axborotlarni kriptografik himoyalash: simmetriyali kriptotizim asoslari

DOC 2 pages 50.0 KB Free download

Page preview (2 pages)

Scroll down 👇
1 / 2
mavzu: axborotlarni kriptografik himoyalsh. simmetriyali kriptotizim asoslari axborotni himoyalashning kriptografik usullari axborotning himoyalashning aksariyat mexanizmlari asosini shifrlash tashkil etadi. axborotni shifrlash deganda ochiq axborotni (dastlabki matnni) shifrlangan axborotga o’zgartirish (shifrlash) va aksincha (rasshifrovka qilish) jarayoni tushuniladi. axborotni qayta akslantirish yordamida himoyalash muammosi inson ongini uzoq vaqtlardan buyon bezovta qilib kelgan. kriptografiya tarixi – inson tili tarixi bilan tengdosh. hatto dastlabki xat yozish ham o’z-o’zicha kriptografik tizim hisoblangan, chunki qadimgi jamiyatda faqat alohida shaxslargina xat yozishni bilganlar. qadimgi yegipet va qadimgi hindistonning ilohiy kitoblari bunga misol bo’la oladi. kriptologiya – axborotni qayta akslantirib himoyalash muammosi bilan shug’ullanadi (kryptos – maxfiy, sirli, logos - fan). kriptologiya ikki yo’nalishga bo’linadi – kriptografiya va kriptoanaliz. bu ikki yo’nalishning maqsadlari qarama-qarshi. kriptografiya – axborotni qayta akslantirishning matematik usullarini izlaydi va tadqiq qiladi. kriptoanaliz – kalitni bilmasdan shifrlangan matnni ochish imkoniyatlarini o’rganadi. bu kitobda asosiy e’tibor kriptografik usullarga qaratilgan. zamonaviy kriptografiya quyidagi to’rtta bo’limlarni o’z ichiga …
2 / 2
h kaliti deb ataluvchi funksiyaning parametri. shifrlash kaliti yordamida shifrlash natijalarini o‘zgartirish mumkin. shifrlash kaliti muayyan foydalanuvchiga yoki foydalanuvchilar guruhiga tegishli va ular uchun yagona bo‘lishi mumkin. muayyan kalit yordamida shifrlangan axborot faqat ushbu kalit egasi (yoki egalari) tomonidan rasshifrovka qilinishi mumkin. axborotni teskari o‘zgartirish quyidagi ko‘rinishga ega: funksiyasi funksiyaga nisbatan teskari funksiya bo‘lib, shifr matnni rasshifrovka qiladi. bu funksiya ham kalit ko‘rinishidagi qo‘shimcha parametrga ega. va kalitlar bir ma’noli moslikka ega bo‘lishlari shart. bu holda rasshifrovka qilingan axborot ga ekvivalent bo‘ladi. kaliti ishonchli bo‘lmasa funksiya yordamida dastlabki matnni olib bo‘lmaydi. kriptotizimlarning ikkita sinfi farqlanadi: - simmetrik kriptotizim (bir kalitli); - asimmetrik kriptotizim (ikkita kalitli). shifrlashning simmetrik kriptotizimida shifrlash va rasshifrovka qilish uchun bitta kalitning o‘zi ishlatiladi. demak, shifrlash kalitidan foydalanish xuquqiga ega bo‘lgan har qanday odam axborotni rasshifrovka qilishi mumkin. shu sababli, simmetrik kriptotizimlar mahfiy kalitli kriptotizimlar deb yuritiladi. ya’ni shifrlash kalitidan faqat axborot atalgan odamgina foydalana olishi mumkin. …

Want to read more?

Download all 2 pages for free via Telegram.

Download full file

About "axborotlarni kriptografik himoyalash: simmetriyali kriptotizim asoslari"

mavzu: axborotlarni kriptografik himoyalsh. simmetriyali kriptotizim asoslari axborotni himoyalashning kriptografik usullari axborotning himoyalashning aksariyat mexanizmlari asosini shifrlash tashkil etadi. axborotni shifrlash deganda ochiq axborotni (dastlabki matnni) shifrlangan axborotga o’zgartirish (shifrlash) va aksincha (rasshifrovka qilish) jarayoni tushuniladi. axborotni qayta akslantirish yordamida himoyalash muammosi inson ongini uzoq vaqtlardan buyon bezovta qilib kelgan. kriptografiya tarixi – inson tili tarixi bilan tengdosh. hatto dastlabki xat yozish ham o’z-o’zicha kriptografik tizim hisoblangan, chunki qadimgi jamiyatda faqat alohida shaxslargina xat yozishni bilganlar. qadimgi yegipet va qadimgi hindistonning ilohiy kitoblari bunga misol bo’la oladi. kriptologiya – axbo...

This file contains 2 pages in DOC format (50.0 KB). To download "axborotlarni kriptografik himoyalash: simmetriyali kriptotizim asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborotlarni kriptografik himoy… DOC 2 pages Free download Telegram