yuqori tartibli determinantlarni hisoblashda minorlar va algebraik to'ldiruvchilarning qoʻllanilishi

DOCX 29 pages 261.1 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 261.1 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: yuqori tartibli determinantlarni hisoblashda minorlar va algebraik to'ldiruvchilarning qoʻllanilishi mundarija kirish i bob.determinantlarni hisoblashda minorlar va algebraik to'ldiruvchilarning qoʻllanilishi 1.1. algebraik to’ldiruvchilar va minorlar 1.2. xossalari ii bob. yuqori tartibli determinantlar. 2.1.determinantlar. yuqori tartibli determeninantlar 2.2.yuqori tartibli determinantlarni hisoblash usullari 2.3.laplas teoremasi xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish mamlakatimizda matematika 2020-yildagi ilm-fanni rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlaridan birisifatida belgilandi. o‘tgan davr ichida matematika ilm-fani va ta’limini yangi sifat bosqichiga olibchiqishga qaratilgan qator tizimli ishlar amalga oshirildi: birinchidan, ilg‘or ilmiy markazlarda faoliyat yuritayotgan vatandosh matematik olimlarning taklifqilinishi va xalqaro ilmiy-tadqiqotlar olib borilishi uchun zarur shart-sharoit yaratildi; ikkinchidan, xalqaro fan olimpiadalarida g‘olib bo‘lgan yoshlarimiz va ularning murabbiy ustozlarimehnatini rag‘batlantirish tizimi joriy etildi; uchinchidan, oliy ta’lim va ilmiy-tadqiqotlarning o‘zaro integratsiyalashuvini ta’minlash …

2 / 29

yyorlashning birlamchi bosqichi sifatida stajor-tadqiqotlikinstituti joriy etildi; beshinchidan, ilm-fan sohasidagi ustuvor muammolarni tezkor bartaraf etish, fan, ta’lim va ishlabchiqarish integratsiyasini kuchaytirish masalasini hukumat darajasida belgilash maqsadidao‘zbekiston respublikasining bosh vaziri raisiligida fan va texnologiyalar bo‘yicha respublikakengashi tashkil etildi. kurs ishining dolzarbligi.o‘quvchilar intellektual tafakkurini shakllantirish asosida o‘quvchilar qobiliyat va qiziqishlarini rivojlantirish ularning galiley va uning teoremasi haqidagi bilimlarini yanada chuqurlashtirish. respublikamiz prezidenti shavkat mirziyoyev “o‘zbekistonni yanada rivojlantirish bo‘yicha harkatlar strategiyasi to‘g‘risida” gi farmoni va oliy talim tizimini yanada rivojlantirish bo‘yicha qabul qilingan pq 29-09 qaror mazmunida barkamol shaxs va malakali mutaxasisni tarbiyalab voyaga yetkazish jarayoning mohiyatini to‘laqonli ochib berilgan. malakali kadrlar tayyorlash jarayoning har bir bosqichi o‘zida ta’lim jarayonini samarali tashkil etish , uni yuqori bosqichlarga ko‘tarish, shu bilan birga jahon talimi darajasiga yetkazish borasida muayyan vazifalarni amalga oshirish lozim. mazkur vazifalarning muvaffaqiyatli hal etilishida ta’lim jarayonining samaradorligini oshirish muhim ahmiyat kasb etadi. kurs ishining maqsadi: yuqori tartibli determinantlarni hisoblashda minorlar va …

3 / 29

terminantlarni hisoblashda minorlar va algebraik to'ldiruvchilarning qoʻllanilishi 1.1 algebraik to’ldiruvchilar va minorlar biror a,b,c,d sonlardan tuzilgan a matritsa berilgan bo’lsin: ta’rif-1 ushbu ifoda 2-tartibli determinant deyiladi va deta yoki bilan ifodalanadi. det a= =ad-bc ayirma esa uning qiymati deyiladi a va d bosh dioganal, c va b esa yordamchi dioganal elementlari deyiladi. misol: determinantni hisoblang. det a= 4*3-2*5=12-10=2 3-tartibli determinant berilgan bo’lsin. ushbu 3-tartibli ushbu determinant quyidagicha hisoblanadi. det a = determinant 6 haddan iborat bo’lib, dastlabki 3 ta musbat hadi (1) sxema bo’yicha keying 3 ta manfiy hadi (2) sxema bo’yicha aniqlanadi. misol: determinantni hisoblang. det a=2*2*6+1*5*2+4*1*3-3*2*2-1*5*2-4*1*6=0 ta’rif-2: ixtiyoriy determinant uchun =0 bo’lsa xos, 0 bo’lsa xosmas deyiladi. yuqori tartibli determinantlarni hisoblash uchun determinantning xossalari bilan tanishib chiqaylik. 1.2 xossalari biror uchinchi tartibli determinant berilgan bo’lsin. 1) determinantning biror yo’lini unga mos ustuni bilan almashtirilsa, determinant qiymati o’zgarmaydi. 2) determinantning ixtiyoriy ikki satri (ustuni) o’rnini o’zaro almashtirsak, determinant qiymati …

4 / 29

ni uni boshqa satri (yoki ustuni)ga qo’shilsa, determinant o’zgarmaydi. keyingi xossalarni ifodalash uchun minor va algebraik to’ldiruvchi tushunchasini kiritamiz. berilgan a determinantda element turgan 1-satr va 3-ustun elementlarini o’chirib hosil qilingan determinant elementning minori deyiladi. tarif-3. elementga mos keluvchi minor deb shu element joylashgan i-satr va j-ustun elementlarini o’chirib hosil qilingan determinantga aytiladi va kabi belgilanadi. tarif-4. ushbu miqdor va elementga mos algebraik to’ldiruvchisi deyiladi va kabi belgilanadi. misol. ushbu determinantda elementga mos keluvchi minor va algebraik to’ldiruvchini toping. , =8-12=-4 7) determinantning biror satri yoki ustunida turgan barcha elementlarni ularga mos keluvchi algebraik to’ldiruvchilari bilan ko’paytmasidan tuzilgan yig’indi shu determinant qiymatiga teng. 8) determinantning biror yo’li yoki (ustuni)da turgan barcha elementlarni boshqa yo’li (ustuni)da turgan elementlarga mos keluvchi algebraik to’ldiruvchilari bilan ko’paytmasidan tuzilgan yig’indi nolga teng bo’ladi: ta’rif-5. a matritsaning noldan farqli minorlarining eng katta tartibiga uning rangi deyiladi va ranka kabi belgilanadi. misol: matritsaning rangini toping ; shunday …

5 / 29

) 2) . iii-tartibli determinantlar. ta’rif-2: berilgan a11,a12, a13,a21,a22,a23,a31,a32,a33 sonlar orqali aniqlangan va quyidagicha belgilangan songa 3-tartibli determinantlar deyiladi. iii-tartibli determinant uchta yo’l va uchta ustun elementlaridan iborat bo’lib, () hammasi bo’lib 9 ta elementdan tashkil topadi. quyidagi birinchi i indeks yo’lning tartibini, ikkinchi indeks j esa ustunning tartibini bildiradi. harbir determinant biror aniq sonni ifodalaydi, va uni quyidagi usullar bilan aniqlash mumkin. 1. uchuburchaklar usuli: 2. diagonallar usuli: + _ yuqori tartibi determinantlar. quyidagi ko’rinishdagi simvolga yuqori tartibli determinant deyiladi. bu yerda ham, yo’l, ustun, diagonal, elment tushunchalari o’z kuchini saqlab, qoladi. agar m=n bo’lsa, n-tartibli determinant oldi va uning elementlari soni n2 ta bo’ladi. n-tartibli determinant ham biror aniq sonni ifodalaydi. yuqori tartibli determinantlarni hisoblashda minor va algebraik to’ldiruvchilardan foydalaniladi. minor va algebraik to’ldiruvchilar. ta’rif: biror n-tartibli determinantning aij elementining minori deb, shu element turgan yo’l va ustunini o’chrishda hosil bo’lgan (n-1)-tartibli determinantga aytiladi. masalan: 3 – tartibli …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yuqori tartibli determinantlarni hisoblashda minorlar va algebraik to'ldiruvchilarning qoʻllanilishi"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi __universiteti ro’yxatga olindi №__________ ro’yxatga olindi №__________ “_____” ____________20 y. “_____” ____________20 y. “___________________________ “ kafedrasi “_____________________________ “ fanidan kurs ishi mavzu:________________ bajardi:_________________________________ tekshirdi:_______________________________ ______________ - 20___ mavzu: yuqori tartibli determinantlarni hisoblashda minorlar va algebraik to'ldiruvchilarning qoʻllanilishi mundarija kirish i bob.determinantlarni hisoblashda minorlar va algebraik to'ldiruvchilarning qoʻllanilishi 1.1. algebraik to’ldiruvchilar va minorlar 1.2. xossalari ii bob. yuqori tartibli determinantlar. 2.1.determinantlar. yuqori tartibli determeninantlar 2.2.yuqori tarti...

This file contains 29 pages in DOCX format (261.1 KB). To download "yuqori tartibli determinantlarni hisoblashda minorlar va algebraik to'ldiruvchilarning qoʻllanilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: yuqori tartibli determinantlarn… DOCX 29 pages Free download Telegram