bolalarda uchraydigin hazm tizimi kasalliklari semiotikasi

PDF 14 pages 736,0 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 736,0 KB

Fayl turi PDF

Pages 14

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

1 mavzu№11 bolalarda uchraydigin hazm tizimi kasalliklari semiotikasi. ovqat hazm qilish tizimi kasalliklari asosan shikoyatlari ishtaxasini pasayishi, qornida og’riq, ko’ngil aynishi, qusishi kekirishi jig’ildon qaynashi, metiorizm, achchiq tam kelishi, sarg’ayish, qorinni shishishidan shikoyat qiladi. ishtaha – bola sog’ligi holatini baholovchi juda keng tarqalgan va universal mezonlardan biri. ishtaha yuqoriligiga qaraganda, ko’proq ishtaha pasayishiga shikoyat qilishadi. bu ikkala holat ham bir xildagi e’tiborni talab etadi. normada ovqatni qabul qilish jarayoni ikkita gipotalamik markaz bilan boshqariladi: yon tomondan «och qolish» markazi va ventromedial «to’yish markazi». «to’yish markazi» «och qolish» ni so’ndiradi, ovqat qabul qilingandan keyin bu to’yinish hissiga olib keladi. xolesistokinin peptidi to’yish ta’sirini chaqiradi va ovqatni tutish regulyatsiyasida qatnashadi. oshqozon mushaklari gipertonusi ishtaha ko’tarilishiga sabab bo’ladi, oshqozonning gipotoniyasi – ishtahaning pasayishiga olib keladi. ota-onalarning eng ko’p shikoyati bolada ishtaha yo’qligi, ishtahaning yomonligi yoki ovqat vaqtida injiq bo’lishidan iborat bo’ladi.1 anoreksiya (anorexis) –ovqat yeyishdan bosh tortish, ovqat yeyishni hoxlamaslik, ishtahaning pasayishi (hyporexis). …

2 / 14

adi, shuning uchun unchalik katta diagnostik ta’sirga ega emas. lekin ishtahaning uzoq muddat buzilishi, anoreksiyani boshqa simptomlar bilan taqqoslashda katta diagnostik ahamiyatga ega. chaqaloqlarda anoreksiya markaziy nerv tizimining perinatal shikastlanishida, aminoatsiduriya, umumiy kasalliklardagi intoksikatsiyada (pnevmoniya, sepsis, otit, pielonefrit va boshqalar), kuchsiz va chala tug’ilgan bolalarda, og’iz bo’shlig’ining tug’ma nuqsonida kuzatiladi. bola hayotining birinchi yilida ishtahaning pasayishi (ko’krakdan bosh tortish), o’tkir kasalliklar boshlanishi (pnevmoniya, ichak infeksiyasi va boshqalar), ichak disbakteriozi, temir tanqisligi anemiyasi, gipovitaminoz d, nerv-artritik diatez, otit va boshqalarda kuzatiladi. maktabgacha va maktab yoshidagi bolalarda ishtaha pastligi bir tomonlama ovqatlanishda va gipovitaminozlarda, o’tkir va surunkali infeksiyalarda, og’ir anemiyalarda, endokrin disfunksiyalarda, intoksikatsiya, nerv-artrit diatezda, harakat yetishmovchiligida va boshqalarda kuzatiladi. anoreksiyaning nevrotik shakli zo’rlab ovqatlantirilganda yuzaga keladi. o’tkazilgan kasalliklardan keyin, bola tana vaznini tiklashi uchun uni zo’rlab ovqatlantirishga harakat qilish shartli manfiy reflekslarni yanada kuchaytiradi. bolaning ishtahasi bolalar bog’chasi yoki maktabga qatnashdan 1 даминов т.о.,халматова б.т болалар касалликлари тошкент 2010йил 87-бет 2 …

3 / 14

xursand bo’ladilar, bu holatni sog’lomlik belgisi deb baxolaydilar, bundan tashqari oilada hamma ko’p ovqat yeyishi va semizlikni hisobga olish zarur. bolalarda ishtahaning yuqori bo’lishi qandli diabetda, surunkali pankreatitda, tireotoksikozda kuzatiladi. bulimiya massiv kortikosteroidli terapiya natijasida ham bo’ladi. miya o’zagi yallig’lanishi, ensefalit qoldiqlari bulimiyaga olib kelishi mumkin, u aqliy zaiflik va ba’zida kandsiz diabet bilan bog’langan. gijjalar, asosan tasmali gijjalar bilan zararlanish ham ishtahani yuqori bo’lishi bilan xarakterlanadi. bulimiya rivojlanishi oila ichidagi munosabatlar buzilishiga - ona va bola o’rtasida majoraga olib keladi, bola o’zini tashlangandek his qiladi, bunda bola uni erkalashlaridan ko’ra ovqatlanishdan ijobiy emotsiya oladi. aynigan ishtaha2 (paraorexis) – yeyish mumkin bo’lmagan, ist’emol qilinmaydigan maxsulotlarni ist’emol qilish, bular yer, shtukaturka, qog’oz, ko’mir va boshqalar. bu xolatlar debil (aqliy zaiflik), tashlangan bola va nevropatiyada kuzatiladi. ta’mning buzilishi temir yetishmovchilik holatlarida ham kuzatiladi. ko’ngil aynash - yoqimsiz, og’riqli sub’ektiv sezgi bo’lib, qayd qilishga olib keladi yoki qayd qilishdan keyin kuzatiladi. ko’ngil aynashi …

4 / 14

xil funksional markazlar bilan boshqariladi: qayd qilish markazi va xemoreseptor trigger zona bilan bog’langan. xemoreseptorlar qusish aktini o’z-o’zidan chaqira olmaydi, lekin uning aktivatsiyasi uzunchoq miyada joylashgan qusish markaziga efferent impulslarni yuboradi, u esa o’z navbatida qusish aktini chaqiradi. bu ikki markaz bir-biriga va vegetativ hamda vazomotor funksiyalarni nazorat qiluvchi miya o’zagining boshqa markazlariga yaqin 2 даминов т.о.,халматова б.т болалар касалликлари тошкент 2010йил 89-бет 3 joylashgan. qusish markazi afferent signalni ichak va boshqa organlardan oladi, yuqorida ko’rsatilgan kortikal markazlardan asosan, ichki quloq apparati va trigger zonasidan oladi. qusishda diafragmal nerv (diafragmaga), orqa miya nervlari (qorin devori mushaklariga) va visseral efferent nervlar (oshqozon va qizilo’ngachga asosiy efferent o’tkazuvchi yo’l bo’lib xizmat qiladi. qusish simpatik va vegetativ nerv tizimi, tomoq, oshqozon-ichak trakti va ko’krak qafasi, skelet mushaklari, qorin bo’shlig’ini o’z ichiga oluvchi fiziologik aktning oxirgi bosqichidir. qusishning boshlanishi xolsizlik, oqarish, ter ajralishi, bradikardiya va arterial qon bosimining tushishi bilan kechadi. bemor chuqur nafas …

5 / 14

echadi. miyaga bog’liq qusish ovqat yeyish bilan bog’liq bo’lmaydi, kungil aynash kuzatilmaydi, bu turdagi qusish bemor holatini yengillashtirmaydi, qusiq moddalari xidsiz, xira bo’ladi. klinikasida bosh og’rishi, ko’rishning buzilishi va xushsizlik ustunlik qiladi, oshqozon- ichak trakti kasalliklari kuzatilmaydi. gematotoksik qusish - jigar va buyrak yetishmovchiligida, moddalar almashinuvi kasalliklarida (galaktozemiya, atsetonemik qusish, diabetik prekoma va boshqalar), digitalisli intoksikatsiya, gipervitaminoz d, o’tkir zaharlanish va boshqalarda kuzatiladi. visseral yoki chin reflektor – bu qizilo’ngach, oshqozon, ichakli qusishdir. qizilo’ngachli qusishni (chin qusish va qayd qilishdan farqi) ovqat va suyuqliklarni oshqozonga yetib bormasdan chiqarib tashlash, bu tug’ma qizilo’ngach atreziyasi, tug’ma yoki orttirilgan qizilo’ungach stenozlari, uning divertikuli, ahalaziyasida kuzatiladi. qusish ovqatdan keyin darrov yuz beradi, bunda qusqi moddalari nordon, hidsiz (oshqozon shirasi bilan bog’liqligi bo’lmaydi), oz miqdorda, hazm bo’lmagan ovqatdan tashkil topgan bo’ladi. oshqozondan qusish – ko’prok oshqozon kasalliklarida yuzaga keladi. o’tkir va surunkali gastritlar, gastroduodenitlar, yara kasalligi, ichak infeksiyalari va toksikoinfeksiyalarda qusish ko’ngil aynash bilan bog’langan, …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "bolalarda uchraydigin hazm tizimi kasalliklari semiotikasi"

1 mavzu№11 bolalarda uchraydigin hazm tizimi kasalliklari semiotikasi. ovqat hazm qilish tizimi kasalliklari asosan shikoyatlari ishtaxasini pasayishi, qornida og’riq, ko’ngil aynishi, qusishi kekirishi jig’ildon qaynashi, metiorizm, achchiq tam kelishi, sarg’ayish, qorinni shishishidan shikoyat qiladi. ishtaha – bola sog’ligi holatini baholovchi juda keng tarqalgan va universal mezonlardan biri. ishtaha yuqoriligiga qaraganda, ko’proq ishtaha pasayishiga shikoyat qilishadi. bu ikkala holat ham bir xildagi e’tiborni talab etadi. normada ovqatni qabul qilish jarayoni ikkita gipotalamik markaz bilan boshqariladi: yon tomondan «och qolish» markazi va ventromedial «to’yish markazi». «to’yish markazi» «och qolish» ni so’ndiradi, ovqat qabul qilingandan keyin bu to’yinish hissiga olib keladi. xo...

This file contains 14 pages in PDF format (736,0 KB). To download "bolalarda uchraydigin hazm tizimi kasalliklari semiotikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalarda uchraydigin hazm tizi… PDF 14 pages Free download Telegram