asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlar

DOCX 35 pages 41.6 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.6 KB

File type DOCX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

mavzu: asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlar reja: i-bob kirish ii-bob 1.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo`llaniladigan asosiy ko`rsatkichlar. 1.2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari. 1.3. yaim ni ishlab chiqarish uslubida aniqlash. 1.4. yaimni xarajatlar bo`yicha hisoblash. iii-bob 2.1. yaim ni daromadlar bo`yicha hisoblash. 2.2. milliy hisobchilik tizimidagi boshqa ko`rsatkichlar va ular o`rtasidagi nisbat. 2.3. nominal va real yaim. 2.4. asosiy makroiqtisodiy ayniyatlar. foydalangan adabyotlar kirish milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo’llaniladigan asosiy ko’rsatkichlar mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishini tahlil qilish, milliy iqtisodiyot rivojlanishidagi muammolarni aniqlash hamda uni yanada rivojlantirish bo’yicha chora-tadbirlar ishlab chiqarish uchun bir qator iqtisodiy ko’rsatkichlardan foydalaniladi. alohida firmalar faoliyatiga baho berishda qo’llaniladigan ko’rsatkichlardan farqli tarzda bu ko’rsatkichlar milliy iqtisodiyotning barcha sub’yektlari faoliyatiga umumiy baho berish, makroiqtisodiy tahlil o’tkazish, mamlakat iqtisodiyotining jahon xo’jaligida raqobatga bardoshliligi darajasini aniqlash imkonini beradi. bu ko’rsatkichlarga quyidagilar kiradi: · yalpi ichki mahsulot (yaim), sof ichki mahsulot (sim), yalpi milliy daromad (yamd), sof milliy daroimad …

2 / 35

miqdori va boshqalar. davlat byudjeti taqchilligi va inflyatsiya surati kabi ko’rsatkichlar umumiy makroiqtisodiy vaziyatga baho berishda qo’llanilsa, yaim, sim, yamd, smd, shd, shtd, s, s ko’rsatkichlari milliy ishlab chiqarishning parametrlarini va dinamikasini tahlil etishda foydalaniladi. bu ko’rsatkichlar iqtisodiyotning barcha sub’yektlari faoliyatlari natijasi sifatida aniqlanib, ularni hisoblashning asosini milliy hisobchilik tizimi(mht) tashkil etadi. mht mamlakat buxgalteriyasi vazifasini o’tagani holda uning standartlaridan kelib chiqqan holda makroiqtisodiy ko’rsatkichlarni hisoblash, mamlakatlararo taqqoslovlarni amalga oshirish imkonini beradi. mamlakat iqtisodiyotining haqiqiy holatini o’rganish, unga tizimli baho berish uchun yuqorida sanab o’tilgan barcha ko’rsakichlardan foydalanish zarur, aks holda bir tomonlama yondoshuvga yo’l qo’yilishi mumkin. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo`llaniladigan asosiy ko'rasatgichlar mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishini tahlil qilish, milliy iqtisodiyot rivojlanishidagi muammolarni aniqlash hamda uni yanada rivojlantirish bo`yicha chora-tadbirlar ishlab chiqarish uchun bir qator iqtisodiy ko`rsatkichlardan foydalaniladi. alohida firmalar faoliyatiga baho berishda qo`llaniladigan ko`rsatkichlardan farqli tarzda bu ko`rsatkichlar milliy iqtisodiyotning barcha sub‘ektlari faoliyatiga umumiy baho berish, makroiqtisodiy tahlil o`tkazish, …

3 / 35

rsatkichlar (mehnat unumdorligi, fond qaytimi); 0. davlat budjeti taqchilligi, deflator, iste‘mol baholari indeksi, inflatsiyaning o`sish sur‘atlari; 0. ishsizlik darajasi va ishsizlar soni, aholining ish bilan bandlik darajasi; 0. aholining moddiy ne‘matlar va xizmatlar iste‘moli hajmi, ularning jamg`armalari, ish haqining quyi miqdori va boshqalar. davlat budjeti taqchilligi va inflatsiya sur‘ati kabi ko`rsatkichlar umumiy makroiqtisodiy vaziyatga baho berishda qo`llanilsa, yaim, sim, yamd, smd, shd, shtd, c, s ko`rsatkichlari milliy ishlab chiqarishning parametrlarini va dinamikasini tahlil etishda foydalaniladi. bu ko`rsatkichlar iqtisodiyotning barcha sub‘ektlari faoliyatlari natijasi sifatida aniqlanib, ularni hisoblashning asosini milliy hisobchilik tizimi(mht) tashkil etadi. mht mamlakat buxgalteriyasi vazifasini o`tagani holda uning standartlaridan kelib chiqqan holda makroiqtisodiy ko`rsatkichlarni hisoblash, mamlakatlararo taqqoslovlarni amalga oshirish imkonini beradi. mamlakat iqtisodiyotining haqiqiy holatini o`rganish, unga tizimli baho berish uchun yuqorida sanab o`tilgan barcha ko`rsakichlardan foydalanish zarur, aks holda bir tomonlama yondoshuvga yo`l qo`yilishi mumkin. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari. makroiqtisodiy statistika va tahlilda …

4 / 35

holari yig`indisi deb ta‘rif berib kelingan. 1993 yilda qabul qilingan (2008 yilda yanada takomillashtirilgan) bmt mhtning yangi talqiniga ko`ra yalpi ichki mahsulot (yaim) tushunchasiga aniqliklar kiritildi. yangicha talqiniga ko`ra: yaim - mamlakat rezidentlari tomonidan ma‘lum muddat davomida ishlab chiqarilgan pirovard tovarlar va xizmatlar bozor baholarininng umumiy yig`indisidan iborat. yaim ning «ichki» deb atalishiga sabab uning mamlakat rezidentlari tomonidan yaratilishidir. rezident deganda faqatgina mamlakatning yuridik va jismoniy shaxslari tushunilmaydi. chunki mamlakat yuridik shaxsi boshqa mamlakat hududida bir yildan ortiq faoliyat yuritsa o`sha mamlakat rezidenti deb qaraladi. «milliy tegishliligi va fuqaroliligidan qat‘iy nazar, mazkur mamlakatning iqtisodiy hududida iqtisodiy manfaat markaziga ega bo`lgan (ishlab chiqarish faoliyati bilan shug`ullanadigan, yoki mamlakat hududida bir yildan ortiq yashayotgan) barcha iqtisodiy birliklar( korxonalar, uy xo`jaliklari) rezident hisoblanishadi» [footnoteref:1]. [1: агапова т.а., серегина с.ф. макроэкономика:учебник.-7-е изд.перераб. и доп.-м.:издательство ―дело и сервис‖, 2013. ] elchixonalar va harbiy bazalar o`zlari tegishli bo`lgan mamlakatlarning iqtisodiy makoni bo`lib qolaveradilar. aynan shu jihat …

5 / 35

h usulida aniqlash ishlab chiqarish usulida hisoblangan yaim yakuniy tovarlar va xizmatlarni ishlab chiqarishning turli bosqichlarida qo`shilgan qiymatlar yig`indisi sifatida aniqlanadi. yaimni bu usulda aniqlash statistik jihatdan qulay bo`lishi bilan birga uni hisoblashning muhim shartiga amal qilish, ya‘ni bir qiymatni ikki bor hisobga olish, yoki oraliq mahsulot qiymatini yaimga kiritib yuborishning oldini oladi. ishlab chiqarish hajmini to`g`ri hisoblash uchun joriy yilda ishlab chiqarilgan tovar va ko`rsatilgan xizmatlar qiymati bir marta hisobga olinish kerak. ko`pgina mahsulotlar bozorga borguncha bir nechta ishlab chiqarish bosqichini o`taydi. shu sababli yaimda ayrim mahsulotlarni ikki va undan ko`p marta hisobga olmaslik uchun, faqat pirovard mahsulotning bozor qiymati hisobga olinadi, oraliq mahsulotlar esa hisobga olinmaydi. yakuniy tovarlar va xizmatlar deganda ularning ishlab chiqarish, yoki ichki ayirboshlash siklidan chiqqan, yakuniy iste‘mol, jamg`arish yoki eksport uchun foydalaniladigan qismi tushuniladi. yakuniy tovarlar va xizmrtlarni ishlab chiqarishda sarflangan oraliq tovarlar va xizmatlar bahosi yaimga qo`shilmaydi. qo`shilgan qiymat tovar va xizmatlarning sotish …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlar"

mavzu: asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlar reja: i-bob kirish ii-bob 1.1. milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo`llaniladigan asosiy ko`rsatkichlar. 1.2. yalpi ichki mahsulot tushunchasi va uni hisoblashning asosiy shartlari. 1.3. yaim ni ishlab chiqarish uslubida aniqlash. 1.4. yaimni xarajatlar bo`yicha hisoblash. iii-bob 2.1. yaim ni daromadlar bo`yicha hisoblash. 2.2. milliy hisobchilik tizimidagi boshqa ko`rsatkichlar va ular o`rtasidagi nisbat. 2.3. nominal va real yaim. 2.4. asosiy makroiqtisodiy ayniyatlar. foydalangan adabyotlar kirish milliy iqtisodiyotni tahlil qilishda qo’llaniladigan asosiy ko’rsatkichlar mamlakat iqtisodiyoti rivojlanishini tahlil qilish, milliy iqtisodiyot rivojlanishidagi muammolarni aniqlash hamda uni yanada rivojlantirish bo’yicha chora-tadbirlar ishlab...

This file contains 35 pages in DOCX format (41.6 KB). To download "asosiy makroiqtisodiy koʻrsatkichlar", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy makroiqtisodiy koʻrsatki… DOCX 35 pages Free download Telegram