axborot-kutubxona muassasalarida hujjatlarni saqlash, qidirish, qayta ishlash texnika vositalari

DOC 92.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1507564067_69177.doc axborot-kutubxona muassasalarida hujjatlarni saqlash, qidirish, qayta ishlash texnika vositalari reja: 1. axborot-kutubxonalarda hujjatlarni saqlash va qidirish vositalariga qo‘yiladigan talablar. 2. ixtiyoriy shakldagi qog‘ozli hujjatlarni saqlash va qidirish vositalari. 3. standart ma’lumot kartochkalarini saqlash va qidirish vositalari. 4. elektron hujjatlarni yaratish va saqlash. 5. hujjatlarni mikrofilmlashtirish. 6. hujjatlarni qayta ishlash vositalari. axborot-kutubxonalarda hujjatlarni saqlash va qidirish vositalariga qo‘yiladigan talablar axborot-kutubxona muassasalarida hujjatlarni saqlash va qidirish, ularni qayta ishlash jarayonida alohida texnika vositalari ishlatiladi. bunday texnika vositalari orqali axborot-kutubxona fondidagi hujjatlarni, nodir qo‘lyozma nashrlarni, katta va kichik hajmdagi turli xil hujjatlarni saqlash alohida ahamiyatga ega. katta hajmli hujjatlarni oqilona saqlash masalasi dolzarb hisoblanadi. hujjatlarni saqlash tizimiga quyidagi asosiy talablar qo‘yiladi: · hujjatlarni tashkil etish, to‘ldirish va almashtirishning qulayligi va oddiyligi; · maksimal sig‘imlilik va band qilayotgan maydonning minimal o‘lchami; · yuqori bo‘lmagan narx; · hujjatlarni qidirishning qulayligi va oddiyligi. konstruksiyaga bog‘liq ravishda hujjatlarni saqlash va qidirish vositalari dastaki, mexanizatsiyalashgan va avtomatlashtirilgan …

‘xtalib o‘tamiz. yig‘ma jild (papka)lar – ixtiyoriy shakldagi hujjatlarni saqlash uchun turli xil konstruksiyadagi yig‘ma jildlar ishlatiladi. yig‘ma jildlar ichidagi mavjud hujjat saqlash moslamalariga qarab ularni quyidagilarga bo‘lish mumkin: · mahkamlash moslamasi bo‘lmagan yig‘ma jildlar; · bog‘ichli yig‘ma jildlar;– qisqichli yig‘ma jildlar; – tikadigan yig‘ma jildlar va hokazo. odatda, kerakli hujjatni qidirishni tezlashtirish maqsadida yig‘ma jildlarning bir cheti yig‘ma jilddagi axborot mazmunini tavsiflovchi indikator bilan ta’minlanadi. indikatorlar yig‘ma jildlarda pog‘onali joylashtirilib, ularning ko‘zga tashlanishini oshiradi. shkaf-qayd qiluvchilar. yig‘ma jildlar va risola (broshyura) qilingan hujjatlarni maxsus seksiyalangan shkaflarda yoki shkafqayd qiluvchilarning dumaloq tokchalarida saqlash qulaydir. s hkaf-qayd qiluvchi umumiy o‘q atrofida mustaqil aylana oladigan bittadan yettitagacha tokchalarga ega. yig‘ma jildlar joylashish tartibini ko‘rsatish uchun tokchadagi yig‘ma jildlarga rangli qog‘ozlar parchasi, ular bir xil og‘ma chiziq tashkil etadigan qilib yelimlanadi. biror yig‘ma jildning yo‘qligi yoki ularning joylashish tartibi o‘zgarishi bir xil chiziqni buzadi va bu bilan tezda payqaladi. shkaf-qayd qiluvchilarning afzalligi: yaxshi …

a’zi holda esa ixtiyoriy tartibda joylashtirilad i. to‘plamda kartalar topilishini yengillashtirish uchun ajratgichlar (indikatorlar) qo‘llanilib, ularda qismlarning sinflashtirilgan belgilari yaqqol ko‘rinib turadi. tekis kartotekalar. ularda kartochkalar quyidagicha joylashtiriladi: keyingi turgan kartaning biror cheti oldingi turganlari ostidan 7–10 mm chiqib turadi, shunda har bir kartaning identifikatori ko‘rin ib turadi. tekis kartotekalar ko‘pincha «zinapoyali», ya’ni «ko‘zga tashlanadigan» deb ham yuritiladi. kartochkaning chiqib turgan cheti eng muhim ma’lumot yoki uning ko‘rsatkichlarini identifikatsiya qiluvchi qiymatini yozish, grafik belgilarni yoki rangli indikatorlarni qo‘yish uchun ishlatiladi. kartochkaning yopiq qismi shu obyekt to‘g‘risida yanada to‘liq ma’lumot yozish uchun ishlatiladi. kartochkalarning bunday joylashishi va ularda ma’lumotlarning tabaqalashtirilganligi tufayli tekis kartochkalar yaxshi ko‘zga tashlanadi va talab qilinayotgan ma’lumotlarning tez va aniq topilishi ta’minlanadi. vertikal kartotekalar – vertikal kartotekalar yashiklar (ariqlar) ko‘rinishida bo‘lib, kartalar ularga vertikal joylashgan bo‘ladi. kartochkalar yashikda erkin joylashishi yoki qatorda ochilgan teshiklar orqali o‘tuvchi gorizontal o‘q bilan mahkamlanishi mumkin. bunday kartotekalar odimlar bo‘limida, arxivlarda, axborot-kutubxonalarda va …

fzalligi shartli doimiy va kam o‘zgaradigan axborotlarni saqlanishidadir. vertikal o‘qli kartotekalar axborot-kutubxonalarning ma’lumot uchun xizmatlarida, gorizontal o‘qli kartotekalar esa xodimlarning ish joylarida ishlatishga mo‘ljallangan. aylanadigan kartotekalarning boshqa ko‘rinishi ham bo‘lib ularda sterjeniga ma’lumotli kartalar mahkam o‘rnatilgan bo‘ladi. bu tipdagi kartotekalardan, odatda, axborot-kutubxona kataloglarida ommaviy foydalanish uchun ishlatiladi. ikkala ko‘rinishdagiay lanuvchi kartotekalar ba’zida avtomatlashtirilgan qidirish mexanizmlari bilan jihozlanadi. avtomatlashtirilgan kartotekalar jumlasiga elevatorli va rotorli kartotekalar kiradi. elevatorli kartotekalar. elevatorli kartoteka operatorning ish joyiga rolikli zanjirga osilgan kartali yoki boshqa hujjatli tarnovlarni (yashiklarni) avtomatik uzatishni tashkil qiladigan qurilmadir. tarnovlarni uzatish boshqarish pultidan teriladigan ish joyi manziliga (kodiga, identifikatoriga) mos ravishda amalga oshiriladi. ele vatorli kartochkalar sig‘imi katta – 500 mingtagacha kartochkani joylashtirishga mo‘ljallangan. rotorli kartotekalar hujjatlar uchun tarnovli aylanma tokcha – seksiyalarga egadir. ular aylanadigan barabanli kartotekalarni eslatadi, lekin avtomatik boshqarish pultida terilgan manzil bo‘yicha foydalanuvchiga kerakli tarnov olib kelinadi. rotorli kartotekalarning sig‘imi kartochkalarning shakli bilan aniqlanadi va 10–75 ming donani tashkil …

eshiklardan xalos bo‘lgan markaziy ma’lumot maydoniga hamma kerakli hujjatlar nusxalash yoki qo‘lda yozish usuli bilan kiritiladi. kerak ma’lumotli kartani topish to‘g‘rilangan kartalar dastasidagi qidirilayotgan kodga mos keluvchi teshikka o‘qni sanchib olish va dastani silkitish bilan amalga oshiriladi. silkitishda kerakli perfokartalar dastadan tushib qoladi. bu jarayon yordamida 6–7 ming kartaga ega bo‘lgan to‘plamdan 5–6 belgi bo‘yicha bizni qiziqtirgan kartalarni osongina tanlab olish mumkin. perfokartaning ma’lumot maydoniga tez-tez hujjatlarning mikrofotokopiyasi kiritiladi. bu keng tarqalgan va samarali mikrofilmlashtirilgan hujjatlarni saqlash tizimlari yordamida ma’lumot qidiruv ishlarini samarali yo‘lga qo‘yish imkonini beradi. elektron hujjatlarni yaratish va saqlash axborot-kutubxonalarda elektron hujjatlar bilan ishlash muhim ahamiyatga ega. elektron hujjatlarni yaratish, saqlash va jo‘natish kabi ishlarni amalga oshirishda kompyuter texnologiyasi yaqindan yordam beradi. oddiy hujjatlarni ham kompyuterda qullay va yuqori samarali servisini ta’minlovchi dastur vositalardan keng foydalangan holda bevosita yaratish samaraliroqdir. buning ustiga, bu servis keyinchalik ko‘paytirish uchun mo‘ljallangan murakkab, yuqori badiiy saviyali hujjatlarni yaratishda muhim o‘rin tutadi. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "axborot-kutubxona muassasalarida hujjatlarni saqlash, qidirish, qayta ishlash texnika vositalari"

1507564067_69177.doc axborot-kutubxona muassasalarida hujjatlarni saqlash, qidirish, qayta ishlash texnika vositalari reja: 1. axborot-kutubxonalarda hujjatlarni saqlash va qidirish vositalariga qo‘yiladigan talablar. 2. ixtiyoriy shakldagi qog‘ozli hujjatlarni saqlash va qidirish vositalari. 3. standart ma’lumot kartochkalarini saqlash va qidirish vositalari. 4. elektron hujjatlarni yaratish va saqlash. 5. hujjatlarni mikrofilmlashtirish. 6. hujjatlarni qayta ishlash vositalari. axborot-kutubxonalarda hujjatlarni saqlash va qidirish vositalariga qo‘yiladigan talablar axborot-kutubxona muassasalarida hujjatlarni saqlash va qidirish, ularni qayta ishlash jarayonida alohida texnika vositalari ishlatiladi. bunday texnika vositalari orqali axborot-kutubxona fondidagi hujjatlarni, nodir qo‘lyoz...

DOC format, 92.5 KB. To download "axborot-kutubxona muassasalarida hujjatlarni saqlash, qidirish, qayta ishlash texnika vositalari", click the Telegram button on the left.

Tags: axborot-kutubxona muassasalarid… DOC Free download Telegram