органик реагентлар

PPT 18 pages 393.5 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 393.5 KB

File type PPT

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

мирзо улуғбек номидаги ўзбекистон миллий университети кимё факультути аналитик кимё кафедраси “аналитик кимёда органик реагентлар” ўқитувчи : к.ф.н. доц. турабов н.т. тошкент-2017 аналитик кимёда органик реагентлар режа: 1. органик реагентларнинг аналитик кимёдаги рoли ишлатилиш сохаси. 2. органик реагент хоссасининг у тутган функционал гуруҳлар турига, сонига ва халқада жойлашган ўрнига боғлиқлиги. 3. комплекс хосил қилувчи функционал гуруҳлар тури реагентнинг дентантлиги. 4. комплекс бирикмаларда халқалар сони ва халқа аъзолари сони(хелат эффекти). 5.комплекс бирикманинг барқарорлигини ошириш усуллари. ҳозирги замон аналитик кимёсида органик реагентларнинг роли беқиёс каттадир. улар селектив реагентлар сифатида ажратиш. аниқлаш, миқдорий аниқлаш (гравиметрияда, фотометрияда, титриметрияда, экстракцион-фотометрияда) методларида кенг кўламда ишлатилади. органик моддалар экстрагентлар, индикаторлар: кислота асосли, оксидланиш қайтарилиш, адсорбцион, металлохром индикаторлар сифатида ишлатилади. органик реагентлар таъсирини назарий асослаш уларни маълум мақсадга йўналтирилган синтез олиб боришга, реагентларнинг хоссаларини улар маълум ҳолатларига ўринбосарлар киритиш билан ўзгартиришга имкон беради. органик бирикма, агар унинг молекуласида маълум атом группировкалари яъни функционал гуруҳлар ёки коплекс ҳосил қилувчи …

2 / 18

ҳолда донор-акцентор боғ ҳосил қилиши ҳам мумкин, масалан фенол fе+3 га нисбатан лиганд вазифасини ҳам ўташи мумкин: органик реагентларда учрайдиган асосий комплекс ҳосил қилувчи гуруҳлар: агар органик бирикма молекуласида фақат комплекс ҳосил қилувчи гуруҳлар (-n=n-, -n=, =o, =s) бўлса уларнинг металл ионлари билан ўзаро таъсирини донор -акцентор боғлар ҳисобига комплекс бирикма ҳосил бўлишига олиб келади. масалан fе2+нинг пиридин билан реакцияси: комплекс бирикма ҳосил қилади: кўпчилик ҳолларда полидентант лиганд хоссаларини намоён қилувчи реагентлар қўлланилади. уларнинг анорганик бирикмалар ионлари билан ҳосил қиладиган бирикмалари ҳалқа (ёки хелат) характерга эга. масалан, гетероҳалқали азот тутган асослар 2 та азот атомлари билан (2,2 - дипиридил ва 1,10- фенантролин) fе+2 билан пиридинга нисбатан барқарор бўлган комплекс бирикмалар ҳосил қилади: 1,10 фенантролин fе (ii) билан барқарор учта 5 аъзоли ҳалқа ҳосил қилади; комплекс бирикмаларнинг асосий ҳалқалари номи формуласи ҳалқа ддтк na 4 8-оксихинолин 5 хромотроновая кислота 6 янтар кислота 7 комплекс бирикмаларнинг асосий ҳалқалари шундай қилиб реагентлар аналитик …

3 / 18

асалан, эдта сa2. ёки мg2 билан 3 та 5 аъзоли ҳалқа ҳосил қилади ва барқарор. фенол молекуласига 2-чи -он гуруҳни киритилиши лиганднинг дентантлилигини оширишга олиб келади. аммо иккинчи -он гуруҳнинг киритилиши ҳар доим ҳам дентантликни оширавермайди. агар иккинчи-он орто-ҳолатда бўлсагина (фенол учун), нафтол учун пери-ҳолатда бўлсагина хелат эффекти кузатилади. органик реагент молекуласидаги бир неча функционал гуруҳларнинг ўзаро жойлашиши жуда муҳимдир, масалан н2n-сн2-сн2-nh2 комплекси (сн3)2-n- ch2-ch2-n-ch3)2 га нисбатан барқарор бўлади. диоксимларнинг металлар билан ўзаро таъсирида фазовий омилларнинг таъсири сезиларли бўлади. синформа анти форма амфиформа булар ичида энг барқарор комплекслар берадигани антиформасидир, амфиформа билан барқарорлиги кам комплекс бирикмалар ҳосил қилса, синформалар эса фазовий қийинчиликлар ҳисобига умуман комплекс ҳосил қилмайди. бундан ташқари комплекс ҳосил қилувчи ўлчамига ҳам боғлиқдир. ўлчами кичик бўлган ион атрофида ҳажми кичик бўлган лигандлар координатлашиши мумкин ва лигандлар сони ҳам оз бўлади. агар о-фенантролин молекуласининг 2 ва 9 ҳолатларига метил радикали киритилса фазовий қийинчилик ҳисобига fе2 ионлари билан фақат 2 …

4 / 18

р, ёки уларни ички комплекс бирикмалар ҳам дейилади. улар барқарор, кўпчилик ҳолларда кам эрувчан, интенсив рангли (қуюқ рангли), органик эритувчиларда яхши экстракцияланади; уларнинг бу хусусиятларидан амалиётда элементларни аниқлаш, ажратиш ва миқдорий аниқлашда кенг кўламда фойдаланилади. бундай бирикмаларга мисол тариқасида ni(дмг)2, mg оксихинолинларни келтиришимиз мумкин: кўпчилик органик реагентлар таъсири жуда ҳам специфик эмас, аммо озми кўпми танлаб таъсир этувчанликга эга. аналогия назарияси мавжуд: бунда айрим тур органик реагентлар таъсири билан сув, аммиак, н2s каби анорганик бирикмалар таъсирида ўхшашлик кузатилади. бу назария бўйича сув билан протолитик реакцияга киришиб кам эрувчан гидроксидлар хосил қилувчи элементлар ионлари органик реагентларнинг rон туридаги реагентлари билан ҳам кам эрувчан бирикма ҳосил қилиши керак. худди шундай н2s билан кам эрувчан сульфидлар ҳосил қиладиган металл ионлари r-sh туридаги органик реагентлар билан чўкма ҳосил қилиш керак, ёки h-nh2 билан ўзаро таъсирлашадиган металл ионлари r-nh2, билан ўзаро таъсирлашиши керак. ундан ташқари, кўпинча органик ва анорганик реагентлар билан бир хил турдаги реакциялар …

5 / 18

иради, сн3- гуруҳлар киритилиши ёки ароматик ҳалқалар киритилиши-эрувчанликни камайтиришга (ҳам реагентнинг, ҳам унинг металл иони билан бирикмасининг) олиб келади. фазовий қийинчиликга олиб келмайдиган ва комплекс ҳосил қилишда иштирок этмайдиган электрофил ўринбосарлар лиганд-донори атомнинг асос хоссасини оширади ва барқарор комплекслар ҳосил қилишга олиб келади. масалан 8-оксихинолин молекуласига галогенларнинг киритилиши (5,7 ҳолатларга) азот ва кислород атомларининг асослигини оширади, бу эса лигандларнинг металлар билан комплексининг барқарорлигини оширади. масалан 5,7-дибром оксихинолин fe(),ñè() ва бошқа ионлар билан 8-оксихинолинга қараганда барқарор комплекслар ҳосил қилади. c h 2 c o h n s c s р о д а н и н + a g + + h 2 o c h 2 c o a g n s c s + h 3 o + ( 1 ) 3 o 3 o h f e + 3 h 3 o + + f e 3 + + 3 h 2 o o o f e o …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "органик реагентлар"

мирзо улуғбек номидаги ўзбекистон миллий университети кимё факультути аналитик кимё кафедраси “аналитик кимёда органик реагентлар” ўқитувчи : к.ф.н. доц. турабов н.т. тошкент-2017 аналитик кимёда органик реагентлар режа: 1. органик реагентларнинг аналитик кимёдаги рoли ишлатилиш сохаси. 2. органик реагент хоссасининг у тутган функционал гуруҳлар турига, сонига ва халқада жойлашган ўрнига боғлиқлиги. 3. комплекс хосил қилувчи функционал гуруҳлар тури реагентнинг дентантлиги. 4. комплекс бирикмаларда халқалар сони ва халқа аъзолари сони(хелат эффекти). 5.комплекс бирикманинг барқарорлигини ошириш усуллари. ҳозирги замон аналитик кимёсида органик реагентларнинг роли беқиёс каттадир. улар селектив реагентлар сифатида ажратиш. аниқлаш, миқдорий аниқлаш (гравиметрияда, фотометрияда, титриметрияд...

This file contains 18 pages in PPT format (393.5 KB). To download "органик реагентлар", click the Telegram button on the left.

Tags: органик реагентлар PPT 18 pages Free download Telegram