bo‘rtma nematodalar

PPTX 16 стр. 3,3 МБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 3,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

o‘zbekistonda qishloq xo‘jalik ekinlarida parazitlik qiluvchi bo‘rtma nematodalar: tuzilishi, ko‘payishi, biologik xususiyatlari, tarqalishi va ularni oldini olish choralari kirish o‘zbekiston respublikasi agrar sohada yirik salohiyatga ega bo‘lib, mamlakat iqtisodiyotining asosiy tarmoqlaridan biri bo‘lgan qishloq xo‘jaligi yil sayin izchil rivojlanmoqda. biroq ushbu sohaga tahdid solayotgan omillardan biri bu — qishloq xo‘jalik ekinlarida parazitlik qiluvchi zararli organizmlar, xususan, bo‘rtma nematodalar hisoblanadi. nematodalar (yassi chuvalchanglarga yaqin turgan mikroskopik organizmlar) o‘simliklarning ildiz tizimiga zarar yetkazib, ularning o‘sishi va rivojlanishini sekinlashtiradi, hosildorlikka salbiy ta’sir ko‘rsatadi. mavzuning dolzarbligi o‘zbekiston respublikasi agrar siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri – yuqori hosilli, sifatli va ekologik toza qishloq xo‘jalik mahsulotlarini yetishtirishga erishishdan iboratdir. shu bilan birga, so‘nggi yillarda qishloq xo‘jalik ekinlarida uchrayotgan kasalliklar va zararli organizmlar, ayniqsa, parazit nematodalar, agrar sektor barqarorligiga jiddiy tahdid solmoqda. jumladan, bo‘rtma nematodalar (meloidogyne turlari) o‘simliklar ildiz tizimiga chuqur zarba berib, ularning o‘sishiga, rivojlanishiga va hosildorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. ushbu ilmiy ishning tadqiqot predmeti — o‘zbekiston …

2 / 16

nematodaning tashqi va ichki tuzilishi kopayishi tarqalishi 3.o’zbekistonda tarqalgan bortma nematoda turlari 1.bortma nematoda turlar (meloidogyne spp) bo‘rtma nematodalar (meloidogyne spp.) haqida umumiy ma’lumot boʻrtma nematodalar (meloidogyne) — oʻsimliklarda parazitlik qiluvchi nematodalar oilasi. erkagi ipsimon, uz. 1,2—1,9 mm, urgʻochisi noksimon, uz. 0,8–1 mm. turli oʻsimliklarning yer ostki qismida parazitlik qilib, shish (boʻrtma) paydo qiladi. poliz (qovun, qovoq, tarvuz), sabzavot (kartoshka, bodring, pomidor, sabzi), texnika ekinlari (kanop, ayrim joylarda gʻoʻza)ni ayniqsa kuchli zararlaydi. urgʻochi nematodalar maxsus tuxum xaltasi (ooteka)ga yil davomida bir necha yuztadan 2000 gacha tuxum qoʻyadi. tuxumdan lichinkalar tuproqqa chiqib, yosh ildizlarga kirib oladi. boʻrtma nematodalar taʼsirida oʻsimlikning nematodalar bilan zararlangan joyida diametri 4 mm dan bir necha sm (baʼzan 25—30 sm) gacha boʻlgan zararlangan oʻsimliklarning oʻsishi va rivojlanishi sekinlashadi, issiq yoz paytlari soʻlinqirab turadi yoki butunlay qurib qoladi ko’payishi partonagenez. 2.bortma nematodaning tashqi va ichki tuzilishi kopayishi tarqalishi bortma nematodalar – o‘simlik ildizlarida yashovchi va tugun (galla) hosil …

3 / 16

1000 tagacha tuxum qo‘yadi. tuxumdan chiqqan lichinkalar erkin harakatlanib, boshqa sog‘lom ildizlarga o‘tadi va ularni zararlaydi. 3.o’zbekistonda tarqalgan bortma nematoda turlari o‘zbekistonda qishloq xo‘jaligi uchun katta zarar yetkazuvchi bortma nematodalar asosan ildiz tugunli nematodalar va ildiz qurtlari turlaridan iborat. eng keng tarqalgan ildiz tugunli nematoda turi. asosan issiq va quruq iqlim sharoitida, sabzavot ekinlari, ayniqsa pomidor, bodring, kartoshka va boshqa o‘simliklarda uchraydi. u ildizlarda tugunlar hosil qilib, o‘simlikning o‘sishini susaytiradi. 4.bo’rtma nematodaga qarshi kurashish usullari buni biz bir qancha usullar yordamida ko’rib chiqishimiz mumkin boladi. agronomik usullar 1. hosil aylantirish (rotatsiya): nematodalar o‘simliklarning ma’lum turlarida parazitlik qiladi, shuning uchun parazitga chidamli yoki unga mezbon bo‘lmagan ekinlarni navbatma-navbat ekish nematoda sonini kamaytiradi. 2. parazitsiz yoki kam zarar yetkazadigan ekinlar ekish: masalan, makkajo‘xori yoki loviya kabi nematodaga nisbatan chidamli ekinlar. 3. yerni chuqurroq haydash. genetik usullar chidamli navlarni yetishtirish: nematodaga chidamli yoki qarshilik ko‘rsatadigan o‘simlik navlarini tanlash va ekish. kimyoviy usullar nematotsidlar: …

4 / 16

oz, sabzi kabi sabzavotlarga zarba berib, ularning to‘qimalarini yemiradi, chirish jarayonini tezlashtiradi va natijada hosil sifatini keskin kamaytiradi. bunday zararkunandalar qishloq xo‘jaligida katta iqtisodiy yo‘qotishlarga sabab bo‘ladi. bortma nematodalarining tarqalishiga asosan iflos urug‘lik materiallar, texnika vositalari, saqlash omborlaridagi sanitariya holatining yomonligi sabab bo‘ladi. ularni aniqlash va oldini olish uchun zamonaviy diagnostika usullari, karantin choralari, agrotexnik tadbirlar va biologik kurash usullari muhim ahamiyat kasb etadi. image1.jpeg image2.png image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 16

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "bo‘rtma nematodalar"

o‘zbekistonda qishloq xo‘jalik ekinlarida parazitlik qiluvchi bo‘rtma nematodalar: tuzilishi, ko‘payishi, biologik xususiyatlari, tarqalishi va ularni oldini olish choralari kirish o‘zbekiston respublikasi agrar sohada yirik salohiyatga ega bo‘lib, mamlakat iqtisodiyotining asosiy tarmoqlaridan biri bo‘lgan qishloq xo‘jaligi yil sayin izchil rivojlanmoqda. biroq ushbu sohaga tahdid solayotgan omillardan biri bu — qishloq xo‘jalik ekinlarida parazitlik qiluvchi zararli organizmlar, xususan, bo‘rtma nematodalar hisoblanadi. nematodalar (yassi chuvalchanglarga yaqin turgan mikroskopik organizmlar) o‘simliklarning ildiz tizimiga zarar yetkazib, ularning o‘sishi va rivojlanishini sekinlashtiradi, hosildorlikka salbiy ta’sir ko‘rsatadi. mavzuning dolzarbligi o‘zbekiston respublikasi agrar siyosa...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (3,3 МБ). Чтобы скачать "bo‘rtma nematodalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: bo‘rtma nematodalar PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram