dasturlash tillari turari

PDF 56 pages 1.7 MB Free download

56 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PDF

Pages 56

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 56

dasturlash tillari turlari «ikki tipdagi dasturlash tillari mavjud — birinchisi ustida hamma “urushadi”, boshqasida esa hech kim yozmaydi». (b. strustrup, c++ dasturlash tilining asoschisi) 1.1-rasm. markaziy protsessor tuzilishi imtihonni katta tomli kitobni o`qib topshirish mumkindir, lekin dastur yozish uchun bu yordam bermaydi. o`qishga qancha vaqt kerak bo`ladi? musiqachilar ma`lum bir musiqa asbobini o`zlashtirish uchun har kuni 4 soatlik mashq qilish kerakligini aytishadi. dasturchining ishchi quroli komputer bo`lib, barcha hisoblashlar markaziy protsessorda bo`lib o`tadi. dastur fayli doimiy xotirada (qattiq diskda) saqlanadi, bajarilish vaqtida esa vaqtinchalik (operativ) xotira yuklanadi. komputerda axborotni kiritish klaviatura (kiritish qurilmasi) orqali, chiqarish esa monitor (chiqarish qurilmasi) orqali amalga oshiriladi. komputer faqat ikki tipdagi signallar: 0 va 1 (mashina kodlari) bilan ishlay oladi. 1010101010010101010 ko`rinishdagi dasturni yozish inson uchun qiyin masala. shuning uchun ham insoniyatga tushunarli bo`lgan dasturlash tillari bilan birgalikda komputerga tushunarli bo`lgan mashina tili translator-masalalar yaratildi. 1.2-rasm. dasturlash tillari turlari mashina tillariga yaqin bo`lgan dasturlash tillari …

2 / 56

shaydi. bugungi kunda ham assembler tilida yozilgan, xotira resurslari juda cheklangan dasturlar kichik qurilmalar(mikrokontrollerlar)ning ajralmas qismi hisoblanadi. keyingi bosqich - matematik hisoblashlar uchun mo'ljallangan fortran tilining paydo bo'lishi. ushbu davrda yaratilgan paskal tili ham hanuzgacha maktablarda dasturlashni o'rgatishda asosiy til sifatida qo'llaniladi. dastlab operatsion tizim assembler tilida yozilgan bo‘lib, uni o‘zgartirish va o‘rganishni qiyinlashtirdi, keyin d.ritchi tizim dasturlash uchun c tilini ishlab chiqdi va b.kernigan bilan birgalikda unix tizimini shu tilda qayta yozdi. keyinchalik, unix operatsion tizimi keng tarqaldi (hozirda uning gnu / linux versiyalari ko'proq ma'lum) va u bilan birga ko'plab dasturchilar paydo bo'ldi, ular uchun c tili mahalliy bo'lib qoldi. keyingi bosqich (80-yillar) yirik sanoat dasturlarini yaratishni soddalashtirishi kerak bo'lgan ob'ektga yo'naltirilgan dasturlashning (oop) paydo bo'lishi bilan tavsiflanadi. b. stroustrup c tilining imkoniyatlaridan qoniqmadi, shuning uchun u oop qo'shish orqali bu tilni kengaytiradi. yangi til c++ deb nomlandi. 90-yillarda shaxsiy kompyuterlar va internet paydo bo'ldi, shuning uchun yangi …

3 / 56

lar mavjud, ya'ni dasturning tuzilishi. vazifani alohida kichik vazifalarga bo'lish yaxshiroq natija beradi. kichik muammolarni hal qilish, ularning ishlashiga ishonch hosil qilish va ularni birlashtirishni ilmiy tilda tahlil va sintez deyiladi. tajriba bilan birga keyingi vazifalarni ko'rish va ajratib ko'rsatish qobiliyati keladi. keyinchalik, dasturchi algoritmni topshiriq asosida tuzilgan ma'lumotlarni qayta ishlashni amalga oshiradi. ma'lumotlar strukturasini to'g'ri tanlash algoritmni yaratishga imkon beradi. algoritm ishlab chiqilgandan va dastur ishlagandan so'ng (uning ishi natijasida to'g'ri javob olinadi), siz chiroyli va qulay interfeys yaratishingiz mumkin. dasturlash tili alifbosi quyidagicha:  yordamchi so`zlar: print, len, type, def…  literal o`zgaruvchilar: number, strings…  operatorlar: + - * = , ; …  grammatika (sinkaksis)  foylanuvchi yaratgan so`zlar: variables, functions, classes… 2-§. python dasturlash tili haqida python faol qo'llaniladigan sohalarni qisqacha sanab o'tamiz: 1.3-rasm. python tili sohalari 1. tizimli dasturlash. 2. grafik interfeysli dasturlarni ishlab chiqarish. 3. dinamik veb-saytlarni ishlab chiqarish. 4. komponentlarning integratsiyasi. 5. …

4 / 56

tizimida yozilgan python dasturini gnu/linuxda ishga tushirishingiz va bir xil natija olishingiz mumkin. python dasturini kompyuterga o‘rnatish bir necha bosqichlardan iborat: https://www.python.org/downloads/windows/ rasmiy veb saytiga kirib, kompyuteringizning texnik parametrlarini hisobga olgan holda eng so‘nggi versiyasini yuklab oling. kompyuterning texnik parametrlariga, razryadi, (64 bit yoki 32 bit) qaysi operatsion sistema o‘rnatilganligi va boshqa parametrlar kiradi. keltirilgan dasturlarni yechishda python 3-versiyasi yoki undan keyingi versiyalar kerak bo`ladi. idle ni ishga tushirish tartibi: 1.4-1.5-rasmlar. idle python dasturini ishga tushirish idle ni ishga tushirgandan so`ng quyidagi oyna paydo bo`ladi: 1.6-rasm. idle python dasturining ishchi oynasi idle da yangi fayl yaratish: 1.7-rasm. idle pythonda yangi fayl yaratish untitled nomi ostida yangi fayl yaratiladi: 1.8-rasm. yangi fayl yaratish faylni saqlash uchun file-save yoki ctrl+s tugmalarini bosamiz. kerakli papkani tanlab, faylimizga nom berib saqlaymiz. .py kengaytmali fayl paydo bo`ladi. masalan, dastur.py 1.9-rasm. yangi faylni saqlash o'rganishning eng boshida pythonni oddiy interaktiv kalkulyator deb hisoblash mumkin. interaktiv idle …

5 / 56

onty python. • python dasturlash tilidagi kompilator/interpretator(a.k.a. cpython). 1.10-rasm. tiobe natijalari dasturlash tilining mashhurligini ishlab chiquvchilar orasida eng ommabop resurs - stack overflowdagi teglar sonining dinamikasi bilan kuzatish mumkin. shunday qilib, grafikaga ko'ra, pythonning o'sishi 2010 yilda boshlangan va 2015 yilda tezlashdi. pythonni eski til deb atash mumkin - u 1991 yilda, ya'ni deyarli 31 yil oldin paydo bo'lgan. bu vaqt ichida u asta-sekin atrofiga katta jamoani to'pladi. 1.11-rasm. dasturlash tillari reytingi python birinchi dasturlash tili sifatida ishonchli tavsiya etilishi mumkin. gap shundaki, python uzoq vaqtdan beri mavjud va u haqida juda ko'p yaxshi darsliklar yozilgan. u oddiy, "inson" tiliga o'xshash tushunarli sintaksisga ega va u xatolarni ham tushuntiradi. masalan, undagi ma'lumotlar turini ko'rsatish shart emas, faqat o'zgaruvchini e'lon qilish kifoya. python kontekstdan uning butun son, haqiqiy son, mantiqiy yoki boshqa biror tipda ekanligini avtomatik aniqlaydi. bu yangi boshlanuvchilar uchun katta afzallik. agar siz c++ da dasturlashtirgan bo‘lsangiz, biror joyda …

Want to read more?

Download all 56 pages for free via Telegram.

Download full file

About "dasturlash tillari turari"

dasturlash tillari turlari «ikki tipdagi dasturlash tillari mavjud — birinchisi ustida hamma “urushadi”, boshqasida esa hech kim yozmaydi». (b. strustrup, c++ dasturlash tilining asoschisi) 1.1-rasm. markaziy protsessor tuzilishi imtihonni katta tomli kitobni o`qib topshirish mumkindir, lekin dastur yozish uchun bu yordam bermaydi. o`qishga qancha vaqt kerak bo`ladi? musiqachilar ma`lum bir musiqa asbobini o`zlashtirish uchun har kuni 4 soatlik mashq qilish kerakligini aytishadi. dasturchining ishchi quroli komputer bo`lib, barcha hisoblashlar markaziy protsessorda bo`lib o`tadi. dastur fayli doimiy xotirada (qattiq diskda) saqlanadi, bajarilish vaqtida esa vaqtinchalik (operativ) xotira yuklanadi. komputerda axborotni kiritish klaviatura (kiritish qurilmasi) orqali, chiqarish esa monitor ...

This file contains 56 pages in PDF format (1.7 MB). To download "dasturlash tillari turari", click the Telegram button on the left.

Tags: dasturlash tillari turari PDF 56 pages Free download Telegram