jigar va o’t yo’llari kasalliklarida bemorlarni tekshirish, so’rab-surishtirish, asosiy shikoyatlari, diagnostik ahamiyati

PPTX 23 pages 160.9 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 160.9 KB

File type PPTX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

farg’ona jamoat salomatlik tibbiyot instituti, periatrya yo’nalishi 57.22 guruh talabasi xalilova mashxuraning ichki kasalliklar propedevtikasi fanidan tayyorlagan taqdimot ishi. mavzu: jigar va o’t yo’llari kasalliklarida bemorlarni tekshirish, so’rab-surishtirish, asosiy shikoyatlari, diagnostik ahamiyati. ko’zdan kechirish, jigar perkussiyasi (kurlov bo’yicha), palpatsiyasi. diagnostik ahamiyati. jigar faqat umurtqali hayvonlarda joylashgan asosiy metabolik organ boʻlib, u organizmni detoksifikatsiya qilish, hazm qilish va oʻsish uchun zarur boʻlgan oqsillar va biokimyoviy moddalarni sintez qilish kabi koʻplab muhim biologik funksiyalarni bajaradi. odamlarda u qorinning oʻng yuqori kvadrantida, diafragma ostida joylashgan va asosan pastki oʻng qovurogʻa bilan himoyalangan. uning boshqa metabolik rollariga uglevod almashinuvi, gormonlar ishlab chiqarish, glyukoza va glikogen kabi ozuqa moddalarini aylantirish va saqlash va qizil qon hujayralarining parchalanishi kiradi. jigar odam va hayvonlarda ovqatning hazm boʻlishi va soʻrilishida qatnashadi, yogʻ va uglevodlarni zaxiraga yigʻadi. xordali hayvonlar va odamda jigar — murakkab, hayot uchun muhim aʼzo. baliq va amfibiyalarda jigar sudralib yuruvchilar, qushlar va sut emizuvchilardagiga nisbatan …

2 / 23

chap boʻlagi bor. oʻrta qismining pastki yuzasidagi koʻndalang chuqurcha jigar darvozasi yoki qopqasi deb ataladi. shu joydan jigarga arteriya, darvoza venasi, nervlar kiradi va jigarning oʻt yoʻli, jigar venasi chiqadi. bu oʻt yoʻli oʻt pufagidan chiqqan yoʻlga qoʻshilib, oʻn ikki barmoqli ichakka quyiladigan umumiy oʻt yoʻlini hosil qiladi. ko’pgina jigar kasalliklari davolash mumkin bo’lgan bosqichida yashirin ravishda kechadi. alomatlar jigar allaqachon sezilarli darajada shikastlanganda va jiddiy buzilishlar yuzaga kelganida sezila boshlaydi. o’ta murakkab holatlarda jigar kasalligi bemorning o’limiga olib kelishi mumkin. ushbu a’zoning keng tarqalgan va xavfli sanaladigan patologiyalari orasida sirroz yetakchi o’rinlardan birini egallaydi. ammo sirroz juda kamdan-kam hollarda «o’z-o’zidan» rivojlanadi. istisno holatlari — birlamchi biliar sirroz, bunda jigar hujayralariga immun tizimi tomonidan shikast yetkaziladi. aksariyat hollarda esa u davolash choralari ko’rilmagan surunkali muammolar natijasida yuzaga keladi. jigarning asosiy kasalliklari. jigar kasalliklarini shartli ravishda bir necha guruhga bo’lish mumkin. virusli gepatitlar; jigarning alkogolsiz yog’ kasalligi; gepatit va gepatozlar: alkogolli …

3 / 23

rinchi navbatda steatoz, so’ngra steatogepatit rivojlanadi; alkogol. alkogol va uning qayta ishlangan mahsulotlari (atsetaldegid) jigar hujayralariga zarar yetkazadi. alkogolli ichimliklarga nisbatan sezuvchanlik genetika va boshqa omillarning kombinatsiyasiga bog’liq. kuniga 30 grammdan ortiq etanol iste’mol qilishda jigarning shikastlanish xavfi bir necha barobarga ortadi. kuniga 120-160 gramm dozada etanol jigar uchun mutlaqo zaharli hisoblanadi; zaharlanish. kimyoviy moddalarning jigar hujayralari faoliyatini buza olish qobiliyati gepatotoksiklik deb ataladi. bularga dori-darmonlar, sanoat kimyoviy moddalari, zamburug’ va bakteriya zaharlari kiradi; viruslar. gepatit a, b, c, d, e viruslari farqlanadi, ulardan eng keng tarqalgani — gepatit b va c viruslari sanaladi. zararlanish jinsiy aloqa, in’yektsiya, tibbiy muolajalar paytida va onadan bolaga yuqadi. kasallik o’zini hech qanday namoyon qilmasligi mumkin, shu bilan birga odam infektsiya manbai bo’lib qoladi. xoletsistit, pankreatit, o’t-tosh kasalligi natijasida safro dimlanishi va o’t yo’llarining yallig’lanishi; jigarning qon ta’minoti izdan chiqishi. bu yurak va qon tomirlari kasalliklarida qonning dimlanishi, qon tomirlarning o’smalar tomonidan qisib qo’yilishi …

4 / 23

epatitning tarqalishiga yordam beradi. tezda vazn yo’qotish, kofein, nikotin, gormonlar ta’siri ostida periferik yog’ zahiralarini faol ravishda parchalanishi. bunday holda, erkin yog’ kislotalari jigar tomonidan ko’p miqdorda ushlanishi mumkin. ko’p miqdorda glyukoza va fruktoza iste’mol qilish. barcha uglevodlar orasida sof glyukoza va fruktoza tezda yog’ kislotalariga aylanib, jigarda saqlanish xususiyatiga ega. genetik to’planish kasalliklari. masalan, vilson-konovalov kasalligida mis metabolizmi buziladi va u jigar hujayralarida to’plana boshlaydi. jigar ferment tizimlarining irsiy zaifligi. jigar kasalliklari profilaktikasi medikamentoz va nomedikamentoz bo’lishi mumkin. ikkinchisi ovqatlanish va turmush tarziga o’zgarishlar kiritishni nazarda tutadi. hayot tarzini o’zgartirmasdan faqatgina dorilar qabul qilish jigar muammolaridan himoya qila olmaydi. davolash va oldini olish jigar xastaligida ovqatlanish tartibi №5 parhezga asoslangan bo’ladi. asosiy qoida — muntazamlik. kuniga 4-5 marta kam-kamdan ovqatlanish tavsiya etiladi, ochlik qat’iyan taqiqlanadi. taomni qaynatish, dimlash yoki pechda pishirish ko’rsatiladi. parhezda amal qilish talab etiladigan qoidalartavsiya etilmaydiruxsat etiladiqo’zg’atuvchi, achchiq, ziravorlarga boy taomlar.vegetariancha, sutli yoki ikkilamchi bulyonda tayyorlangan …

5 / 23

usullaridan foydalanish. tana vaznini nazorat qilish. dori-darmonlarni shifokor retseptisiz qabul qilmaslik. mavzu: o’t yo’llari kasalliklari oʻt (safro) pufagi — odam va koʻpchilik umurtqali hayvonlarda oʻt (safro) yigʻiladigan kovak aʼzo. odamlarda oʻt pufagining uz. 10—14 sm, eni 3,5—4 sm, sigʻimi 30— 70 sm3, nok shaklida. oʻt pufagining kengaygan qismi — tubi, oʻrta qismi — tanasi va toraygan boʻyin qismi tafovut qilinadi. jigarning ostki qismi yuzasida joylashgan. oʻt pufagining tubi jigarning oʻng boʻlagi ostidan bir oz chiqib turadi. uning boʻyin qismi ingichkalashib borib, oʻt pufagi nayiga aylanadi. bu nay jigar darvozasida hosil boʻlgan jigar oʻt yoʻli bilan birlashib, umumiy oʻt yoʻlini hosil qiladi. oʻt yoʻlining oʻn ikki barmoq ichakka oʻtish yerida silliq muskulli qisqich bor, u oʻt va meʼda osti bezi shirasining ichakka tushishini tartibga solib turadi. oʻt pufagining faqat pastki qismi qorin parda bilan oʻralgan boʻlib, qolgan qismi jigarga biriktiruvchi toʻqima yordamida yopishib turadi. oʻt pufagi devori seroz parda, juda koʻp …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "jigar va o’t yo’llari kasalliklarida bemorlarni tekshirish, so’rab-surishtirish, asosiy shikoyatlari, diagnostik ahamiyati"

farg’ona jamoat salomatlik tibbiyot instituti, periatrya yo’nalishi 57.22 guruh talabasi xalilova mashxuraning ichki kasalliklar propedevtikasi fanidan tayyorlagan taqdimot ishi. mavzu: jigar va o’t yo’llari kasalliklarida bemorlarni tekshirish, so’rab-surishtirish, asosiy shikoyatlari, diagnostik ahamiyati. ko’zdan kechirish, jigar perkussiyasi (kurlov bo’yicha), palpatsiyasi. diagnostik ahamiyati. jigar faqat umurtqali hayvonlarda joylashgan asosiy metabolik organ boʻlib, u organizmni detoksifikatsiya qilish, hazm qilish va oʻsish uchun zarur boʻlgan oqsillar va biokimyoviy moddalarni sintez qilish kabi koʻplab muhim biologik funksiyalarni bajaradi. odamlarda u qorinning oʻng yuqori kvadrantida, diafragma ostida joylashgan va asosan pastki oʻng qovurogʻa bilan himoyalangan. uning boshqa ...

This file contains 23 pages in PPTX format (160.9 KB). To download "jigar va o’t yo’llari kasalliklarida bemorlarni tekshirish, so’rab-surishtirish, asosiy shikoyatlari, diagnostik ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: jigar va o’t yo’llari kasallikl… PPTX 23 pages Free download Telegram