, dori-darmon. burunning tuzilishi 1. tashqi burun suyak, tog‘ay va yumshoq qismlardan iborat. uch qirrali piramida shaklida. qismlari: burun ildizi – peshona bilan tutashgan yuqori qismi. burun qirrasi – oldinga cho‘zilgan qismi. burun uchi – oldingi pastki qismi. burun qanotlari (parragi) – yon tomonlari, pastki chekkasi burun teshiklari. bolalarda qisqa va yassi, ulg‘aygan sari tog‘ay qismi rivojlanadi. t...

This file contains 21 pages in PPTX format (9.1 MB). To download "burunning yondoshbo‘shliqlari", click the Telegram button on the left.

Tags: burunning yondoshbo‘shliqlari PPTX 21 pages Free download Telegram