uilyam shekspir

DOC 51.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1443672448_61317.doc uilyam shekspir uilyam shekspir shekspir uyg'onish davrining eng yirik vakillaridan biridir. u haqida yuzlab kitoblar yozilgan, ko‘plab shekspirshunoslar yetishib chiqqan, uning ijodi turli, o‘ta ziddiyatli fikr-mulohazalar uyg'otgan. bizdan 400 yil oldin yashab ijod etgan bu buyuk dramaturg ushbu sohada egallagan cho‘qqi hanuz zabt etilgani yo‘q. shekspir hayotiga oid uncha ko‘p ma’umotlar saqlanib qolmagan, borlari ham to'liq va aniq emas. shekspir 1564- yil 23- aprelda eyvon daryosi sohilidagi stratford shahrida tug'ilgan. shekspiming ajdodlari yemenlar - ya’ni, erkin dehqonlar bo'lganlar. ular orasida jasur jangchilar, nayzadorlar, yoyandozlar bo‘lganligi taxmin qilinadi. «shekspir» so'zi — «nayza o‘ynatuvchi» ma’nosini anglatadi. shekspiming otasi hunarmand-savdogar bo'lgan, u charm va charm qo‘lqop bilan savdo qilgan. ishlari yurishgan davrlarda hatto shahar meri qilib ham tayinlangan. biroq ishlari orqaga ketib singach, oila haqida qayg‘urish, g‘amxo‘rlik qilish katta o‘g‘li uilyam zimmasiga tushadi. stratfordda shekspir ta’lim olgan maktab hanuz saqlanib qolgan. bu maktabda ingliz tili bilan bir qatorda qadimgi lotin va yunon …

otasining oilasini boqishi lozim edi. uning noqonuniy ovchiligiga barham beradilar, o’rmon qorovullari uilyamni o'ldirilgan bug‘u bilan tutib oladilar va sudya ser tomas lyusi oldiga olib boradilar. shekspir lyusi haqida epigrammalar to'qigan va ular xalq orasida mashhur edi. brakonyerlarga beriladigan jazo og‘ir edi — qamchi bilan savalash, badaniga qizdirilgan temirni bosish, hatto qatl qilishgacha borilar edi. shekspir stratforddan qochadi va londonda panoh lopadi. oradan besh yil o'tgach, uning yurtdoshi, hunarmand berbej tomonidan qurilgan london teatrida aktyor va dramaturg sifatida paydo bo‘ladi. shekspir teatrdagi ishni badavlat tomoshabinlarning ollariga qo‘riqchilik qilishdan boshlaydi. keyinchalik aktyorlik qiladi. so‘ngra unga eski pyesalarni qayta ishlash vazilasini topshiradilar. tajriba to'plagach, mustaqil ijod bilan shug'ullana boshlaydi. 90- yillar shekspir hayotining moddiy va ma’naviy jihatdan gullab- yashnagan davri hisoblanadi. oilasi hali ham stratfordda yashar, u tez-lez kelib ularning holidan xabar olib turar edi. shekspir shahardagi eng yaxshi uy va shahar tashqarisida yer sotib oladi. otasiga barcha qulayliklar yaratdi, unga dvoryanlik …

ijro etardilar. ma’lumotlariga qaraganda shekspirning eng yaxshi roli gamlet otasining arvohi bo'lgan. u qirollar rolini o‘ynagani ham aytilgan. bunday rollar esa faqat eng yaxshi aktyorlarga topshirilgan. bu esa shekspir yomon ijrochi bo’lmaganidan dalolat beradi. 1599- yilda londondagi eng yaxshi teatr — «globus» ochiladi va shekspir uning boshqanivchilaridan biri qilib tayinlanadi. buyuk o'zgarislilar davri bo‘lgan renessans ayni payida yangicha munosabatlarining shakllanish davri edi. angliyada jun ishlab chiqarish sanoati rivojlanishi nalijasida dehqonlaming yerlari qo’y-qo‘zilar uchun o'tloqlarga aylantirildi, bu esa ularning qashshoqlashuviga sabab bo’ldi. angliya qirolichasi yelizaveta shafqatsiz hukmdor edi, lekin u bu xususiyatini pardalay bilar, ish yuritishda parlamentga va dinga tayanar edi. ayniqsa, hukmronligining oxirgi bosqichiga kelib qo’l ostidagilarga nisbatan shafqatsizligi va ularning taqdiriga befarqligi kuchaydi. u badavlat kiborlarga xo'jalikning muhim sohalarini boshqarishni berar, evaziga esa ulardan mo’may haq olar, endi parlamentga emas, maxfiy politsiya va kengashga tayanar edi. oqibatda hur flkrlilik uchun ta’qiblar, o'ziga yoqmagan kishilarni qatl etishlar boshlandi. shekspir ijodida …

orasidan gap o'tadi va do‘stlik buziladi. esseks yelizavetani tanqid qiladi va bu bilan chegaralanmay, unga qarshi isyon uyushtiradi. isyonga chaqiriq sifatida «shekspiming «richard iii» asari sahnaga qo‘yilishi lozim edi, tomoshaga isyonchilar to'planishgan edi. pyesaning mazmun-mundarijasi ko‘p jihatdan voqelikka yaqin edi, unda zolim qirolga qarshi isyon tasvirlanar va ma’qullanar edi. biroq isyon amalga oshmadi, esseks qatl qilindi. «globus» teatrining aktyorlarini so‘roqqa chaqiitirdilar. ular isyonga aloqalari borligini rad etdilar va buni jo‘ngina izohladilar: ular har doimgidek tomosha ko‘rsatgandilar, xolos. oradan ko‘p очшау shekspiming otasi vafot etdi, ketma-ket o*g‘li gamlet va ukasidan ayrildi. bu orada qanchalik shafqatsizbo'lsa ham. har qalay «globus» teatriga homiylik qilgan yelizaveta vafot etdi. uning o‘miga qirol iakov i styuart o'tirdi. tarixdan bilamizki, u yelizaveta tomonidan qatl qilingan mariya styuartning o'g'li edi. «globus» «qirol malaylari» nomini oldi. shekspir saroy teatri «blekfrayes» ga pycsalar yoza boshladi. bu teatrdagi yosh dramaturglar bomont va fletcher qanday qilib bommasin uni chetlatishga urinardilar. bu yillar …

sinlar». shekspir bu so'zlar bilan go'yo kelgusida uning ijodiga nisbatan adolatsiz munosabatlarning oldini olmoqchi bo'lgan. aslida shekspiming vasiyatini juda jo*n izohlash mumkin. u qo^ilgan joy badavlat va obromi kishilarning o‘rni edi. kevinchalik birorta puldor odam bu joyni sotib olishi mumkin edi. shekspimi shu narsa bezovta qilgan bo‘lsa kerak. biroq xix asiga kelib shekspiming muallifligi masalasi atrofida bahs-munozaralar vujudga kelganda shekspir qabridagi vasiyatnoma ham go‘yo bir dalil vazifasini o‘tadi. gap shundaki, xix asrda shekspiming asarlari boshqa birov tomonidan yozilgan, degan fikr 0‘rtaga tashlanadi va hatto jiddiy ilmiy tadqiqotlar uchun mavzuga aylanadi. bunda oddiy, adabiyot va san’atdan yiroq oiladan chiqqan, maxsus ta'lim ko’rmagan aktyor shunday buyuk asarlar yaratishi mumkinligi, buning ustiga, o‘z davri fanlariga oid bilimlardan bu qadar keng ma’lumotga ega bolishi (masalan, tibbiyot tovrisida shifokor, huquq to‘g‘risida huquqshunos, o‘sim!iklar to'g'risida botanik sifatida fikrlashi) shubhaga olinadi. birturkum tadqiqotchilar shekspir asarlari yozuvchi va olimlar guruhi tomonidan yozilgan, degan fikmi ilgari suradilar. ikkinchi turkum …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "uilyam shekspir"

1443672448_61317.doc uilyam shekspir uilyam shekspir shekspir uyg'onish davrining eng yirik vakillaridan biridir. u haqida yuzlab kitoblar yozilgan, ko‘plab shekspirshunoslar yetishib chiqqan, uning ijodi turli, o‘ta ziddiyatli fikr-mulohazalar uyg'otgan. bizdan 400 yil oldin yashab ijod etgan bu buyuk dramaturg ushbu sohada egallagan cho‘qqi hanuz zabt etilgani yo‘q. shekspir hayotiga oid uncha ko‘p ma’umotlar saqlanib qolmagan, borlari ham to'liq va aniq emas. shekspir 1564- yil 23- aprelda eyvon daryosi sohilidagi stratford shahrida tug'ilgan. shekspiming ajdodlari yemenlar - ya’ni, erkin dehqonlar bo'lganlar. ular orasida jasur jangchilar, nayzadorlar, yoyandozlar bo‘lganligi taxmin qilinadi. «shekspir» so'zi — «nayza o‘ynatuvchi» ma’nosini anglatadi. shekspiming otasi hunarmand-savdog...

DOC format, 51.5 KB. To download "uilyam shekspir", click the Telegram button on the left.

Tags: uilyam shekspir DOC Free download Telegram