harorat va immunitet tizimi

PPTX 15 pages 71.8 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 71.8 KB

File type PPTX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

powerpoint presentation tirik organizmlarning haroratdagi ahamiyati yòldasheva muxlisa 1. haroratning tirik organizmlar hayotidagi ahamiyati 2. harorat va fermentlar faoliyati 3. ekstremofil organizmlar va haroratga moslashuv reja: harorat va immunitet tizimi 37°c atrofida optimal haroratda inson immunitet tizimi eng samarali ishlaydi. past yoki yuqori haroratlar, masalan, 35°c dan past yoki 40°c dan yuqori, immun hujayralar faolligini pasaytiradi va infektsiyalarga chidamliligini kamaytiradi. isitma, yuqumli kasalliklarga qarshi organizmning himoya reaksiyasi hisoblanadi va 38-39°c oralig'ida immun hujayralarining faolligini oshirib, bakteriyalar va viruslarni yo'q qilishga yordam beradi, biroq 40°c dan yuqori harorat albatta xavfli hisoblanadi. tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, tog'li hududlarda yashovchi aholi (masalan, himoloy tog'lari) past haroratga moslashgan immun tizimiga ega bo'lib, ularning organizmi yuqori balandlikdagi kasalliklarga qarshi 20% ko'proq chidamli bo'ladi. metabolizm va harorat odam organizmida 37°c atrofida optimal metabolizm tezligi kuzatiladi, past yoki yuqori haroratlarda fermentlar faoliyati susayadi va bu hujayra jarayonlariga salbiy ta'sir ko'rsatadi, masalan, qozog'iston cho'llarida yashovchi hayvonlarning metabolizmi yuqori haroratga …

2 / 15

ariga va atrof-muhit sharoitlariga bog'liq bo'lib, masalan, arktika suvlarida yashovchi baliqlar uchun 0°c dan 10°c gacha bo'lishi mumkin. ko'pchilik sutemizuvchilar, shu jumladan insonlar uchun optimal tana harorati 37°c atrofida bo'lib, bu fermentlarning optimal faoliyati va metabolik jarayonlarning samarali o'tishi uchun muhimdir. past harorat ta'siri arxeologik topilmalar shuni koʻrsatadiki, taxminan 4000 yil avval mesopotamiya hududida qurgʻoqchilik va yuqori harorat tufayli, dehqonchilik madaniyati rivojlanishi sekinlashgan va aholi sonining kamayishi kuzatilgan. taxminan 11 000 yil oldin sodir boʻlgan yengil muzlik davri tugashi bilan, dunyo boʻylab oʻrtacha harorat 4-7°s ga koʻtarilgan, bu koʻplab hayvon va oʻsimlik turlarining tarqalishiga va yangi ekotizimlarning shakllanishiga ta'sir qilgan. oʻtmishdagi harorat ta'siri yerning 500 million yil avvalgi perm davrida sodir boʻlgan ommaviy qirilib ketishida muhim rol oʻynagan, bu davrda yer yuzidagi turli hududlarda, jumladan, sibirda, harorat keskin oʻzgargan. haroratning o'simliklarga ta'siri o'zbekistonning cho'l hududlarida, 40°c dan yuqori haroratlarda o'sadigan ba'zi o'simliklar, masalan, saksovul, suvni tejamli sarflash uchun maxsus fiziologik …

3 / 15

kentlikning 70 foizida tana harorati ko'rsatkichlarining o'zgarishi kuzatilgan. haroratning hayot uchun ahamiyati arktika mintaqalarida yashovchi qutb ayiqlarida, -40°c gacha bo'lgan sovuq haroratlarda ham hayot faoliyatini davom ettirish uchun maxsus issiqlik izolyatsiyasi mexanizmlari mavjud. bu ularning yog' qatlami va junining tuzilishi bilan bog'liq. inson tanasining optimal harorati 37°c atrofida bo'lib, bu fermentlarning faolligi va hujayra jarayonlarining samarali o'tishi uchun muhimdir. agar harorat 40°c dan oshsa, oqsillar denaturatsiyaga uchraydi va o'limga olib kelishi mumkin. sahroi kabirdagi ba'zi sudralib yuruvchilar, kunduzi 50°c dan yuqori haroratlarda ham faol bo'lishlari mumkin, chunki ular termoregulyatsiya qobiliyatiga ega bo'lib, tana haroratini muhit haroratiga moslashtiradilar. yuqori harorat ta'siri 50°c dan yuqori haroratda ko'plab fermentlar faoliyati to'xtaydi, bu esa metabolik jarayonlarning sekinlashishiga va organizmning issiqlik zarbasiga olib kelishi mumkin, xususan, tropik mintaqalarda. yuqori harorat, 40°c dan yuqori bo'lganda, oqsillarning denaturasiyasiga olib keladi, bu esa hujayra faoliyatining buzilishiga va o'limga sabab bo'ladi, masalan, sahroi kabirda yashovchi organizmlarda. yuqori harorat ta'siri …

4 / 15

mentlar, 40°c dan yuqori haroratlarda denaturasiyalanib, faoliyatini yo'qotadi, bu esa metabolik jarayonlarning buzilishiga olib kelishi mumkin. ekologik omil sifatida harorat arktika mintaqalarida, -30°c atrofidagi haroratlarda yashovchi qutb ayiqlarining qalin yog' qatlami va issiqlik izolyatsiyasi muhim ekologik moslashuv hisoblanadi. amazon o'rmonlarida, o'rtacha 25°c haroratda yashovchi o'simliklarning fotosintez jarayoni va metabolizm tezligi haroratga bog'liq ravishda o'zgaradi. o'rta osiyo cho'llarida 40°c dan yuqori haroratda yashovchi ba'zi sudralib yuruvchilar, masalan, qum iloni, termoregulyatsiya mexanizmlari yordamida omon qoladi. harorat va hayvonlarning tarqalishi arktika va antarktida kabi sovuq hududlarda yashovchi qutb ayiqlarining metabolizm tezligi va tana haroratini saqlab qolish qobiliyatlari, atrof-muhit haroratining -40°c gacha pasayishiga moslashgan. himalay tog'laridagi 5000 metr balandlikda yashaydigan qushlarning turlari, 0°c dan yuqori harorat oralig'ida ko'payishi va o'sishi uchun maxsus fiziologik moslashuvlarga ega. haroratning o'zgarishi 20-30°c oralig'ida yashaydigan cho'l kemiruvchilarining, masalan, turkmaniston cho'llaridagi qum sichqonlarining geografik tarqalishiga sezilarli ta'sir ko'rsatadi. organizm haroratini saqlash mexanizmlari qon aylanish tizimi, 37°c atrofida tana haroratini saqlashda …

5 / 15

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "harorat va immunitet tizimi"

powerpoint presentation tirik organizmlarning haroratdagi ahamiyati yòldasheva muxlisa 1. haroratning tirik organizmlar hayotidagi ahamiyati 2. harorat va fermentlar faoliyati 3. ekstremofil organizmlar va haroratga moslashuv reja: harorat va immunitet tizimi 37°c atrofida optimal haroratda inson immunitet tizimi eng samarali ishlaydi. past yoki yuqori haroratlar, masalan, 35°c dan past yoki 40°c dan yuqori, immun hujayralar faolligini pasaytiradi va infektsiyalarga chidamliligini kamaytiradi. isitma, yuqumli kasalliklarga qarshi organizmning himoya reaksiyasi hisoblanadi va 38-39°c oralig'ida immun hujayralarining faolligini oshirib, bakteriyalar va viruslarni yo'q qilishga yordam beradi, biroq 40°c dan yuqori harorat albatta xavfli hisoblanadi. tadqiqotlar shuni ko'rsatdiki, tog'li hudud...

This file contains 15 pages in PPTX format (71.8 KB). To download "harorat va immunitet tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: harorat va immunitet tizimi PPTX 15 pages Free download Telegram