lagranj interpolyatsiyalash formulasini excel dasturi yordamida tuzish

DOCX 17 pages 348.4 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 348.4 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

7-mavzu. funktsiyalarni interpolyatsiyalash lagranj interpolyatsion formulasini excel dasturi yordamida tuzish lagranj koefitsentlarini aniqlashda quyidagi jadvaldan foydalanamiz: xi x0 x1 x2 … xn x0 x-x0 x0-x1 x0-x2 x0-xn x1 x1-x0 x-x1 x1-x2 x1-xn x2 x2-x0 x2-x1 x-x2 x2-xn … xn xn-x0 xn-x1 xn-x2 x-xn lagranj interpolyatsion formulasining birinchi koeffitsentini topish uchun diagonal elementlar ko’paytmasini birinchi satr elementlar ko’paytmasiga bo’lamiz. ikkinchi koeffitsentni topish uchun diagonal elementlar ko’paytmasini ikkinchi satr elementlar ko’paytmasiga bo’lamiz va hokazo. topilgan koeffitsentlarni quyidagi. lagranj formulasiga qoyamiz bu hisoblashlarni excel dastutida bajarish tartibi quyidagicha: 1) x ning qiymatini kiritamiz: a2 ga x= yozuvini, b2 ga qiymatini masalan 3. 2) b2 katakchaning nomini x deb o’zgartiramiz 3) yuqoridagi jadvalni tayyorlaymiz: berilgan xi larni biror ustunga joylashtiramiz, ular qiymatini satrga olamiz, masalan b5-b10 ga yozib, c4-h4 katakchlarning har biriga teng belgisini qo’yib bu qiymatlar ustida sichqonchani so’ng enter ni bosib chiqamiz; c5 katakchaga =$b5-c$4 formulani yozamiz va unung nusxasni jadvalning qolgan …

2 / 17

sildorlikka bo’lgan bog’liqlik tajribasi o’tkazilgan. suv miqdori (х) 12 18 24 30 36 42 48 50 hosildorlik (у) 5.27 5.68 6.25 6.25 7.21 8.02 9.71 8.42 suv miqdorini 25,26,27,28.29 ga oshishi bilan hosildorlikning oshishini taqriban aniqlang. matcadda yechish bu yerda ych hil usulga hosildorlik aniqlandi. bulardan ko’rinadiki verguldan keyingi ikki xonagacha natijabir hil. taqribiy echim deb yahlitlash bilan quyidagini olish mumkin bu usul hisoblash usullari bo’yicha mutahassis bo’lmagan foydalanuvchilar uchun yaratilgan. ular interpolyatsion formula xatoliklarini aniqlab o’tirmaydilar. bir necha usul bilan aniqlab, solishtirib taqribiy yechimni olish ular uchun yetarli. 2.ishlab chiqarishda mahsulot miqdorining uning narxiga bo’lgan bog’lanishni aniqlash uchun tajriba o’tkazilgan. mahsulot hajmi (x,tonna) 21 23 26 28 34 38 44 45 47 56 mahsulot narxi (u, mln.sum) 128 133 150 155 137 155 137 143 153 145 ehmda mahsulot hajmining uning narxiga bo’lgan interpolyatsion bog’lanishni tuzing. yechish. bu masalani ham yuqoridagi kabi ych hil usulda splaynlar orqali yechamiz. bularga …

3 / 17

a berilsa shundayligich yozilmaydi, x ning qiymatiga ahamiyat berish kerak. uni o’sish tartibida berish shart aks holda mathcad yechim bermaydi, uni quyidagi rasmda ko’rish mumkin . endi mathlabda o’rnatilgan tartibda beramiz interpolyatsion funktsiya tuzildi va x=1.2, 3.2, 5.2, 7.2, 9.2 nuqtalarda uch xil usulda taqribiy qiymat olindi, x ning bu qiymatlaridiskret o’zgarubchini berish orqali olindi, bunda 1- va 2- elementlar o’rtasidagi farq o’zgarish qadami bo’ladi. 4.ishchining bir smеnada ishlab chiqargan mahsuloti (x) va uning ish staji (u) o’rtasidagi bog’lanishni tavsiflovchi interpolyatsion funktsiya tuzing. tajriba natijalari jadvalda bеrilgan. mahsulot (х, dona) 180 160 150 110 100 120 90 80 ish staj (у, yil ) 6 8 7 5 2 4 3 1 8-mavzu. nyutonning i va ii interpolyasion formulalari. xatoliklarni baholash. chekli ayirmalar. nyutonning 1 va 2-interpolyasion formulalalari. interpolyasion formulalalarning hatoliklari. chekli ayirmalar chekli ayirmalarni quyidagi 1- jadval ko`rinishida olish mumkin. 1-jadval xi yi yi 2yi 3yi 4yi … x0 y0 …

4 / 17

001 bo`lgan xoldagi qiymatini toping. 3-jadval x y δy δ2y δ3y 1000 3,0000000 43214 - 426 8 1010 3,0043214 42788 - 418 9 1020 3,0086002 42370 - 409 8 1030 3,0128372 41961 - 401 1040 3,0170333 41560 1050 3,0211893 echish. chekli aiirmalar jadvalini to`zamiz. 3- jadvaldan ko`rinib turibdiki, 3-tartibli chekli ayirma o`zgarmas, shu sababli ( 9) formula uchun n=3 olish etarli: x=1001 uchun q = 0,1 (h=10). shuning uchun 2-misol. u=lgx funktsiyaning 4-jadvalda bermlgan qiymatlaridan foydalanib, uning x=1044 dagi qiymatini hisoblang (h=10). 4- jadval x y 1000 3,0000000 1010 3,0043214 1020 3,0086002 1030 3,0128372 1040 3,0170333 1050 3,0211893 echish. chekli ayirmalar jadvalini to`zamiz: -jadval x u u 2u 3u 1000 3,0000000 73214 - 426 8 1010 3,0043214 42788 - 418 9 1020 3,0086002 42370 - 409 8 1030 3,0128372 41961 - 401 1040 3,0170333 41560 1050 3,0211893 xn =1050 bo`lsin, u xolda 5- jadvaldagi tagiga chizilgan ayirmalardan foydalangan xolda ( …

5 / 17

ishlanadi. intеrpolyatsiya tugun nuqtalari tеng uzoqlikda bo’lgan xi=x0+ih (i=0,1,2,…,n) (h – intеrpolyatsiya qadami) uchun nyutonning 1- va 2- intеrpolyatsion formulalari k-tartibli chеkli ayirmalar orqali quyidagi ko’rinishda yoziladi [5,7]: i. , bu еrda ; ii. bu еrda . ularni qurish uchun dastlab chеkli ayirmalar jadvalini tuzib olish kеrak. uni excel dasturida tuzish algoritmi quyidagicha: 1) 1-satrga jadval ustunlariga mos nom bеrish uchun quyidagi yozuvlarni kiritamiz xi yi yi 2yi 3yi 4yi … ular mos ravishda a, b, c, d, e, f, …ustunlarga yoziladi; 2) xi , yi ustunlarga bеrilgan qiymatlar yoziladi; 3) 2-satrning yi ustunidagi katakchaga =b3-b2formulasini yozib enter tugmachasini bosamiz; 4) bu formulani sichqoncha yordamida o’ng tomonga va pastga tortib nusxasini ko’chiramiz. bunda yi yozilgan ustunni n-1 –elеmеntgacha, 2yi yozilgan ustunni n-2 –elеmеntgacha, 3yi yozilgan ustunni n-3 – elеmеntgacha va hokazo pastga tortiladi (1-rasm). 1-rasm. chеkli ayirmalar jadvalini tayyorlash shu bilan chеkli ayirmalar jadvali tayyor bo’ladi. endi q, q-1, q-2, …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "lagranj interpolyatsiyalash formulasini excel dasturi yordamida tuzish"

7-mavzu. funktsiyalarni interpolyatsiyalash lagranj interpolyatsion formulasini excel dasturi yordamida tuzish lagranj koefitsentlarini aniqlashda quyidagi jadvaldan foydalanamiz: xi x0 x1 x2 … xn x0 x-x0 x0-x1 x0-x2 x0-xn x1 x1-x0 x-x1 x1-x2 x1-xn x2 x2-x0 x2-x1 x-x2 x2-xn … xn xn-x0 xn-x1 xn-x2 x-xn lagranj interpolyatsion formulasining birinchi koeffitsentini topish uchun diagonal elementlar ko’paytmasini birinchi satr elementlar ko’paytmasiga bo’lamiz. ikkinchi koeffitsentni topish uchun diagonal elementlar ko’paytmasini ikkinchi satr elementlar ko’paytmasiga bo’lamiz va hokazo. topilgan koeffitsentlarni quyidagi. lagranj formulasiga qoyamiz bu hisoblashlarni excel dastutida bajarish tartibi quyidagicha: 1) x ning qiymatini kiritamiz: a2 ga x= yozuvini, b2 ga qiymatini masalan 3. 2) b2...

This file contains 17 pages in DOCX format (348.4 KB). To download "lagranj interpolyatsiyalash formulasini excel dasturi yordamida tuzish", click the Telegram button on the left.

Tags: lagranj interpolyatsiyalash for… DOCX 17 pages Free download Telegram