fozil yo’ldosh o’g’li

DOC 41,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1449934293_62504.doc fozil yo’ldosh o’g’li fozil yo’ldosh o’g’lidan yozib olgan 30 dan ortiq doston taqdir taqozosi bilan yo’qolsa-yu, faqat “alpomish” dostoni saqlanib qolsa, zamonlar o’tib u inson el orasida buyuk baxshi nomi bilan tilga olinadi. o’g’uz, qipchoq, oltoy, qo’ng’irot versiyalariga ega bo’lgan bu dostonning 1928- yilda mahmud zarifov tomonidan hodi zarif rahbarligida fozil yo’ldosh o’g’lidan yozib olingan nusxasi butuun turkiy xalqlar orasida qahramonlik eposi hisoblangan “alpomish”ning eng mukammal va badiiy jihatidan yetugi hisoblanadi. 1952- yilda mustabid sovet tuzumi siyosatiga mos emaslikda ayblangan, 1999- yilda esa mustaqilligimiz sharofati bilan ming yilligi nishonlangan “alpomish”ga ham fozil yo’ldosh o’g’li aytgan nusxa asos bo’ldi. fozil yo’ldosh o’g’li 1872- yilda samarqand viloyati, bulung’ur tumaniga qarashli bo’dana hududidagi loyqa qishlog’ida tug’ildi. uning oilasi asosan dehqonchilik, qisman chorvachilik bilan shug’ullanardi. taqdir yo’ldoshni juda yoshligida sinovdan o’tkaza boshladi. 1877- yilda 5- yoshli yo’ldosh otasidan yetim qoladi. onasining qo’liga qaram bo’lib qolgan oilaning tashvishi kundan-kunga ortardi. shuning uchun u to’qqiz …

mkonini beradi. xususan, ular vositasida biz fozil yo’ldosh o’g’lining baxshilar davrasiga o’z-o’zidan qo’shilib qolmaganini bilib olamiz. baxshi uchun hayotni bilish, turmushning achchiq-chuchugini tatib ko’rish ham o’ziga xos tajriba maktab bo’lgan. bu maktabdan fozil shoirning tuzukkina ta’lim olgan, uning keyingi paytlarda kuylagan terma va dostonlaridan ma’lum bo’ladi. hatto, olimning ma’lumot berishlaricha, fozil yo’ldosh o’g’li ulg’aygani sari chorvachilik, dehqonchilik sirlarini egallab borar ekan, hamyurtlari orasida loyqa qishlog’ining eng epchil o’roqchisi nomini olishga muyassar bo’ladi. ammo vaqt o’tgani sari yoshligida chertishni o’rgangan do’mbira unga tinchlik bermadi. qayta-qayta baxshilar davrasida ishtirok etish esa ko’p o’tmay o’z davrining eng mashhur ustoz baxshilardan yo’ldoshbulbulning e’tiborini o’ziga tortdi. u mohir san’atkordan doston aytish sirlarini egalladi. albatta, havaskor doston ijrochisidan yetuk baxshi nomiga yetishishi undan katta mehnatni, ijodda o’tadigan uyqusiz tunlarni talab qilardi. fozil baxshidagi iroda bu talablarga javob berish uchun yetarli quvvatga ega bo’ldi. yosh ijrochi o’z ustozi va hamyurtlaridan qirqdan ortiq dostonni o’rgandi, ijod etdi. oxir …

lik avjiga chiqqani sari baxshining nolasi ham chegara bilmadi: kambag’alning aqli shoshib, o’g’il qiziman kengashib, kecha-kunduz zor yig’lashib, do’stlar, qaddi kamon bo’ldi. aksiga olib, chor hokimiyatining zulmi ham oshib borardi. xalqning tashvishiga tashvish qo’shilardi. ko’p o’tmay jizzaxda bosh ko’targan aholi to’pga tutildi. bunday tashvishli voqealar fozil shoirda yangi-yangi asarlar yaratish tuyg’usini paydo qildi. uning “mamatkarim polvon”, “jizzax qo’zg’oloni” kabi kichik hajmdagi dostonlari shu zaylda ijod qilindi: o’z holiga qo’ymay xalqni, qayta-qayta chiqim soldi… urushda bo’lgan xarajat, qaydan topib bersin elat?! hamma bo’lib qoldi hayron, nechovning vatani vayron. “jizzax qo’zg’oloni” dostonida fozil shoir ko’rgan kechirgan azob- uqubatlarini oddiy xalq tilidan sodda va ravon tarzda ifoda etishga urindi. ammo baxshi tomonidan doimiy ravishda aytilayotgan terma va dostonlar uning an’anaviy epik asarlarining ham to’lib-toshib ijro etishga xalaqit bermadi. u “alpomish”, “yodgor”, “shirin bilan shakar”, “murodxon”, “rustamxon”, “malikai ayyor”, “mashriqo”, “intizor”, “balogardon”, “nurali”, “jahongir”, “farhod va shirin” kabi qirqqa yaqin dostonni istagan paytida, tinglovchilar …

b bo’lib qo’shgin dengi- do’shima, olmosday tuyog’ing qorday to’shima, qurru-yo, hayt-a, to’ramning oti! o’yilmay kuymasin kulbai xonam. oh urib yig’laydi mandayin sanam, qalmoqda qolmasin guldayin tanam, o’n ikki oy seni boybo’ri boqdi, gardaningga qaldirg’och qo’tos taqdi, yig’latmagin barchin gulday bebaxtdi, qurru-yo, hayt-a, to’ramning oti. bu murojaat tinglovchilarni hamisha befarq qoldirmasdi. chunki unda o’zga yurtda begona odamlar orasida umr bo’yi qolib ketishdan cho’chigan go’zal qizning otdan najot kutishi badiiy ifodasini topgan edi. fozil shoir 1955- yilda o’z qishlog’ida vafot etdi. fozil yo’ldosh ijodi o’zbek ziyolilari e’tiborini 1922- yildanoq o’ziga jalb qildi. dastlab g’ozi olim yunusov, keyinchalik v. m. jirmunskiy, hodi zarifov, hamid olimjon, maqsud shayxzoda, muhammadnodir saidov kabi olimlar hozirgi paytda esa to’ra mirzaev, bohodir sarimsoqov, shomirza turdimovlar baxshi ijodini tadqiq etishda muhim ilmiy kashfiyotlar yaratiladi. bugungi kunda baxshidan yozib olingan terma va dostonlar, uning ijodi o’rganilgan yirik kitoblar, maqollar soni besh yuzga yetdi. xullas, fozil yo’ldosh o’g’li o’zbek dostonchiligi san’atida …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "fozil yo’ldosh o’g’li"

1449934293_62504.doc fozil yo’ldosh o’g’li fozil yo’ldosh o’g’lidan yozib olgan 30 dan ortiq doston taqdir taqozosi bilan yo’qolsa-yu, faqat “alpomish” dostoni saqlanib qolsa, zamonlar o’tib u inson el orasida buyuk baxshi nomi bilan tilga olinadi. o’g’uz, qipchoq, oltoy, qo’ng’irot versiyalariga ega bo’lgan bu dostonning 1928- yilda mahmud zarifov tomonidan hodi zarif rahbarligida fozil yo’ldosh o’g’lidan yozib olingan nusxasi butuun turkiy xalqlar orasida qahramonlik eposi hisoblangan “alpomish”ning eng mukammal va badiiy jihatidan yetugi hisoblanadi. 1952- yilda mustabid sovet tuzumi siyosatiga mos emaslikda ayblangan, 1999- yilda esa mustaqilligimiz sharofati bilan ming yilligi nishonlangan “alpomish”ga ham fozil yo’ldosh o’g’li aytgan nusxa asos bo’ldi. fozil yo’ldosh o’g’li 1872- yil...

Формат DOC, 41,0 КБ. Чтобы скачать "fozil yo’ldosh o’g’li", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: fozil yo’ldosh o’g’li DOC Бесплатная загрузка Telegram