abu ali ibn sino asarlarida jismoniy tarbiyaning mohiyati

DOCX 16 pages 26.4 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 26.4 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: abu ali ibn sinoning tip qonunlari asarida jismoniy tarbiya to'g'risida reja: 1.abu ali ibn sino asarlarida jismoniy tarbiyaning mohiyati xaqida. 2.abu ali ibn sino asarlarida jismoniy tarbiyaning mohiyati xaqida. abu ali ibn sino asarlarida jismoniy tarbiyaning mohiyati xaqida. jahon tibbiyot olamining buyuk sultonlaridan biri, abu ali ibn sinodir (980-1037). ibn sinofalsafa, adabiyot, musiqa va boshqa ko'p sohalami ham mukammal bilgan donishmanddir. ibn sinoning ilmiy-pedagogik meroslari beqiyos ko'p. ular ichida «tib qonunlari» alohida ahamiyat kasb etadi. bu asarni deyarlik barcha xalqlar o'z tillariga taijima qilishgan. o'zbek tiliga ilk bor 1153-yilda, keyinchalik (1956, 1980, 1993) bir necha bor qayta nashr etildi. ibn sinoning ijodiy faoliyati, «tib qonunlari» va boshqa asarlarini ilmiy jihatdan o'igangan, tahlil qilgan va ularning mohiyatini ochib bergan taniqli olimlar juda ko'p. birgina o'zbekiston sharoitida ularning soni 100 dan oshib ketadi. buyuk allomaning ilmiy-pedagogik meroslarini chuqur o'rganishda taniqli pedagog s.r.rahimov (samarqand du), respublikada xizmat ko'rsatgan fan arbobi, professor o.a.rixsiyeva …

2 / 16

arning shakli va mazmuni hamda uning mohiyatlarini gigiyena, sog'liqni saqlash va kasalni davolashdagi majmuiy tadbirlarda berib boradi. bu esa har bir insonning jismoniy mashqlar bilan qachon va qaysi tartibda shug'ullanishini belgilab beravchi ta'limdir. masalaga shunday yondashish maqsadga muvofiq bo'lar edi. «tib qonunlari» haqida mulohaza qilinadigan bo'lsa, kitobning birinchi qismi deyarli inson salomatligini saqlash va uni rivojlantirishga bag'ishlangan. eng muhim tomoni shundaki, kitobda inson tanasi va uning a'zolari, insonni shakllantirish hamda uning kamolotida yuz beradigan anatomik tuzilishlar, fiziologik va ruhiy jarayonlarning holati, kasalliklaming kelib chiqish sabablari ilmiy jihatdan bayon qilingan. bu holatlarni bilish, shu asosda insonlar o'z-o'zini tarbiyalashdek muhim bo'lgan ijtimoiy-tarbiyaviy jarayonlami hayotda qo'llash bugungi kunning eng dolzarb muammolaridan biridir. ibn sinoning jismoniy mashg'ulot kishining yoshiga, jinsiga, sog'-salomatligiga va kasalligiga qarab, turlicha shakl va uslublarda o'tkazish kerakligi haqidagi g'oyalari juda o'rinlidir. shuningdek, bolalik, o'smirlik, yigitlik va qarilik g'oyalarida kishi jismoniy mashg'ulotga turlicha munosabatda bo'lishi kerakligi masalalarini alohida uqtiradi. bu ilmiy-pedagogik ta'lim …

3 / 16

i oldini olish va uni davolashda badantarbiya mashqlaridan foydalanish tajribalarini respublikada xizmat ko'rsatgan fan arbobi tibbiyot fanlari doktori professor o.a.rixsiyeva ham ma'qullaydi. ibn sinoning ta'kidlashicha, badantarbiya bilan mashg'ul bo'lmay qo'ygan kishi ingichka og'riq (a'zolarning torayishi) kasaliga uchraydi, chunki harakatsizlik natijasida uning a'zolari zaiflashadi. u badantarbiya turlarini asosan ikki guruhga bo'ladi: 1. odamning ish jarayonlarida qiladigan harakatlari. 2. maxsus badantarbiya harakatlari. buyuk olim badantarbiya deganda, asosan maxsus badantarbiya harakatlarini nazarda tutadi. shu sababdan, badantarbiya turlari juda ko'p bo'lib, ular tez, nozik, yengil, kuchli va hokazo tarzlarda bajarilishini eslatadi. bu, albatta, ilmiy nuqtai nazardan olganda har bir shug'ullanuvchi uchun asosiy ta'limdir. ibn sino tortishish, mushtlashish, yoydan o'q otish, tez yurish, nayza otish, osilish, bir oyoqda sakrash, qilichbozlik, nayzabozlik va otda yurishlar badantarbiyaning tez bajariladigan turlariga kirishini aytadi. nozik va yengil turiga arg'imchoq uchish, belanchakda tik yoki yotib uchish, qayiq va kemalarda sayr qilish va boshqa harakatlardir, deydi u. badantarbiyaning kuchli turiga, kishining …

4 / 16

an bahramand bo'lish omillarini ishlatishni tavsiya etgan. ibn sino har bir a'zoning kasalini tuzatish uchun maxsus harakatlar - jismoniy mashqlar borligini eslatadi. bunda uqalash (massaj) mashqiarini ko'zda tutadi va ularni quyidagi turlarga bo'ladi: 1. gavdani baquvvat qiluvchi — kuchli uqalash. 2. gavdani yumshatuvchi kuchsiz uqalash. 3. ozdiruvchi — davomli uqalash. 4. gavdani o'stiruvchi — mo'tadil uqalash. olimning ta'kidlashicha, uqalash dag'al yoki yengil bo'ladi. dag'al uqalash dag'al latta bilan amalga oshiriladi. yengil uqalashni yengil (yupqa) latta bilan bajariladi. uqalashlar asosan bo'shashgan a'zolami zichlatish, yumshoqlarini qotirish, dag'alini mayin qilish va qattiqlarini yumshatish maqsadida qilinishini bildiradi. bundan tashqari, badantarbiya bilan bog'liq uqalashlar to'g'risida ham ta'lim beradi: - badantarbiyaga tayyorlovchi deb atalgan uqalash (sport trenirovkalari, musobaqalari oldidan hozirgi davrda qo'llaniladi). - badantarbiyadan keyin qilinadigan uqalash. buni badanning o'z holiga keltiruvchi uqalash yoki tinchlantiruvchi uqalash deyish mumkin. bu hol ortiqcha toliqqan, o'ta ko'p og'ir mashqlar (trenirovka, musobaqa) bajargandan keyin qo'llaniladi. ayniqsa, ko'pkari (uloq), poyga, kurashdan …

5 / 16

ishning chorasini qiladi.ikkinchisi esa qo'yib yubormaslikka harakat qiladi. boshqa turi: ikki kurashuvchidan biri ikkala qo'li bilan ikkinchisini mahkam quchoqlab o'ziga tortadi va yonga ag'daradi, bu vaqtda birinchi kurashuvchining o'ng qo'li ostidan o'tishi kerak, (kurashuvchilar) goh qadlarini tiklab, goh egiladilar (kurash) turlari yana ko'krak bilan zarbani qaytarish, ikkinchi bir kishining bo'ynidan. ushlab egish, bir-birovlarining oyoqlarini o'z oyoqlari bilan chalkashtirib, chalib yoki oyoqlari bilan ikkinchisining oyoqlarini yirib qilinadigan va polvonlar ishlatadigan harakatlar ham kiradi». ibn sinoning inson salomatligini jismoniy tarbiya vositalari bilan yaxshilash va uni kamolotga yetkazishdagi mutafakkirligi yana shunda ayon bo'ladiki, u gavdaning har bir qismi uchun maxsus harakatlar borligini bashorat bilan aniq misollarda ko'rsatib bergan. qo'l va oyoq harakatlari, ko'krak va nafas a'zolarining boringki, barcha a'zolarning tabiiy harakatlarini ishga soluvchi mashqlar majmuasini o'z asarlarida mujassamlashtirgan. bunda tovush - og'iz bo'shlig'idagi barcha a'zolarni harakatlantirish (baland-past ovoz chiqarish, tilni chiqarish, tortish, burash, tuflash va h.k.) mashqlarini beigan. ichki a'zolarni ishga tushirish mashqlariga …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abu ali ibn sino asarlarida jismoniy tarbiyaning mohiyati"

mavzu: abu ali ibn sinoning tip qonunlari asarida jismoniy tarbiya to'g'risida reja: 1.abu ali ibn sino asarlarida jismoniy tarbiyaning mohiyati xaqida. 2.abu ali ibn sino asarlarida jismoniy tarbiyaning mohiyati xaqida. abu ali ibn sino asarlarida jismoniy tarbiyaning mohiyati xaqida. jahon tibbiyot olamining buyuk sultonlaridan biri, abu ali ibn sinodir (980-1037). ibn sinofalsafa, adabiyot, musiqa va boshqa ko'p sohalami ham mukammal bilgan donishmanddir. ibn sinoning ilmiy-pedagogik meroslari beqiyos ko'p. ular ichida «tib qonunlari» alohida ahamiyat kasb etadi. bu asarni deyarlik barcha xalqlar o'z tillariga taijima qilishgan. o'zbek tiliga ilk bor 1153-yilda, keyinchalik (1956, 1980, 1993) bir necha bor qayta nashr etildi. ibn sinoning ijodiy faoliyati, «tib qonunlari» va boshqa asar...

This file contains 16 pages in DOCX format (26.4 KB). To download "abu ali ibn sino asarlarida jismoniy tarbiyaning mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: abu ali ibn sino asarlarida jis… DOCX 16 pages Free download Telegram