kiyev rusida me’morchilik va san’at

PPTX 18 pages 8.1 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.1 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

kiyev rusida me’morchilik va san’at kiyev rusida me’morchilik va san’at reja kirish kiyev rusida me’morchilikning shakllanishi diniy me’morchilik namunalar fuqaroviy me’morchilik obidalari san’at sohasining rivojlanishi kiyev rusida san’at va me’morchilikning madaniy merosdagi o‘rni xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kiyev rusida me’morchilik va san’at o‘ziga xos tarixiy va madaniy rivojlanish yo‘lidan o‘tgan bo‘lib, sharqiy slavyanlarning ruhiy va ijtimoiy hayotini aks ettiruvchi muhim meros hisoblanadi. ix-xiii asrlarda gullab-yashnagan kiyev rusi davlati vizantiya, slavyan va mahalliy an’analarning sintezi asosida o‘ziga xos san’at va me’morchilik uslublarini shakllantirdi. bu davrda xristian dinining qabul qilinishi (988-yilda knyaz vladimir tomonidan) san’at va me’morchilikning rivojlanishida muhim burilish nuqtasi bo‘ldi, chunki diniy e’tiqodlar monumental ibodatxonalar qurilishi va ikona san’atining yuksalishiga turtki berdi. kiyev rusida me’morchilikning shakllanishi vizantiya ta’siri:kiyev rusida me’morchilikning shakllanishi 988-yilda xristian dinining qabul qilinishi bilan uzviy bog‘liq bo‘lib, bu jarayonda vizantiya imperiyasining ta’siri muhim rol o‘ynadi. xristianlikni qabul qilish nafaqat diniy hayotni, balki madaniy va me’morchilik an’analarini ham …

2 / 18

ibodatxonalar mahalliy qurilish an’analariga asoslangan bo‘lib, ularning oddiy tuzilishi va tabiiy materiallardan foydalanishi kiyev rusining iqlimiy va iqtisodiy sharoitlariga mos edi. tosh ibodatxonalar esa ko‘proq vizantiya ta’sirida qurildi va ular monumental xususiyatga ega edi. qurilish materiallari va texnologiyalari kiyev rusida me’morchilikning rivojlanishida qurilish materiallari va texnologiyalar muhim rol o‘ynadi. dastlabki davrda yog‘och asosiy qurilish materiali bo‘lib, uning mavjudligi va oson ishlov berilishi tufayli keng qo‘llanildi. yog‘och binolar, ayniqsa ibodatxonalar va turar joylar, mahalliy qurilish an’analariga asoslangan edi. yog‘ochdan yasalgan ibodatxonalar oddiy tuzilishga ega bo‘lib, ularning devorlari yog‘och shlyapalar yordamida mustahkamlangan. tosh qurilishi esa xristianlikning qabul qilinishidan so‘ng keng tarqaldi. tosh binolar vizantiya ta’sirida qurilgan bo‘lib, ularda asosan ohaktosh va g‘isht ishlatildi. diniy me’morchilik namunaları kiyevdagi muqaddas sofiya sobori:kiyev rusining eng muhim me’morchilik yodgorliklaridan biri bo‘lmish muqaddas sofiya sobori xi asrning birinchi yarmida, knyaz yaroslav mudriy davrida qurilgan. bu sobor nafaqat diniy, balki siyosiy va madaniy markaz sifatida ham xizmat qildi. …

3 / 18

materiallar va qurilish usullari tufayli o‘ziga xos xususiyatlarga ega edi. masalan, cherkovlarning devorlari qalin ohaktoshdan qurilib, tashqi yuzasi oddiy bezaklar bilan qoplangan. monastirlar esa ko‘proq mustaqil majmualar sifatida qurilgan bo‘lib, ularda cherkovlar, turar joylar, xo‘jalik binolari va devorlar mavjud edi. ikonostas va ichki bezaklar kiyev rusida cherkovlarning ichki bezaklari va ikonostaslari diniy me’morchilikning ajralmas qismi edi. ikonostas, cherkovning sharqiy qismida joylashgan bo‘lib, muqaddas makonni ibodat qiluvchilardan ajratuvchi ramziy devor sifatida xizmat qilardi. ikonostaslar yog‘ochdan yasalgan bo‘lib, ularning yuzasi diniy tasvirlar – ikonalar bilan bezatilardi. bu ikonalar nafaqat estetik, balki diniy ma’noga ega bo‘lib, ularda iso masih, bokira mariya va avliyolar tasvirlangan. ikonostaslarning tuzilishi vizantiya an’analariga asoslangan bo‘lsa-da, kiyev rusida ular mahalliy uslubda ishlangan. shaharlardagi qal’alar, minoralar, darvozalar kiyev rusida fuqaroiy me’morchilik obidalari jamiyatning ijtimoiy tuzilishi, harbiy ehtiyojlari va madaniy qadriyatlarini aks ettirgan. shaharlardagi qal’alar mudofaa tizimining asosiy elementi bo’lib, ular nafaqat xavfsizlikni ta’minlagan, balki knyazlar hokimiyatining ramzi sifatida ham xizmat …

4 / 18

zmuni injil voqealari, muqaddas shaxslar va diniy ramzlarga asoslangan bo’lib, har bir tasvir ma’naviy ma’no va ramziy ahamiyatga ega edi. ikonalar ko’pincha yog’och panellarga chizilgan va tempera bo’yoqlari bilan ishlangan. uslub jihatidan ular soddaligi, aniq chiziqlari va ramziy tasvirlari bilan ajralib turgan. haykaltaroshlik va yog‘och o‘ymakorligi haykaltaroshlik kiyev rusida cheklangan darajada rivojlangan, chunki yog’och me’morchilikning ustunligi tufayli tosh va bronza haykallar kam uchragan. biroq, diniy va dunyoviy mavzulardagi kichik haykallar ibodatxonalar va boy uylarni bezash uchun yaratilgan. bu haykallar ko’pincha yog’och yoki suyakdan yasalgan bo’lib, ularda muqaddas shaxslar yoki ramziy obrazlar tasvirlangan. haykaltaroshlikda soddalik va funksionallik ustunlik qilgan, chunki bu san’at turi ko’proq diniy maqsadlarga xizmat qilgan.yog’och o‘ymakorligi esa kiyev rusida keng tarqalgan san’at shakli bo’lgan. kiyev rusida san’at va me’morchilikning madaniy merosdagi o‘rni kiyev rusi davri (ix-xiii asrlar) sharqiy slavyan xalqlari tarixida muhim bosqich bo‘lib, bu davrda shakllangan san’at va me’morchilik nafaqat o‘sha paytdagi ijtimoiy-siyosiy va diniy hayotni aks …

5 / 18

orasida ibodatxonalar, saroylar, qo‘lyozma kitoblar va badiiy asarlar muhim o‘rin tutadi.eng muhim me’moriy yodgorliklardan biri kiyevdagi ayasofya soboridir. xi asrda qurilgan ushbu sobor vizantiya me’morchiligining ta’siri ostida barpo etilgan bo‘lib, uning mozaikalari va freskalari o‘sha davr san’atining yuksak darajasini ko‘rsatadi. xulosa kiyev rusi davrida shakllangan san’at va me’morchilik nafaqat o‘sha davrning ijtimoiy va diniy hayotini aks ettirgan, balki keyingi rus madaniyatining rivojlanishiga katta ta’sir ko‘rsatgan. xristianlikning qabul qilinishi bilan vizantiya san’ati va me’morchiligining ta’siri kuchaygan bo‘lsa-da, mahalliy an’analar va xalq ijodiyoti bu san’atni o‘ziga xos qilgan. ikonalar, freskalar, mozaikalar va cherkov me’morchiligi kiyev rusining madaniy merosining muhim qismini tashkil etadi. ushbu davr yodgorliklari keyingi asrlarda rus san’atining rivojlanishiga asos bo‘lib xizmat qildi va nafaqat rus hududlarida, balki qo‘shni mamlakatlarda ham o‘z ta’sirini ko‘rsatdi. foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati: алимов л. н. – qadimgi rus davlati tarixi султанов р. – slavyan xalqlari san’ati va me’morchiligi tarixi тошматов н. – sharq va g‘arb me’morchiligi …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kiyev rusida me’morchilik va san’at"

kiyev rusida me’morchilik va san’at kiyev rusida me’morchilik va san’at reja kirish kiyev rusida me’morchilikning shakllanishi diniy me’morchilik namunalar fuqaroviy me’morchilik obidalari san’at sohasining rivojlanishi kiyev rusida san’at va me’morchilikning madaniy merosdagi o‘rni xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kiyev rusida me’morchilik va san’at o‘ziga xos tarixiy va madaniy rivojlanish yo‘lidan o‘tgan bo‘lib, sharqiy slavyanlarning ruhiy va ijtimoiy hayotini aks ettiruvchi muhim meros hisoblanadi. ix-xiii asrlarda gullab-yashnagan kiyev rusi davlati vizantiya, slavyan va mahalliy an’analarning sintezi asosida o‘ziga xos san’at va me’morchilik uslublarini shakllantirdi. bu davrda xristian dinining qabul qilinishi (988-yilda knyaz vladimir tomonidan) san’at va me’morchilikning r...

This file contains 18 pages in PPTX format (8.1 MB). To download "kiyev rusida me’morchilik va san’at", click the Telegram button on the left.

Tags: kiyev rusida me’morchilik va sa… PPTX 18 pages Free download Telegram