suv omborlarining daryo oqimi va atrof-muhitgata'siri

PPTX 10 pages 1.4 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.4 MB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

pptxgenjs presentation suv omborlarining daryo oqimi va atrof-muhitga ta'siri reja 1, suv omborlari haqida umumiy ma'lumot 2, suv omborlarining daryo oqimiga ta'siri 3, gidrologik rejimga ta'siri bugungi kunda suv omborlari mamlakatimiz infratuzilmasining muhim qismiga aylangan bo'lib, ular suv resurslarini boshqarish, qishloq xo'jaligini suv bilan ta'minlash va elektr energiyasi ishlab chiqarishda hal qiluvchi rol o'ynaydi. ushbu taqdimotda suv omborlarining daryo oqimiga va atrof-muhitga ko'rsatadigan kompleks ta'sirlarini chuqur tahlil qilamiz. bunday ta'sirlar gidrologik, ekologik, iqlimiy va ijtimoiy-iqtisodiy jihatlarni o'z ichiga oladi. zamonaviy tadqiqotlar va amaliy tajribalar asosida o'zbekiston sharoitida suv omborlarini barqaror boshqarish uchun tavsiyalar ham ko'rib chiqiladi. 1 suv omborlari haqida umumiy ma'lumot suv omborlarining turlari tog' va tekislik suv omborlari to'g'onli va to'g'onsiz suv omborlari mavsumiy va ko'p yillik tartibga soluvchi suv omborlari suv omborlarining maqsadlari suv ta'minoti va sug'orish elektr energiyasi ishlab chiqarish sel va toshqinlarni nazorat qilish rekreatsiya va baliqchilik o'zbekistondagi yirik suv omborlari chorvoq suv ombori (2,0 …

2 / 10

ariladi. tartibga solingan oqim natijada daryo oqimining tabiiy rejimi o'zgaradi - bahor-yoz oylaridagi yuqori suv kam bo'lsa, qish-kuz oylaridagi kam suv davri ko'payadi. daryo quyi oqimida suv taqchilligi yuzaga kelishi mumkin. tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, o'zbekistondagi sirdaryo va amudaryo havzalarida suv omborlarining qurilishi daryo oqimining mavsumiy rejimini tubdan o'zgartirgan. tabiiy sharoitda bahorda kuzatiladigan suv toshqinlari endi nazorat qilinadi, lekin bu quyi oqimdagi ekotizimlar uchun salbiy oqibatlarga olib kelmoqda. 3 gidrologik rejimga ta'siri suv sathi o'zgarishlari suv omborlari qurilgandan so'ng daryo o'zanidagi suv sathi rejimi keskin o'zgaradi. suv ombori orqali tartibga solingan oqim tufayli keskin suv ko'tarilishlari va pasayishlari kuzatiladi, bu esa daryo qirg'oqlarining barqarorligiga ta'sir ko'rsatadi. oqim tezligi o'zgarishlari suv omborlari daryo oqimining tezligini sezilarli darajada kamaytiradi. suv ombori ichida suv harakati deyarli to'xtaydi, bu esa cho'kindi yig'ilishiga olib keladi. quyi oqimda esa suvning tezligi sun'iy ravishda o'zgarib turadi. yotqiziqlarning o'zgarishi suv omborlari daryolarning tabiiy yotqiziq tashish jarayonini buzadi. yotqiziqlar suv …

3 / 10

i 4 suv omborlarida harorat stratifikatsiyasi kuzatiladi: yuqori qatlamlarda suv isiydi, pastki qatlamlarda esa sovuq bo'lib qoladi. buning natijasida suvning vertikal aylanishi buziladi va chuqur qatlamlarda kislorod tanqisligi yuzaga keladi. shu bilan birga, qishloq xo'jaligida ishlatiladigan o'g'itlar va pestitsidlarning suv omborlariga oqib kelishi evtrofikatsiya jarayonlarini kuchaytiradi. o'zbekistondagi tuyamo'yin va qayroqqum suv omborlarida yozda ko'k-yashil suv o'tlarining kuchli rivojlanishi kuzatiladi, bu esa suv sifatiga salbiy ta'sir ko'rsatadi. 5 ekologik ta'sirlar 1 baliq populyatsiyalariga ta'sir suv omborlari qurilgandan so'ng daryo ekotizimining o'zgarishi natijasida baliq turlarining tarkibi o'zgaradi. ko'chib yuruvchi baliq turlari yo'q bo'lib ketishi, lekin suv omborida yashovchi turlar ko'payishi mumkin. masalan, chorvoq suv omborida karp va sudak baliq turlari ko'paygan bo'lsa, quyi oqimda ko'chib yuruvchi baliq turlari kamaygan. 2 qirg'oq ekotizimlarining o'zgarishi daryo bo'yidagi to'qayzorlar suv rejimining o'zgarishi tufayli zararlanadi. tabiiy toshqinlar bo'lmagani uchun qirg'oq o'simliklarining yangilanishi va urug'larning tarqalishi qiyinlashadi. o'zbekistondagi amudaryo deltasidagi to'qaylar maydoni keyingi 50 yilda 90% ga …

4 / 10

aroratiga ta'sir ko'rsatadi. yozda suv omborlari atrofidagi harorat biroz pasayadi, qishda esa aksincha, yumshatuvchi ta'sir ko'rsatadi. bu o'z navbatida qishloq xo'jaligiga ham ta'sir qiladi. bug'lanish va yog'inlar suv omborlaridan kuchli bug'lanish natijasida atmosferadagi namlik oshadi. bu esa mahalliy yog'ingarchilik miqdoriga ta'sir ko'rsatishi mumkin. o'zbekistondagi yirik suv omborlaridan yiliga 1-1,5 metr qalinlikdagi suv qatlami bug'lanib ketishi aniqlangan. issiqxona gazlari emissiyasi suv omborlari qurilgandan so'ng suv ostida qolgan o'simliklar va organik moddalarning chirishi natijasida metan va karbonat angidrid gazlari ajralib chiqadi. bu gazlar global iqlim o'zgarishiga o'z hissasini qo'shadi. tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, markaziy osiyodagi yirik suv omborlari (toktogul, chorvoq, qayroqqum) atrofidagi 10-15 km radiusda mahalliy iqlim o'zgarishlari kuzatiladi. bu o'zgarishlar mavsumiy harakat temperaturasida ±2-3°c ga, namlikda esa 10-15% ga o'zgarishlarni keltirib chiqaradi. 7 ijtimoiy-iqtisodiy ta'sirlar 1 energetika gidroelektrostansiyalar orqali barqaror elektr energiyasi 2 qishloq xo'jaligi sug'orish uchun ishonchli suv ta'minoti 3 aholini ko'chirish inshoot qurish uchun aholi punktlarining ko'chirilishi 4 iqtisodiy muammolar …

5 / 10

gi ekotizimlar uchun zarur suv miqdorini ta'minlash 3 adaptiv boshqaruv o'zgaruvchan sharoitlarga moslashish imkoniyatini beruvchi boshqaruv usullari 4 manfaatdor tomonlar ishtiroki suv ombori ta'sir doirasidagi barcha foydalanuvchilarni jalb qilish 5 integratsiyalashgan havza boshqaruvi suv omborini butun daryo havzasi miqyosida kompleks boshqarish zamonaviy suv omborlarini boshqarish usullari ekologik va ijtimoiy-iqtisodiy jihatlarni muvozanatlashtirishi zarur. ekologik oqimni ta'minlash konsepsiyasi daryo oqimining tabiiy rejimini iloji boricha saqlash imkonini beradi, bu esa quyi oqimdagi ekotizimlarning saqlanishiga yordam beradi. o'zbekistonda suv omborlarini boshqarish sohasida innovatsion yondashuvlar joriy etilmoqda. masalan, tuyamo'yin va andijon suv omborlarida zamonaviy monitoring tizimlari o'rnatilgan bo'lib, ular orqali suv sathi, sifati va oqimi to'g'risida real vaqt rejimida ma'lumotlar olinadi. 9 xulosa va kelajak istiqbollari suv omborlarining ahamiyati o'zbekistonda suv omborlari qishloq xo'jaligi, energetika va ichimlik suvi ta'minoti uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega. suv omborlari orqali daryo oqimining tartibga solinishi sel va toshqin xavfini kamaytiradi, qurg'oqchilik davrida esa suv ta'minotini barqarorlashtiradi. ekologik muammolar biroq …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "suv omborlarining daryo oqimi va atrof-muhitgata'siri"

pptxgenjs presentation suv omborlarining daryo oqimi va atrof-muhitga ta'siri reja 1, suv omborlari haqida umumiy ma'lumot 2, suv omborlarining daryo oqimiga ta'siri 3, gidrologik rejimga ta'siri bugungi kunda suv omborlari mamlakatimiz infratuzilmasining muhim qismiga aylangan bo'lib, ular suv resurslarini boshqarish, qishloq xo'jaligini suv bilan ta'minlash va elektr energiyasi ishlab chiqarishda hal qiluvchi rol o'ynaydi. ushbu taqdimotda suv omborlarining daryo oqimiga va atrof-muhitga ko'rsatadigan kompleks ta'sirlarini chuqur tahlil qilamiz. bunday ta'sirlar gidrologik, ekologik, iqlimiy va ijtimoiy-iqtisodiy jihatlarni o'z ichiga oladi. zamonaviy tadqiqotlar va amaliy tajribalar asosida o'zbekiston sharoitida suv omborlarini barqaror boshqarish uchun tavsiyalar ham ko'rib chiqiladi....

This file contains 10 pages in PPTX format (1.4 MB). To download "suv omborlarining daryo oqimi va atrof-muhitgata'siri", click the Telegram button on the left.

Tags: suv omborlarining daryo oqimi v… PPTX 10 pages Free download Telegram