2-tajriba ishi

DOCX 6 pages 140.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 140.5 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

2-tajriba ishi atmosfera havosining eleкtr mustahкamligining eleкtrodlar shaкliga bog’liqligini o’rganish ishdan maqsad: tajriba ishini bajarishdan maqsad sanoat chastotasidagi bir jinsli va bir jinsli bo’lmagan maydonlarda havo oralig’ining elektrik mustahkamligining normal atmosfera sharoitida elektrodlar shakliga, ular orasidagi masofaga bog’liqligini tekshirish va ur=f(x) bog’lanishning bir qancha qiymatlarini olish va keskin bir jinsli bo’lmagan maydonlarda havo oralig’ida kechadigan razryadlanishning rivojlanishini boshqarish uslublari bilan tanishish hisoblanadi. birinchi tajriba ishida olingan darajalash egri chizig’idan foydalanib, tajriba yo’li bilan havoning elektrik mustahkamligining sanoat chastotasidagi kuchlanishlarda elektrodlar shakliga bog’liqligini aniqlash. 1. nazariy qism razryadlanish oralig’ining ma’lum uzunligida razryadlanish kuchlanishi elektr maydonning konfigurasiyasiga bog’liq, chunki elektrodlar shakli, ularning o’lchami maydonning bir jinsli bo’lmaslik darajasiga anchagina ta’sir ko’rsatadi. bir jinsli elektr maydonda qalinligi 1sm bo’lgan atmosfera havosining razryadlanishi elektr maydon kuchlanganligining taxminan e=30kv/sm-ga yaqin qiymatlarida sodir bo’ladi. bir jinsli maydonli elektrodlar oralig’ining elektr mustahkamligi o’zgarmas kuchlanishda va o’zgarmas chastotada bir xil bo’ladi va uning qiymatini etarlicha aniqlikda quyidagi empirik …

2 / 6

rning paydo bo’lishi, uning kuchsiz maydonda harakatlanishi uchun qulay sharoit tug’diradi, bu esa oraliqning qoplanishi bilan tugaydi. masalan bir jinsli bo’lmaslik darajasi к>500, ya’ni keskin bir jinsli bo’lmagan maydonda (sterjen – tekislik) havoning elektr mustahkamligi 7 kv/sm (4 martagacha) pasayadi. bu rasional izolyatsiya konstruksiyasini tanlashda katta ahamiyatga ega. elektrodlar shakli va ular orasidagi masofa, ularning o’lchamlari elektr maydonning bir jinsli bo’lmaslik darajasiga sezilarli ta’sir ko’rsatadi. tajriba ko’rsatadiki, gazlarning elektr mustahkamligi maydonning bir jinsli bo’lmaslik darajasiga bog’liq. кeskin bir jinsli bo’lmagan maydonda havo oralig’ining razryadlanish kuchlanishi egrilik radiusi kichik bo’lgan elektrodning qutblanishiga ham bog’liq. maxsus shakldagi yassi elektrodlar. bir jinsli maydonda razryadlanishni o’rganish uchun yassi kondensatorning ekvipotensial maydoni bo’yicha joylashgan chegaralangan o’lchamli elektrodlar qo’llaniladi. bu ko’rinishdagi elektrodlarning chetlaridagi maydon kuchlanganligi uning markazidagi maydon kuchlanganligiga nisbatan kichik bo’ladi. elektrodlarning minimal o’lchamini ta’minlash uchun, ular orasidagi masofaning olingan maksimal qiymatida, elektrodlar markazida, ya’ni bir jinsli maydonda razryad kechyapti deb olib, chegaraviy ekvipotensial sirt …

3 / 6

blanadi. sharli razryadlagichni o’lchash uchqun oralig’i ko’rinishida tanlash uning quyidagi xossalari bilan aniqlangan: a) sharli oraliqning volt sekund xarakteristikasi (vsx) katta intervalda gorizontal chiziq ko’rinishida bo’l-ganligidan, oraliqning razryadlanish kuchlanishi oraliqqa qo’yilgan kuchlanishning shakliga va uning ta’sir etishiga bog’-liq emas. v) кuchsiz bir jinsli bo’lmagan maydonli oraliqlardan, sharli oraliqni bajarish eng oson hisoblanadi. shar-shar elektrodli oraliqning razryadlanish kuchlanishi sharlar diametriga d, ular orasidagi masofaga va sharlarning ulanishiga (simmetrik-agar ikkala shar ham kuchlanishga qo’yilgan bo’lsa, nosimmetrik - agar sharlardan biri zaminlangan) bog’liq. bu tajriba ishida biz nosimmetrik sxemadan foydalanamiz. sharlar orasidagi masofaga bog’liq ravishda, ular orasidagi maydon bir jinsli yoki bir jinsli bo’lmagan maydon bo’lishi mumkin. sharlar orasidagi masofa sd bo’lsa, maydon bir jinsliga yaqin. mustaqil razryad oraliqning yuqori o’rtacha gradientida boshlanib va uchqunli razryad ko’rinishida rivojlanadi. agar s>2d bo’lsa, oraliqdagi maydon bir jinsli emas. agar elektrodlar orasidagi oraliq (s), uning kritik qiymatidan (skr) katta bo’lganda uchqunli razryaddan oldin tojlanish bo’ladi, ammo …

4 / 6

ir uchi musbat bo’lganda mustaqil razryadning ko’chkilari o’zidan keyin hajmiy musbat zaryad qoldiradi. tojlanish razryadining boshlang’ich kuchlanishida ub hajmiy zaryadning paydo bo’lish tezligi uning bartaraf etilish tezligidan yuqori bo’ladi. bu ionlanish jarayonning notekis (uzlukli) kechishiga olib keladi. shu sababdan yangi ko’chki faqat hajmiy zaryadning kuchsiz maydon sohasiga ketganidagina sodir bo’ladi va o’tkir uch yaqinida kuchlanganlik boshlang’ich qiymatigacha ko’tariladi. shuning uchun tojlanish toki impuls xarakterga ega. musbat tojlanish toki impulsining davom etish vaqti bir necha o’n mikrosekundga teng. кuchlanishning ub-dan uncha sezilarli katta bo’lmagan qiymatida tojlanish tokining impulsi yo’qolib tojlanish toki uzluksiz holatga o’tadi. кuchlanishning o’sishi davom ettirilganda, ko’chkidagi elektronlar soni 107–108 ga etsa, strimer paydo bo’ladi. strimerning rivojlanishida amplitudasi 10-2 –10-1 a va 10-7 – 10-8 s uzunlikdagi tok impulsi oqib o’tadi. bu bosqich bir-biriga qo’shilib ketadigan ko’chkilardan tashkil topgan, siljiydigan kuchsiz yallig’lanuvchi iplar to’plami - strimerning paydo bo’lishi bilan xarakterlanadi. кo’chkining elektronlari ionlanish sohasi oldidagi maydoni kuchaytiradigan musbat hajmiy …

5 / 6

nganligi musbat ionlar hosil qilgan ko’chkini shunday tezlikda bartaraf etib elektrodlar sirtida neytrallashtiradi va 10-7 manfiy hajmiy zaryad musbat zaryadga nisbatan ustun keladi. ortiqcha manfiy xajmiy zaryadning paydo bo’lishi tojlanish boshlangan elektrod sirtida elektr maydon kuchlanganligining pasayishiga va razryad mustaqilligining tugallanishiga olib keladi. кeyinchalik manfiy hajmiy zaryad elektrodga nisbatan kuchsiz maydon sohasi tomon siljiydi va elektrod sirtidagi maydon kuchlanganligi yana kuchayadi. o’tkir uch yaqinida maydon kuchlanganligi tojlanish boshlangandagi maydon kuchlanganligiga (eb) tenglashganda yana boshqatdan mustaqil razryadlanish paydo bo’ladi va jarayon takrorlanadi. manfiy tojlanish toki impulsining uzunligi 10-7 s-ga teng bo’lib, amplitudasi esa musbat tojlanishdagiga nisbatan katta bo’ladi. кuchlanishni tojlanishning boshlang’ich kuchlanishiga nisbatan ko’paytirsak, navbatdagi tok impulsining paydo bo’lishi uchun oraliqdan manfiy ionlarning to’liq yo’qotilishini talab etmaydi. shuning uchun kuchlanishning ko’paytirilishi bilan ikkita ketma-ket kelayotgan tok impulslari orasidagi interval tojlanishning uzluksiz holati paydo bo’lmaguncha kamayib boradi. ayni shu paytda ionlanish sohasining orqasida joylashgan maydon hajmiy zaryad tomonidan salmoqli tekislangan. bu oraliqning …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "2-tajriba ishi"

2-tajriba ishi atmosfera havosining eleкtr mustahкamligining eleкtrodlar shaкliga bog’liqligini o’rganish ishdan maqsad: tajriba ishini bajarishdan maqsad sanoat chastotasidagi bir jinsli va bir jinsli bo’lmagan maydonlarda havo oralig’ining elektrik mustahkamligining normal atmosfera sharoitida elektrodlar shakliga, ular orasidagi masofaga bog’liqligini tekshirish va ur=f(x) bog’lanishning bir qancha qiymatlarini olish va keskin bir jinsli bo’lmagan maydonlarda havo oralig’ida kechadigan razryadlanishning rivojlanishini boshqarish uslublari bilan tanishish hisoblanadi. birinchi tajriba ishida olingan darajalash egri chizig’idan foydalanib, tajriba yo’li bilan havoning elektrik mustahkamligining sanoat chastotasidagi kuchlanishlarda elektrodlar shakliga bog’liqligini aniqlash. 1. nazariy q...

This file contains 6 pages in DOCX format (140.5 KB). To download "2-tajriba ishi", click the Telegram button on the left.

Tags: 2-tajriba ishi DOCX 6 pages Free download Telegram