o'zbekistonda simfonik musiqasi shakllanishi

DOCX 40 pages 64.2 KB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 64.2 KB

File type DOCX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

o'zbekistonda simfonik musiqasi shakllanishi reja: kirish i bob. xx asr boshlarida o‘zbek musiqasi 1.1. o‘zbekistonda xx asr boshlarida siyosiy-ijtimoiy va madaniy muhit. 1.2. o‘zbek xalqining musiqiy merosi va uning xx asr rivojining asosiy bosqichlari. ii bob. milliy uyg‘onish davridagi o‘zbek san’ati. yevropa uslubidagi milliy teatrning bunyodga kelishida jadidlar roli. 2.1. ikkinchi jahon urushi yillarida musiqiy hayot xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish simfoniya buyuk alloma abu ali ibn sino xotirasiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda asosiy obraz xususiyatlari jonli insoniy his tuygularga yo‘g‘rilgan, jo‘shqin ko‘tarinki ruhda aks etilgan. simfoniya uch qismdan iborat: simfoniyaning i qismi andante va sonata-allegrosi shaklida yaratilgan. falsafiy-lirik, yorqin ohangdor, buzruk maqomni taronasi asosida tuzilgan bosh mavzu va jo‘shqin ohangdagi raqssimon yondosh mavzular bir-biriga qarama-qarshi (kontrast) bo‘lmay, ekspozitsiyada namoyon bo‘lib, ulug‘ olimning obrazi bilan bog‘langan. har ikkala tema, rivojlovni o‘rniga, fugata-polifonik holatda kamol topadi. reprizaga o‘tishda va reprizada esa, qarama-qarshi bo‘lganliklari uchun xuddi yaxlit obraz bunyodga kelganday tuyuladi. shu bilan birga …

2 / 40

onata-allegro yoki ronda shaklda yozilgan an’anaga murojaat qilinmay, erkin ravishda turli obrazli musiqiy lavhalarni namoyon qilish bilan bog‘liq. ya’ni, shu qismni birinchi mavzusi simfoniyaning birinchi qismidagi asosiy birinchi mavzuni ohangi bilan sug‘orilgan, ikkinchi mavzu esa o‘sha qismdagi fugatta asosida tuzilgan. shu sababli simfoniyada, ham falsafiy ham lirik raqssimon, ham xayoliy g‘amgin nigoh, ham dramatik xayajonli musiqiy obraz lavhalar jaranglaydi va final mayusli lirik xayoliy musiqiy yaxlit his-tuyg‘uli ohang bilan tugaydi. umuman simfoniyani yaxlit holda xuddi sonata-allegrosi shakliga o‘xshab ketadi. birinchi qismida falsafiy lirik musiqa ikkinchi qismda skertso va uchinchi qismida xayoli olis-olislarga chorlovchi musiqa bir oz sukunatga ham cho‘miltiradi. shu bilan birga aytish joizki, simfoniyani tematizmlarini tuzishda ham kompozitorning musiqiy tiliga xos yaxlitlik bor. ya’ni har bir mavzu uch (ohang) jumladan iborat. bunday mavzu tuzish simfoniyani birinchi qismini tuzilishiga xos. shunday qilib simfoniyadagi boshqa qismlar birinchi asosiy mavzuning ohanglari bilan bog‘langan holda tuzilgan. m.bafoyev o‘zbek musiqa ijodiyotida yorqin asarlar yaratib …

3 / 40

o‘tdi. rus aholisi va harbiylarining ma’naviy va madaniy talablarini qondirish uchun yevropa, rossiya va kavkazdan turli teatr, ijrochi jamoalar, mashhur xonanda va sozandalar tez – tez gastrol safarlariga kelib turadigan bo‘ldilar. 1884 yilda tashkil etilgan “туркистанское музыкально – театральное общество” jamiyati bunga bevosita o‘z faoliyatini bag‘ishladi va yevropa, rus musiqa va teatr san’atlarini o‘rta osiyoda keng targ‘ib qilishda muhim rol o‘ynadi. shu bilan birga, rus ziyolilarining orasida turli musiqiy va teatr badiiy havaskorlar va professional jamoalarining paydo bo‘lishiga ko‘maklashdi. o‘lkamizda turli san’at jamoalari, kutubxona va muzeylar ochildi. madaniy hayotda ham ayrim siljishlar yuz bera boshladi. mana shunday tarixiy muhitda o‘rta osiyo xalqlari xx asrga kirib keldilar. garchand xx asrning boshlarida ham o‘rta osiyo xalqlarining taqdiri rus imperiyasi va boshqa davlatlar tarixida sodir bo‘lgan voqealar, harakatlar, o‘zgarishlar bilan bog‘liq bo‘lsada xalq hayotida o‘zgarishlar ozodlik uchun kurashlar olib borilganligi tarixdan ma’lumdir. shoirlar ijodida adolatsizlikka qarshi, kirdu-korlarni fosh etuvchi hamda ozodlik nafasi barq …

4 / 40

oshqalar bilan birgalikda jadidchilik harakatini oldiga qo‘ygan maqsadi hamda vazifalar masalasi to‘g‘risida bir fikrga kelib olindi. jadidchilik harakatining asosiy maqsadi va dasturi xususida n.karimov o‘zining “jadidchilik nima?”[1] maqolasida batafsil bayon qiladi. xususan jadidchilik harakatining to‘rt asosiy maqsadini keltiradi: jadidchilik g‘oya va harakati yildan – yilga avj oldi va mahalliy xalqlar orasida ommalasha bordi. chunki, ular chorizm siyosatining xalq erkinligiga, milliy o‘yg‘onishiga qarshi qaratilgan mohiyatini fosh qilar edilar. ma’rifatparvar shoirlarning qalami o‘tkir, eng muhimi xalq ozodligini kuylovchi she’riy va badiiy asarlari, sahnaviy namoyishlari, oddiy xalqqa ozodlik kurashi qanchalar zarur ekanligi va uning mohiyati xususida oddiy va sodda ma’lumotlar bilan ta’minlar edi. ma’rifat nurini va vatan tuyg‘usini targ‘ibot qilishda va amalda joriy qilishda, jadidchilik harakatining rahbarlaridan biri abdulla avloniyning (1873 – 1934) ijodini alohida qayd etish lozimdir. u 1904 yilda toshkentning mirobod mahallasida yangi usulli jadid maktabini ochdi, o‘zi unga mudirlik va o‘qituvchilik qildi. 1909 yilda kambag‘al, yetim – yesirlarga ko‘mak beruvchi …

5 / 40

qo‘llanma vazifasini o‘tadi. abdulla avloniy ko‘plab she’rlar, she’riy to‘plamlar muallifidir. uning she’riyatida vatanparvarlik, ma’rifatparvarlik va milliy – ozodlik taronalari alohida o‘rin tutadi. masalan, bolalarga bag‘ishlangan “vatan” (1916) she’rida dunyodagi eng ulug‘ va muqaddas tushuncha vatandir, vatanga sadoqatli bo‘lmoq har bir insonning vijdoniy burchidir, degan g‘oyani ilgari suradi”[2]. ushbu harakat faoliyatida shoir, dramaturg va adabiyotshunos olim abdurauf fitrat (1886 – 1938)ning ijodini alohida e’tirof etish lozimdir. u jadidchilik harakatining asoschilari va rahbaridan biri edi. o‘rta osiyoda eski maktabni va maorifni isloh etish, yangi usulli jadid maktabini hayotga joriy qilish g‘oyalarini ilgari surdi, jamiyatni, xususan buxorodagi tuzumni keskin tanqid ostiga olib, turli omma harakatlarida faol qatnashdi. uning dunyoqarashida ma’rifatparvarlik va vatanparvarlik g‘oyalari yetakchilik qildi 1.1. o‘zbekistonda xx asr boshlarida siyosiy-ijtimoiy va madaniy muhit. o‘zbekistonning madaniy hayotida xx asrda bunyodga kelgan alisher navoiy nomidagi davlat akademik katta opera va balet teatri, muqimiy nomidagi respublika davlat musiqali drama va komediya teatri, berdaq nomidagi qoraqalpog‘iston …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'zbekistonda simfonik musiqasi shakllanishi"

o'zbekistonda simfonik musiqasi shakllanishi reja: kirish i bob. xx asr boshlarida o‘zbek musiqasi 1.1. o‘zbekistonda xx asr boshlarida siyosiy-ijtimoiy va madaniy muhit. 1.2. o‘zbek xalqining musiqiy merosi va uning xx asr rivojining asosiy bosqichlari. ii bob. milliy uyg‘onish davridagi o‘zbek san’ati. yevropa uslubidagi milliy teatrning bunyodga kelishida jadidlar roli. 2.1. ikkinchi jahon urushi yillarida musiqiy hayot xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish simfoniya buyuk alloma abu ali ibn sino xotirasiga bag‘ishlangan bo‘lib, unda asosiy obraz xususiyatlari jonli insoniy his tuygularga yo‘g‘rilgan, jo‘shqin ko‘tarinki ruhda aks etilgan. simfoniya uch qismdan iborat: simfoniyaning i qismi andante va sonata-allegrosi shaklida yaratilgan. falsafiy-lirik, yorqin ohangdor, buzruk maqomn...

This file contains 40 pages in DOCX format (64.2 KB). To download "o'zbekistonda simfonik musiqasi shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'zbekistonda simfonik musiqasi… DOCX 40 pages Free download Telegram