falsafa-jamiyatdagi o'rni

PPTX 9 pages 118.5 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 118.5 KB

File type PPTX

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

falsafa-jamiyatdagi o’rni falsafa-jamiyatdagi o’rni falsafa (yunoncha φιλοσοφία — «donishlikni sevish», yunoncha φιλέω — «sevaman» va yunoncha σοφία — «donolik») — eng umumiy fan (nazariya), dunyoqarash shakllaridan biri bo'lib inson faoliyati sohalaridan biri. u kishi qanday yashashi, hayot kechirishi kerak (etika); qaysi narsalar mavjud va ularning tabiati qanday (metafizika); bilim nima (epistemologiya); hamda qanday fikrlash toʻgʻri (mantiq) ekanligini hal qilishga urinadi falsafa, filosofiya — insonning dunyoda tutgan oʻrni va dunyoqarashining yaxlit tizimini ifodalovchi maʼnaviy faoliyatining bir shakli. milodiy 2—3-asrlarda oʻtgan yunon faylasufi diogen laertskiyning shohidlik berishicha, yunon mutafakkiri pifagor birinchi boʻlib oʻzini "filosof" deb atagan. bu soʻz geraklitning falsafiy taʼlimotida narsalarning tabiatini tadqiq etishga nisbatan qoʻllanilgan, tadqiqotchining oʻzi esa "filosof" deb atalgan. keyinchalik "filosof" soʻzi har taraflama, keng, tushunarli va haqqoniy fikr yuritishga intiluvchi kishiga nisbatan qoʻllanilgan. f. bekon va r. dekart f.ni "tushunchalar shakliga burkangan yaxlit, yagona fan" deb hisoblashgan. x. volf f.ni "barcha mumkin narsalar va ularning qay maʼnoda …

2 / 9

xos xojib, umar xayyom, gʻazoliy, zamaxshariy, ahmad yassaviy, najmiddin kubro, faxriddin roziy, bahouddin nakshband, ibn xaldun va boshqalar) va gʻarbiy islom f.si (ibn tufayl, ibn boja, ibn rushd) faylasuflarining musulmon olimlari tomonidan qayta ishlangan, tarjima qilingan asarlarining yevropaga qayta takdim etilishi bu yerda uygʻonish davrining boshlanishiga taʼsir koʻrsatgan. f.ning keyingi ravnaq topishi markaziy osiyoda temuriylar davri bilan boshlanadi. amir temur falsafiy gʻoyalarning mamlakat istiqboliga xizmat qilishini bilgan holda ilmfan ravnaqiga rahnamolik qildi. bu davrda markaziy osiyoda tasavvuf f.si, tabiatshunoslik f.si, mantiq f.si va axloqiy taʼlimotlar rivojlandi (rudakiy, firdavsiy, nizomiy, saʼdiy, jaloliddin rumiy, taftazoniy, jurjoniy, ulugʻbek, xoja ahror, fuzuliy, nasimiy, jomiy, navoiy, muhammad qozi, maxdumi aʼzam, bobur, mashrab, bedil va boshqalar). shuni qayd etish lozimki, islom f.si oʻzidan ilgari oʻtgan barcha dinlar bilan bogʻliq ilmiy anʼanalarni qabul qilgan. islom f.si rivojiga iudaizm, xristianlik, buddizm va boshqa diniy taʼlimotlar taʼsir koʻrsatgan. metafizika ilk bor arastu tomonidan sistematik oʻrganila boshlangan. u bu atamani …

3 / 9

zmning "bizning barcha ishonch va fikrlarimiz illuziyaviy yoki notoʻgʻri boʻlishi mumkin", degan daʼvosi bilan bogʻliqdir.etika, yoxud "axloq falsafasi", agentlar qanday amallar qilishi shartligi muammosi bilan mashgʻul boʻladi. aflotunning ilk dialoglarida shaʼn nima ekanligi haqida gap ketadi. metaetika etik qiymatlar obyektiv boʻla oladimi, degan savolni tadqiq etadi. etika muammolari diniy falsafada ham koʻriladi.mantiq ikki katta ostsohaga ega: biri - matematik mantiq (formal simvolik mantiq), boshqasi esa falsafiy mantiqdir (til mantigʻi). keyingi zamonaviy falsafa 19-asr boshida immanuel kant falsafasidan soʻng boshlangan, deb qabul qilinadi..[5] hegel va boshqa olmon idealistlari kant gʻoyalarini kengaytirib, olam butkul ratsionaldir va uning tabiatini toʻla bilish ilojlidir, fikrini ilgari surishdi.[6] idealizmni rad etgan boshqa faylasuflar keyinchalik, 20-asr akademik falsafasini egallagan qarashlar tizimiga asos solishdi, jumladan:peirce va william james pragmatizm maktabiga asos solishdi husserl fenomenologiyani ochdi kierkegaard va nietzsche ekzistensializmga asos solishdi frege va sidgwick ishlari tahliliy falsafaga asos boʻldi, umuman aytganda, falsafa tegishli sohalardagi izlanishlarning nazariy asoslarini belgilashga …

4 / 9

5 / 9

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafa-jamiyatdagi o'rni"

falsafa-jamiyatdagi o’rni falsafa-jamiyatdagi o’rni falsafa (yunoncha φιλοσοφία — «donishlikni sevish», yunoncha φιλέω — «sevaman» va yunoncha σοφία — «donolik») — eng umumiy fan (nazariya), dunyoqarash shakllaridan biri bo'lib inson faoliyati sohalaridan biri. u kishi qanday yashashi, hayot kechirishi kerak (etika); qaysi narsalar mavjud va ularning tabiati qanday (metafizika); bilim nima (epistemologiya); hamda qanday fikrlash toʻgʻri (mantiq) ekanligini hal qilishga urinadi falsafa, filosofiya — insonning dunyoda tutgan oʻrni va dunyoqarashining yaxlit tizimini ifodalovchi maʼnaviy faoliyatining bir shakli. milodiy 2—3-asrlarda oʻtgan yunon faylasufi diogen laertskiyning shohidlik berishicha, yunon mutafakkiri pifagor birinchi boʻlib oʻzini "filosof" deb atagan. bu soʻz geraklitning fal...

This file contains 9 pages in PPTX format (118.5 KB). To download "falsafa-jamiyatdagi o'rni", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafa-jamiyatdagi o'rni PPTX 9 pages Free download Telegram