kimyo bo'glanish

PPT 26 pages 2.3 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

слайд 1 термиз давлат университети умумий кимё кафедраси yuldoshev jahongir ning мавзусидаги очиқ дарси кимёвий боғланиш турлари. электроманфийлик. ковалент боғланиш ва унинг асосий хусусиятлари. донор-акцептор механизм. ион боғланиш. металл боғланиш. водород боғланиш. режа: * кимёвий боғланиш ҳосил бўлиш табиатига қараб 4 та асосий турга бўлинади. ковалент боғланиш 2. ион боғланиш 3. металл боғланиш 4. водород боғланиш (боғланишнинг ўзига хос тури) атомлар орасида кимёвий боғланиш натижасида 3 турдаги боғ пайдо бўлади σ (сигма)- боғ δ (дельта)- боғ π (пи) - боғ электрон булутларининг ўзаро қопланиши натижасида ҳосил бўлган боғланиш. ковалент боғланиш – боғ ҳосил бўлишида қатнашаётган атомларнинг ҳаммаси тоқ электронлар билан қатнашади. алмашиниш механизми бўйича ковалент боғланиш икки хил бўлади. ковалент боғланиш икки хил механизм асосида ҳосил бўлади. а) алмашиниш механизми: 1) қутбсиз ковалент боғланиш – электроманфийлиги бир хил бўлган атомлар ўзаро тоқ электронлари билан қопланишидан ҳосил бўлган боғланиш. масалан: h2, o2, n2, ncl3, cs2, cl2, br2, o3, p4, i2 ва …

2 / 26

нор-акцептор боғланиш дейилади. б) донор-акцептор механизми: со – ис гази (битта), nh4+ – аммоний иони (битта), h3о+ – гидроксоний иони (битта) барча комплекс бирикмаларда ҳосил бўлади. * * ковалент боғланиш хоссалари боғ узунлиги, боғ энергияси, боғ тартиби, боғ тўйинувчанлиги, боғ йўналувчанлиги, боғлар орасидаги бурчак (валент бурчак) боғ узунлиги – боғ ҳосил қилган атомлар ядролари орасидаги масофа боғ узунлиги дейилади. боғ узунлиги нм – нанометр ёки å – ангистремда ўлчанади. * боғ энергияси – кимёвий боғни узиш учун сарфланадиган энергия боғ энергияси дейилади. боғ энергияси кж/моль ёки ккал/мольда ўлчанади. боғ энергияси боғ узунлигига, табиатига ва боғланиш турига боғлиқ. * боғ тартиби – ўзаро боғ ҳосил қилган атомлар орасидаги боғланишлар сони боғ тартиби дейилади. бирламчи, иккиламчи (қўш боғ), учламчи (учбоғ), баъзан тўртламчи боғланишлар бўлади. атомлар орасида боғ қанча кўп бўлса, боғ узунлиги қисқариб, боғ энергияси ортади, яъни боғ барқарорлиги ортади. боғ тўйинувчанлиги – атомларнинг аниқ сондаги ковалент боғланишлар ҳосил қилиши. масалан олтингугурт …

3 / 26

иниши ва энергияси ҳар хил бўлган s p d f атом орбиталлари ўзаро қўшилиб sp, sp2, sp3, sp3d, sp3d2, sp3d3 каби гибрид орбиталларни ҳосил қилиши мумкин. * ион боғланиш асосан типик металлар билан типик металмаслар орасида ҳосил бўлади. типик металлар – биринчи ва иккинчи бош группача металлари (li, na, k, rb, cs, fr, be, mg, ca, sr, ba, ra), типик металмаслар – олтинчи ва еттинчи бош группача металмаслари (f, cl, br, i, o, s, se, te). ион боғланиш – қарама-қарши зарядланган ионларнинг электростатик тортиши кучлари натижасида ҳосил бўлган боғланишга ион боғланиш дейилади. ион боғланиш йўналувчанлик ва тўйинувчанликка эга эмас. ионлар шарсимон тузилишга эга бўлиб, уларда заряд бир хил тарқалади, шунинг учун иккита ион ўзаро тортилиши учун фазода аниқ бир йўналишда бўлиши шарт эмас ва шунинг учун боғланиш йўналишга эга бўлмайди. шарсимон кўринишдаги ионлар чекланмаган сондаги қарама-қарши зарядли ион билан тортилиши мумкин, бу тўйинувчанлик хоссаси йўқлигидан далолат беради. ион боғланиш механизми …

4 / 26

арга хос металл боғланиш эвазигадир. * водород боғланиш – электроманфийлиги катта бўлган атомларнинг (f, o, n, cl, br, s, i) водород билан бирикмасида водород қисман мусбатланади ва қўшни манфий атом билан ўзаро боғ ҳосил қилади, бу водород боғланиш дейилади. водород боғланиш энг кучсиз боғланишдир, лекин у ван-дер-вальс кучларидан барқарорроқдир. водород боғланиш тушунчасини 1880 йил m.а.ильинский ва н.и.бекетовлар фанга киритишган молекулалараро – иккита молекула орасида ҳосил бўлади, ички молекуляр – битта молекуладаги иккита функционал гуруҳ орасида ҳосил бўлади. * водород боғ ёрдамида оқсил молекуласининг тўртламчи структурасининг ҳосил бўлиши адабиётлар рўйҳати парпиев н.а., рахимов ҳ.р., муфтахов а.г. анорганик кимё (назарий асослари).-тошкент, “ўзбекистон”, 2000.-479 б. н.с.ахметов. общая и неорганическая химия. учебник для вузов 4-е изд., москва, “высшая школа”, 2001. 743 с. угай я.а. общая и неорганическая химия.- москва: «высшая школа», 2002. 527 с. парпиев н.а., муфтахов а.г., рахимов х.р. анорганик кимё.-тошкент: «ўзбекистон» 2003. 504 б. б.в.некрасов основы общей химии. в 2-х томах. м.: …

5 / 26

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kimyo bo'glanish"

слайд 1 термиз давлат университети умумий кимё кафедраси yuldoshev jahongir ning мавзусидаги очиқ дарси кимёвий боғланиш турлари. электроманфийлик. ковалент боғланиш ва унинг асосий хусусиятлари. донор-акцептор механизм. ион боғланиш. металл боғланиш. водород боғланиш. режа: * кимёвий боғланиш ҳосил бўлиш табиатига қараб 4 та асосий турга бўлинади. ковалент боғланиш 2. ион боғланиш 3. металл боғланиш 4. водород боғланиш (боғланишнинг ўзига хос тури) атомлар орасида кимёвий боғланиш натижасида 3 турдаги боғ пайдо бўлади σ (сигма)- боғ δ (дельта)- боғ π (пи) - боғ электрон булутларининг ўзаро қопланиши натижасида ҳосил бўлган боғланиш. ковалент боғланиш – боғ ҳосил бўлишида қатнашаётган атомларнинг ҳаммаси тоқ электронлар билан қатнашади. алмашиниш механизми бўйича ковалент боғланиш икки хил...

This file contains 26 pages in PPT format (2.3 MB). To download "kimyo bo'glanish", click the Telegram button on the left.

Tags: kimyo bo'glanish PPT 26 pages Free download Telegram