tibbiyotda dnk rekombinantlarining qo’llanilishi

PPTX 24 pages 1.3 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

osiyo xalqaro universiteti fundamental tibbiyot fanlar kafedrasi fakulteti davolash ishi yonalishi 32-dav-23 guruh talabasining biokimyo fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. mavzu: tibbiyotda dnk rekombinantlarining qo’llanilishi. reja: 1. kirish: dnk rekombinant nima? 2. tibbiyotdagi asosiy yo’nalishlar. 3. xulosa va natijalar. 1 kirish dnk rekombinant texnologiyasi – genetik muhandislikning asosiy yo’nalishlaridan biri. bu texnologiya orqali organizmga yangi genetik material kiritiladi. tibbiyotda keng qo’llanilishiga sabab aniqlik, xavfsizlik va samaradorlik. 2 dnk rekombinanti dnk rekombinant (rekombinant dnk yoki rdnk) — bu tabiiy holatda mavjud bo‘lmagan, balki laboratoriyada sun’iy yo‘l bilan yaratilgan dnk molekulasidir. rekombinant dnk texnologiyasi orqali bir organizmning dnksi boshqa bir organizmning dnksiga qo‘shiladi. 3 dnk rekombinanti bu texnologiyaning asosiy bosqichlari quyidagilardan iborat: 1. kerakli genni ajratib olish – masalan, inson insulini kodlaydigan gen. 2. bu genni vektorga (odatda plazmida) joylashtirish – vektor bu genni hujayraga olib kirish uchun ishlatiladi. 4 dnk rekombinanti 3. vektorni bakteriya kabi qabul qiluvchi hujayraga kiritish – bu hujayra …

2 / 24

l dorilar ishlab chiqarish insulin: ilgari insulin hayvonlardan olinardi, hozir esa odam dnksi asosida rekombinant usulda ishlab chiqariladi. bu allergik reaktsiyalar xavfini kamaytiradi. o‘stish gormoni (gh): o‘sish muammolari bo‘lgan bolalar uchun rekombinant gh qo‘llaniladi. eritropoetin (epo): qon kamligi (anemiya) bo‘lgan bemorlar uchun. 9 vaktsinalar ishlab chiqarish rekombinant gepatit b vaktsinasi: xavfsiz va samarali bo‘lib, virus dnksi , balki uning bir qismini ishlab chiqaradi. hpv vaktsinasi (bachadon bo‘yni saratoni oldini olish): virus oqsillaridan rekombinant usulda olinadi. 10 gen terapiyasi dnkning nosog‘lom qismlarini sog‘lomlari bilan almashtirish orqali genetik kasalliklarni davolash mumkin (masalan, orfanim kasalliklar). .monoklonal antitanalar saraton va autoimmun kasalliklarni davolashda qo‘llaniladi. masalan, trastuzumab (herceptin) ko‘krak saratoni uchun. 11 genetik testlar dnk fragmentlari yordamida kasalliklar tashxisi, irsiy moyillik va farmakogenetika (dorilarga organizm reaksiyasi) o‘rganiladi. 12 vektor molekulalar, genlar bankini yaratish va alohida genlarni ajratish texnologiyasi rekombinant dnkni avtonom replikatsiya bo‘lishi uchun javob beradigan dnk bo‘lagi - vektor molekulalari deyiladi. vektor molekulalar o‘z …

3 / 24

irlashtirib, rekombinant dnk olish mumkin. gen muhandisligi yoki rekombinant dnkarxiv. texnologiyasida tajribalar yo'l bilan bir organizm (donor) irsiy materialini boshqa organizm (retsipiyent)ga o'tkazish orqali bu genlarning irsiylanishi ta'minlanadi. ta'minlanadi. 16 biotexnologik ob'ektlariga viruslar, bakteriyalar, zamburug'lar-mikromitsetlar va makromitsetlar, sodda organizmlar, o'simlik, hayvon, inson to'qima va hujayralari, shuningdek biogen va funktsional jihatdan ularga o'xshash bo'lgan moddalar kiradi. biotexnologik ob'ektlar hujayra va to'qimalar yoki ularning birlamchi, ikkilamchi metabolitlari bo'lishi xam mumkin. ma'lum biomolekulani biotexnologik ob'ekt sifatida ishlatilganda xam uning dastlabki biosintezi uchun omolekulaga to'g'ri aynan shu biomolekulaga to'g'ri keladigan hujayradan foydalaniladi. 17 molekulyar biologiya - hayotning asosiy xususiyatlari namoyon bo'lishini molekulyar darajada o'rganadigan fan. molekulyar biologiyaning muhim yo'nalishlariga irsiy axborotni amalga oshirish mexanizmlari va hujayraning genetik apparati strukturasi hamda funksional tuzilishini tekshirish (molekulyar genetika), viruslarning hujayra bilan o'zaro ta'siri mexanizmlarini o'rganish (molekulyar virusologiya, organizmning immun reaksiyalari qonuniyatlarini aniqlash (molekulyar immunologiya), energiyaning hosil boʻlishi va o'zgarishining molekulyar asoslari ( molekulyar bioenergetika) va boshqalar kiradi. …

4 / 24

i kesadigan va ulaydigan fermentlarning ahamiyati katta. 19 hozirgi kunda gen muhandisligi metodlari rekombinant bakteriya shtammlaridan biologik faol birikmalar, jumladan, gormonlar (insulin, o'sish gormoni, somatostatin), virusga qarshi preparat -interferon olishda muvaff aqiyatli qo'llanilmoqda. 20 21 xulosa • dnk rekombinant texnologiyasi tibbiyotda inqilobiy yondashuv. • kasalliklarni davolash, aniqlash va oldini olishda muhim rol o’ynaydi. • kelajakda bu texnologiya yana-da ko’proq imkoniyatlar yaratadi. 22 foydalanilgan adabiyotlar 1.r.a.sobirova, o.a.abrorov, f.x.inoyatova, a.n.aripov.toshkent «yangi asr avlodi» 2006 . 2.lodish, h., berk, a., zipursky, s.l., et al. (2000). molecular cell biology (4th ed.). new york: w. h. – rekombinant dnk texnologiyasi va hujayra biologiyasi haqida asosiy darslik. 23 e'tiboringiz uchun rahmat! 24 image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image10.jpg image11.jpg image12.jpg image13.jpeg image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 24

tibbiyotda dnk rekombinantlarining qo’llanilishi - Page 5

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tibbiyotda dnk rekombinantlarining qo’llanilishi"

osiyo xalqaro universiteti fundamental tibbiyot fanlar kafedrasi fakulteti davolash ishi yonalishi 32-dav-23 guruh talabasining biokimyo fanidan tayyorlagan mustaqil ishi. mavzu: tibbiyotda dnk rekombinantlarining qo’llanilishi. reja: 1. kirish: dnk rekombinant nima? 2. tibbiyotdagi asosiy yo’nalishlar. 3. xulosa va natijalar. 1 kirish dnk rekombinant texnologiyasi – genetik muhandislikning asosiy yo’nalishlaridan biri. bu texnologiya orqali organizmga yangi genetik material kiritiladi. tibbiyotda keng qo’llanilishiga sabab aniqlik, xavfsizlik va samaradorlik. 2 dnk rekombinanti dnk rekombinant (rekombinant dnk yoki rdnk) — bu tabiiy holatda mavjud bo‘lmagan, balki laboratoriyada sun’iy yo‘l bilan yaratilgan dnk molekulasidir. rekombinant dnk texnologiyasi orqali bir organizmning dnksi bos...

This file contains 24 pages in PPTX format (1.3 MB). To download "tibbiyotda dnk rekombinantlarining qo’llanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: tibbiyotda dnk rekombinantlarin… PPTX 24 pages Free download Telegram