kelajakdagi ekologik muammolar

PPTX 25 стр. 614,5 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 614,5 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

1-mavzu: kelajakdagi ekologik muammolar reja: iqlim о‘zgarishi iqtisodiyotning roli ekologik iqtisodiyot va atrof-muhit ma’ruzachi: dots.g.samiyeva o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot institute “innovatsion iqtisodiyot” kafedrasi “atrof-muhit va tabiiy resurslar iqtisodiyoti” fani jami: 180 soat (6 kredit) ma’ruza: 30 soat amaliy mashg‘ulot: 46 soat mustaqil ta’lim: 104 soat 1-mavzu: kelajakdagi ekologik muammolar ma’ruzachi: dots.g.samiyeva reja: 1.1. iqlim о‘zgarishi 1.2. iqtisodiyotning roli 1.3. ekologik iqtisodiyot va atrof-muhit ba’zi hisob-kitoblarga kо‘ra, 2050 yilga kelib, sayyoramiz aholisi 8,0 mlrdga yetadi. mavjud noekologik texnologiyalar sharoitida bu atrof-muhit sifatining keskin yomonlashuvi, suv va havo havzalarining keskin ifloslanishi, tabiiy resurslarning kamayishi, kо‘plab murakkab iqtisodiy, energetik, oziq-ovqat hamda ijtimoiy-siyosiy muammolarga olib kelishini tushunish qiyin emas, hatto hozirda bu kabi oqibatlarning shohidi bо‘lmoqdamiz. xxi asr chegarasida yuzaga kelgan vaziyatdan chiqish yo’llarini izlab topish uchun zamonaviy muammolarni hal qilish va kelgusida ularning oldini olishga yo’naltirilgan barqaror taraqqiyot konsepsiyasi ishlab chiqildi. “barqaror taraqqiyot” atamasi (sustainable development) ingliz …

2 / 25

yi va logos – ta’limot) – tirik mavjudotlarning yashash shart-sharoitlari va organizmlar bilan tashqi muhit о‘rtasidagi о‘zaro munosabatlarni о‘rganadigan fan. atrof - muhit va tabiiy resurslar iqtisodiyoti – atrof-muhit va organizmlar о‘rtasidagi о‘zaro munosabat va aloqalarning majmuasi va tuzilmasi bо‘lib, uning asosiy tadqiqot obyekti tabiiy va antropogen ekotizimlar, ya’ni tirik organizmlar va ular yashaydigan muhitdan tashkil topgan yagona tabiiy va tabiiy antropogen komplekslar (landshaftlar) hisoblanadi ekologiya biologiya fanining asosiy, an’anaviy qismi sifatida istalgan tirik organizm (odam) bilan muhit о‘rtasidagi о‘zaro munosabatlarning umumiy qonuniyatlarini о‘rganadigan umumiy ekologiya hisoblanadi. populyatsiyalar, turlar, biotsenozlar, biogeotsenozlar va biosfera kabi tushunchalar ekologiya fanining manbayi hisoblanadi. shuning uchun ham kо‘pincha umumiy ekologiya quyidagi asosiy bо‘limlarga bо‘lib о‘rganiladi: autekologiya, sinekologiya, populyatsiyalar ekologiyasi va biosfera - autekologiya ( “autos” yunoncha sо‘z bо‘lib, “о‘zi” degan ma’noni bildiradi). ayrim turlarning ular yashab turgan muhit bilan о‘zaro munosabatini, turlarning qanday muhitga kо‘proq va uzviy moslashganligini о‘rganadi. - populyatsiyalar ekologiyasi (“populyatson” fransuzcha sо‘z …

3 / 25

organizmlarning о‘zaro chambarchas aloqa, munosabatlari-dan iborat murakkab ekotizimlar majmuyini tashkil etadi. tirik mavjudotlarning atrof-muhitda saqlanib qolishi va ularning biologik xususiyatlari: organizmlar va uyushmalarning atrof-muhitga moslashishi, ekotizimlar va biosferaning о‘z-о‘zidan boshqarilishi, barqarorligi kabi qonuniyatlarni о‘rganish yuqorida ta’kidlangan barcha yo’nalishlarga xosdir. umumiy ekologiyani yuqorida bayon etilgan tarzda tushunish, kо‘pincha, bioekologiya deb ham yuritiladi ekologiyaning umumnazariy vazifalari-ga quyidagilar kiradi: - ekologik tizimlar barqarorligining umumiy nazariyasini ishlab chiqish; - muhitga moslashishning ekologik tuzilmasini о‘rganish; - populyatsiyalar sonining boshqarilishi-ni tekshirish; - biologik xilma-xillik va uni saqlash tuzilmasini о‘rganish; - biologik mahsuldorlik jarayonlarini tadqiq etish; - biosferaning barqarorligini saqlash maqsadida unda kechayotgan jarayonlarni tekshirish; - ekologik tizimlar holati va biosferada kechayotgan jarayonlarni modellashtirish. odamlarning atrofdagi tabiiy muhitga munosabati hamda jonli va jonsiz tabiat о‘rta-sidagi о‘zaro bog‘lanishlar mohiyatini tushuntiruvchi bilimlarga bо‘lgan ehtiyojlar juda qadim zamonlarda paydo bо‘lgan. ekologiya fanining yuzaga kelganiga ham 150 yildan ortiq bо‘ldi, ammo alohida fan sifatida xx asrning ikkinchi yarmidan rivojlanib kelmoqda. amerikalik …

4 / 25

shuningdek, boshqa tabiiy resurslar – yerning asosiy boyliklari haqida ma’lumotlar keltirilgan. о‘rta osiyo xalqlari ijtimoiy-falsafiy fikrining eng yirik va mashhur vakillaridan abu nasr forobiyning (870-910) ilmiy-falsafiy merosi nihoyatda boy. uning asarlarida tabiatshunoslik ilmi, ilmiy-amaliy faoliyat va hunarmandchilik masalalari yoritilgan. forobiyning “insoniyatning boshlanishi haqidagi kitob”, “hayvon a’zolari tо‘g‘risida kitob” nomli asarlarida, shuningdek, “odam a’zolarining tuzilishi” kabi asarlarida odam va hayvonlar ayrim a’zolarining tuzilishi, xususiyatlari va vazifalari, ularning о‘xshashligi va farqlari haqida keltirilgan. forobiy tabiiy va inson qо‘li bilan yaratiladigan sun’iy narsalarni ajratgan. u tabiiy narsalar tabiat tomonidan yaratilgan, degan xulosaga keladi. inson omilining katta ekanligini, tabiiy va sun’iy tanlash hamda tabiatga kо‘rsatiladigan boshqa ta’sirlarni atroflicha baholagan. abu rayhon beruniy (973-1048) koinotdagi hodisalarni taraqqiyot qonunlari va narsa-hodisalarning о‘zaro ta’siri bilan tushuntirishga urinadi. olim yerdagi ba’zi hodisalarni quyoshning ta’siri bilan izohlaydi. inson tabiat qoidalariga rioya qilgan holda borliqni ilmiy ravishda tо‘g‘ri о‘rgana oladi. beruniy fikricha, yerdagi о‘simlik va hayvonlarning yashashi uchun zarur imkoniyatlar …

5 / 25

suv va havo orqali tarqalishi haqida fikr bayon etgan. ya’ni u kasallikning yuqishi masalasini hal etishga yaqinlashgan edi. abu ali ibn sinoning falsafiy va tibbiy ilmiy qarashlari uning jahonga mashhur asari “kitob ash-shifo”, ya’ni “davolash kitobi”da bayon etilgan bu asarda materiya, fazo, vaqt, shakl, harakat, borliq kabi falsafiy tushunchalar, shuningdek, matematika, kimyo, botanika, zoologiya, biologiya, astronomiya, psixologiya kabi fanlar haqida fikrlar bayon etilgan. zahiriddin muhammad boburning (1483-1530) nomi aytilganda kо‘pchilik uni shoir deb biladi. ammo bobur faqat shoirgina bо‘lmay, podshoh, sarkarda, tarixchi, mashshoh, ovchi va bog‘bon, sayyoh va tabiatshunos ham bо‘lgan. “boburnoma” boburning eng yirik asaridir. asarda boburning kо‘rgan-kechirganlari, yurgan joylarining tabiati, boyligi, odamlari, urf-odatlari, hayvonlari, о‘simliklari va hokazo tasvirlangan. unda yer, suv, havo, turli xil tabiiy hodisalarga tegishli xalq sо‘zlari kо‘plab topiladi. ekologiya fanining rivojlanishi tabiatni о‘rganish va tavsiflashdan boshlangan. bu fransuz jan anri faber о‘zining mashhur “entomologik esdaliklar” (1870-1879) asarini yozgan davrlar edi. aslida ekologiyaning chinakam rivoji ayrim …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kelajakdagi ekologik muammolar"

1-mavzu: kelajakdagi ekologik muammolar reja: iqlim о‘zgarishi iqtisodiyotning roli ekologik iqtisodiyot va atrof-muhit ma’ruzachi: dots.g.samiyeva o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi muhandislik-iqtisodiyot institute “innovatsion iqtisodiyot” kafedrasi “atrof-muhit va tabiiy resurslar iqtisodiyoti” fani jami: 180 soat (6 kredit) ma’ruza: 30 soat amaliy mashg‘ulot: 46 soat mustaqil ta’lim: 104 soat 1-mavzu: kelajakdagi ekologik muammolar ma’ruzachi: dots.g.samiyeva reja: 1.1. iqlim о‘zgarishi 1.2. iqtisodiyotning roli 1.3. ekologik iqtisodiyot va atrof-muhit ba’zi hisob-kitoblarga kо‘ra, 2050 yilga kelib, sayyoramiz aholisi 8,0 mlrdga yetadi. mavjud noekologik texnologiyalar sharoitida bu atrof-muhit sifatining keskin yomonlashuvi, suv va havo havzalarinin...

Этот файл содержит 25 стр. в формате PPTX (614,5 КБ). Чтобы скачать "kelajakdagi ekologik muammolar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kelajakdagi ekologik muammolar PPTX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram