elektron arxiv faoliyatining yo'lga qo'yish jahon tajribasi

DOCX 25 стр. 517,0 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 517,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalari vazirligi mirzo ulugʻbek nomidagi oʻzbekiston milliy universiteti tarix fakulteti sirtqi ta’lim v kurs arxivshunoslik yoʻnalishi “raqamli manbalar va elektron arxiv asoslari” fanidan mavzu: “elektron arxiv faoliyatining yo’lga qo’yish” mustaqil ishi bajardi: ______________ tekshirdi: ______________ toshkent – 2025 elektron arxiv faoliyatining yo’lga qo’yish borasidagi jahon tajribasi reja: kirish 1. elektron arxiv va elektron kutubxonalar faoliyatini yo‘lga qo‘yish borasidagi jahon tajribasi 2. o'zbekiston respublikasining arxiv sohasi va uning xalqaro hamkorligi 3. jahonda elektron arxivlarni yaratish bo‘yicha bajarilayotgan ishlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish raqamli manbalar, elektron arxiv va elektron hujjat aylanishi tizimlariga qiziqish soha vakillar tomonidan olib borilayotgan faoliyatlarda ham o‘z aksini ko‘rsatmoqda. hujjat aylanishi va uni avtomatlashtirish nafaqat boshqaruvni, balki boshqa tashkilotlar hamda hukumat idoralari bilan o‘zaro aloqani shakllantirishga imkon yaratadi. biror tashkilot, ayniqsa ayrim muassasalardagi aniq qiymatga ega hujjatlar bo‘yicha amaliy ishlar bajarilib, hisobot topshirilgach, ushbu hujjatning harakati tugagan deb hisoblanmaydi. bu hujjatlaming ko‘pchiligi …

2 / 25

a ish samaradorligini yuqori darajaga kolarish mumkin. hozirda elektron hujjat deganda o‘zida axborotni qayd qilgan, uni identifikatsiyalashni ta’minlaydigan, rekvizitlarga ega bolgan har qanday ma’lumot tashuvchi tushuniladi. hujjat tushunchasi o‘rganishga bir qator ma’lumot tashuvchilar, jumladan, elektron hujjatlar, dvd va cd-disklar kabi identifikatsiyalashda qol keladigan ma’lumot tashuvchilami ham kiritish mumkin. so‘nggi yillarda ko‘pgina tashkilotlar, ayniqsa it sohasida faoliyat olib boruvchi muassasalarda arxiv tizimi tushunchasi juda kam ishlatilmoqda. ko‘p hollarda bu ifoda ostida avtomatlashtirilgan tizimlar bo lib, hujjat omborlari, shuningdek, fayllar hajmini kamaytirish imkonini beruvchi alohida arxivator dasturlar tushuniladi. shunday qilib, elektron arxiv tizimi uchun me’yoriy hujjatlar to‘g‘ri shakllantirilishi lozim. uning vazifasi esa aynan tashkilot arxivi singari tugallangan ishlami saqlashi lozim. 1. elektron arxiv va elektron kutubxonalar faoliyatini yo‘lga qo‘yish borasidagi jahon tajribasi jahonning rivojlangan mamlakatlarida arxiv ishi sohasida olib borilgan ilmiy tadqiqotlarda asosiy e’tibor hujjatlami arxiv saqlovlariga to‘liq qamrab olish va ulami kelajak avlod uchun lozim darajada saqlanishiga erishish, arxiv hujjatlarini elektronlashtirish …

3 / 25

da hujjatlami chiziqli skanerlash orqali rossiya tarixiga doir arxiv hujjatlarini yig‘ish va saqlash ishlari amalga oshirilgan. xalqaro standartlashtirish tashkiloti hujjatlami boshqarish faoliyat sohalari uchun birinchi xalqaro standartni ishlab chiqdi. hujjatlami boshqarish va bu borada amaliy ishlami tashkil qilishdagi asosiy yo‘nalishlami iso 15489-1: 2001 standard belgilaydi. dunyoning ko‘pgina rivojlangan mamlakatlarida hujjat aylanishi uchun iso standartlari mavjud. har 3-5 yilda barcha standartlami hisobga olgan holda iso qayta ko‘rib chiqilgan (yangilangan yoki bekor qilingan) ishonchli standartlariga ega boladi. axborot sohasida normalar va standartlami ishlab chiqish hamda xalqaro standartlashtirish tashkilotida hujjatlami rasmiylashtirish asosiy o‘rinda hisoblanadi. masalan, texnik qo‘mita hamda texnik tartibga solish va metrologiya federal agentligi 46-sonli “axborot va hujjatlar” yig‘ilishida 34 ta iso a’zosi qatnashib qarorlar qabul qilishda ishtirok etgan. o‘z navbatida texnik qo‘mitaning axborot, kutubxonachilik va nashriyot standartlari tizimida ixtisoslashtirilgan kichik komissiyasi mavjud bo‘lib, vniidad mutaxassislari kabi ular ham hujjatlar bilan ishlashdagi normalami yaxshilanishida yetakchi rol o‘ynaydi. shuningdek, bular qatorida rossiya nomidan …

4 / 25

olsa, 2001-yilda iso 15489 tizimli asos standard nashr etilganidan buy on hujjat aylanishiga doir masalani har tomonlama o‘rganadi. yangi iso standartlari iso 15489 qoidalarini standartlashtiradi, lekin dastlabgi malkurasi doirasida va batafsil havolalar bilan ishlab chiqadi. vaziyat 2010-2011-yillarda ya’ni raqamlashtirish jarayonlari rivojlanishi bilan o‘zgara boshlaydi. 2012-yilda rasmiylashtirilgan iso 30300 seriyali “axborot va hujjatlar”, “boshqarish tizimlari hujjatlari” kabi yangi yondashuvga ega xalqaro iso standartlari tuzilgan. bu kabi xalqaro iso standartlariga quyidagilami ham misol keltirishimiz mumkin: • iso 15489:2001, axborot va hujjatlar - yozuvlami boshqarish- 1-qism: umumiy; 2-qism: yo‘riqnomalar. • iso 23081-1: 2006, axborot va hujjatlar - yozuvlami boshqarish jarayonlari - yozuvlar uchun metama’lumotlar - 1-qism: tamoyillar. • iso 22310: 2006, axborot va hujjatlar - standartlami ishlab chiquvchilar uchun standartlarda hujjatlami boshqarish talablarini ko‘rsatishdagi ko‘rsatmalar. ya’ni boshqamv talablarini belgilovchi standartlami ishlab chiquvchilar uchun qo’llanma hujjatlar. sanab o‘tilgan barcha standartlar raqami va nomini saqlab qolgan holda rossiyada gost r iso sifatida qabul qilingan. xalqaro …

5 / 25

ta’minlab berdi. buning uchun mutaxassislar texnologiyalardan foydalanish imkoniyatini yuqori darajada egallashga majbur. masalan, (pdf/a-1) - (iso) 19005 - 1: 2005 hujjatlami boshqarish. elektron hujjat fayl formati uchun uzoq muddatli saqlash. 1-qism: pdf 1.4 (pdf/a-1) dan foydalanish tamoyillari va usullarini tavsiflash yo‘riqnomasi iso va xalqaro elektrotexnika komissiyasi tomonidan ishlab chiqilgan. pdf 1 formati hujjatlami uzoq muddatli saqlash uchun ham tashkilotlarda, ham arxivlarda (shu jumladan davlat arxivlarida) qo’llash uchun qulay format hisoblanadi. muassasalar, elektron kutubxonalar, raqamli arxivlar, boshqa muassasalar hamda insonlar uchun muhim ma’lumotlami taqdim etish uchun asosan pdf formatidan foydalaniladi. iso 19005 birinchi qismining asl maqsadiga to‘xtaladigan bolsak, pdf-asosidagi fayl formati pdf/а deb nomlanadi, bu elektron hujjatlami taqdim etish mexanizmidan qat’iy nazar vaqt o‘tishi bilan ulaming vizual tasvirini saqlashga imkon beradi. iso 19005ning ikkinchi darajali maqsadi tuzilmani ta’mini ashdir. shuningdek, metama’lumotlarda elektron hujjatlaming konteksti va tarixini tegishli fay liar ichida hujjatlashtirishni qamrab oladi. iso/tr 18492:2005 “hujjatlami boshqarish dasturi. uzoq vaqt davomida …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "elektron arxiv faoliyatining yo'lga qo'yish jahon tajribasi"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalari vazirligi mirzo ulugʻbek nomidagi oʻzbekiston milliy universiteti tarix fakulteti sirtqi ta’lim v kurs arxivshunoslik yoʻnalishi “raqamli manbalar va elektron arxiv asoslari” fanidan mavzu: “elektron arxiv faoliyatining yo’lga qo’yish” mustaqil ishi bajardi: ______________ tekshirdi: ______________ toshkent – 2025 elektron arxiv faoliyatining yo’lga qo’yish borasidagi jahon tajribasi reja: kirish 1. elektron arxiv va elektron kutubxonalar faoliyatini yo‘lga qo‘yish borasidagi jahon tajribasi 2. o'zbekiston respublikasining arxiv sohasi va uning xalqaro hamkorligi 3. jahonda elektron arxivlarni yaratish bo‘yicha bajarilayotgan ishlar xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish raqamli manbalar, elektron arxiv va elektron hujjat aylani...

Этот файл содержит 25 стр. в формате DOCX (517,0 КБ). Чтобы скачать "elektron arxiv faoliyatining yo'lga qo'yish jahon tajribasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: elektron arxiv faoliyatining yo… DOCX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram