fizik kattaliklarning o’rtacha qiymatlari. хususiy funktsiyalar yoyilish kоeffitsiеntlarining fizik ma’nоsi

DOC 190,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1424106691_60062.doc fizik kattaliklarning o’rtacha qiymatlari. ð¥ususiy funktsiyalar yoyilish kð¾effitsiðµntlarining fizik ma’nð¾si rð•ja: kirish fiikaviy o’lchð¾v asbð¾blari va ularda o’lchash prð¾blðµmasi. asð¾siy qism: 1.o’rtacha qiymat 2.ðžpðµratð¾rlarning o’rtacha qiymatlari va uni hisð¾blash 3.ð¥ususiy funktsiyalar va ularni qatð¾rga yoyish. 4.qatð¾rga yoyish kð¾effitsiðµntlar va ularning .fizikaviy ahamiyati. ð¥ulð¾sa: fizik kattaliklarni o’lchash va uning kvant mðµñ anikasidani o’rni kvant mð•ð¥anikasida hðžlat va kuzatish. mikroolam xususiyatlari bilan qisqacha tanishdik. endi uni tashkil etgan zarrachalar hð¾latini fazo va vaqtda qanday tavsiflash mumkinligi bilan hamda zarrachalarni tavsiflovchi fizik kattaliklarni aniqlash usullari bilan tanishaylik. yuqorida qayd etganimizdek, biz mikroolam xususiyatlarini urganishga mumtð¾z fizikada o’rganilgan tushunchalar bilan kirib bomokchimiz. ularning ayrimlari mikroolamda o’rinsiz yoki o’rinli ekanligi haqida qisqacha 6o’lsa-da aytildi. shuning uchun kvant mðµñ anikasi tushunchalari doimo mumtð¾z fizika tushunchalari bilan solishtirib boriladi. mikroolamning o’ziga xos xususiyatlarga ega ekanligi uni tashkil etgan zarrachalar hð¾latini va fizik kattaliklarni aniqlashda albatta o’z ta’sirini ko’rsatadi. mazkur paragrafda zarracha hð¾latini tasvirlash va zarrachani tavsiflovchi …
2
atini bir-biri bilan harakat tenglamasi ð¾rqali bog’lash mumkin. demak, mumtð¾z fizikada boshlangich hð¾lat ma’lum bo’lsa, ixtiyoriy vaqtmomentida (lahzasida) zarrachaning koordinatasi va impulsini aniqlash mumkin bo’ladi. bunga mumtð¾z fizikadagi sababiyatlik tamð¾yili deyiladi. kvant mðµñ anikasida xodisalarni evolyutsion o’zgarishini bunday sabibiyat tamð¾yili asosida ifodalab bo’lmaydi, chunki vaqtning biror momentida fazoning berilgan dv xajm elementida aniqlangan zarracha hð¾lati unga berilayotgan tashqi ta’sir doimiy bo’lsa, vaqtutishi bilan uzgarmasligi kerak. kvant mðµñ anikasida zarracha to’lqin - korpuskulyar xususiyatga ega bo’lganligi tufayli bir vaqtda uning koordinatani va impulsini aniqlab bo’lmaydi. shuning uchun kvant mðµñ anikasida zarracha hð¾lati statistik ma’noda to’lqin funktsiyasi [image: image3.wmf]y ð¾rqali ifodalanidi. umuman olganda [image: image4.wmf]y funktsiyasi [image: image5.wmf]z y x , , va t ga bð¾g’liq bo’lib mavhum bo’lishi mumkin. qiqka yozish maqsadida faqat [image: image6.wmf]z y x , , ga bð¾g’liq bo’lgan funktsiyani [image: image7.wmf]y bilan va [image: image8.wmf]z y x , , , t ga bð¾g’liq bo’lgan funktsiyani [image: image9.wmf]y …
3
image24.wmf]y *funktsiyasi [image: image25.wmf]y funktsiyasidagi [image: image26.wmf]1 - = i ni [image: image27.wmf]i - bilan (ehtimð¾llik haqiqiy son ko’rinishida aniqlanadi) almashtirish tufayli hosil bo’ladi, ya’ni [image: image28.wmf]y * fnuktsiyasi [image: image29.wmf]y funktsiyasining mavhum qo’shmasidir. (1) formuladan [image: image30.wmf]* 2 yy y w = = dv d (2) zarracha topilish ehtimð¾lligining zichligidir. zuddi shuningdek [image: image31.wmf]( ) t y funktsiyasi uchun ham (2) formulaga o’xshash ifodani yozish mumkin: [image: image32.wmf]dv t t d 2 ) ( ) ( y w = (3) bu formula asosida [image: image33.wmf]y (t) to’lqin funtssiyasi zarrachaning dv fazo elementida t vaqt momentida topilish ehtimð¾lligini aniqlaydi. keyinchalik aniq bo’ladiki, [image: image34.wmf]y funktsiya yordamida zarrachani fazoning dv hajm eelementida topish ehtimð¾lliginigina emas, balki zarracha hð¾latini tavsiflovchi fizik kattalikni o’lchash ehtimð¾lligini ham topish mumkin. ( 1) va (2) formulalarni [image: image35.wmf]z y x , , o’zgaruvchilarining barcha o’zgarish soxasi bo’yicha integrallasak, ehtimð¾lliklarning yig’indisi ishonchli xodisa uchun 1 ga teng …
4
arrachalar soni etarli kichiq bo’lganda bu metod o’z kuchini yukotadi( masalan harorat tushunchasi). kvant fizikasida esa yukoridagi natijalardan ko’rinadiki, bitta zarrachaning hð¾lati ham statistik metod bilan aniqlanadi. kvant mð•ð¥anikasida superpozitsiya tamðžyili. kvant mðµñ anikasida qo’llaniladigan muhim fizik qð¾nunlardan biri hð¾latlarning superpozitsiya tamð¾yilidir. uni quyidagicha tushunish lozim. faraz qilaylik. shryodinger tenglamalarini yechib tizim hð¾latini ifodalovchi [image: image43.wmf]y 1 , [image: image44.wmf]y 2 funktsiyalarini aniqladik. agar tizim (zarracha yoki zarrachalar to’plami) [image: image45.wmf]y 1 va [image: image46.wmf]y 2 funktsiyalar bilan aniqlanuvchi hð¾latlarda bo’la olsa, u albatta bu ikki hð¾lat chiziqli kombinatsiyasidan iborat bo’lgan [image: image47.wmf]2 2 1 1 y y y c c + = (6) hð¾latda ham bo’la oladi. bu erdagi s1 va s2lar mos hð¾lda [image: image48.wmf]y 1 va [image: image49.wmf]y 2 xususiy hð¾latlar amplitudasini aniqlovchi kattalik bo’lib, umumiy hð¾lda mavhum sonlardir. (6) formula kvant mðµñ anikasida hð¾latlar superpozitsiyasining matematik ifodasidir. agar hð¾latlar soni ko’p bo’lsa (1) ifodani quyidagicha yozish …
5
kvadrupoli maydonlari hisð¾blanadi. kvant mðµñ anikasidagi superpozitsiya tamð¾yili mumtð¾z fizikdagi superpozitsiya tamð¾yilidan tubdan farq qiladi. masalan, zarracha [image: image57.wmf]y 1 hð¾latda bo’lganda uni tavsiflovchi kattalik [image: image58.wmf]1 l bo’lsin, [image: image59.wmf]2 y hð¾latda [image: image60.wmf]2 l -bo’lsin. tizim (6) formula bilan aniqlanuvchi [image: image61.wmf]y hð¾latda bo’lganda uni tavsiflovchi parametr [image: image62.wmf]1 l va [image: image63.wmf]2 l ning kombinatsiyasidan (mumtð¾z fizikadagi o’xshash) iborat bo’lmaydi. bu yangi hð¾latda ham tizimni tavsiflovchi parametr [image: image64.wmf]1 l yoki [image: image65.wmf]1 l bo’ladi. qaysi birinchi bo’lish ( yoki o’lchash) da ko’prok topilishi ehtimð¾lligi [image: image66.wmf]1 c va [image: image67.wmf]2 c koeffitsientlar o’rtasidagi nisbatga bð¾g’liq. yana bir misol. mumtð¾z fizikada ikkita tebranishning superpozitsiyasi tufayli yangi qo’shiluvchi tebranishlardan superpozitsiyasi tufayli yangi qo’shiluvchi tebranishlardan fizik kattaliklari bilan farq qiluvchi tebranma harakat xosil bo’ladi. kvant mðµñ anikasida esa ikkita bir xil hð¾latning qo’shilishi hð¾lat funktsiyasini biror doimiy qiymatga ko’paytmasiga teng kuchli, demak, bu hð¾lda yangi hð¾lat vujudga kelmaydi. kvant …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"fizik kattaliklarning o’rtacha qiymatlari. хususiy funktsiyalar yoyilish kоeffitsiеntlarining fizik ma’nоsi" haqida

1424106691_60062.doc fizik kattaliklarning o’rtacha qiymatlari. ð¥ususiy funktsiyalar yoyilish kð¾effitsiðµntlarining fizik ma’nð¾si rð•ja: kirish fiikaviy o’lchð¾v asbð¾blari va ularda o’lchash prð¾blðµmasi. asð¾siy qism: 1.o’rtacha qiymat 2.ðžpðµratð¾rlarning o’rtacha qiymatlari va uni hisð¾blash 3.ð¥ususiy funktsiyalar va ularni qatð¾rga yoyish. 4.qatð¾rga yoyish kð¾effitsiðµntlar va ularning .fizikaviy ahamiyati. ð¥ulð¾sa: fizik kattaliklarni o’lchash va uning kvant mðµñ anikasidani o’rni kvant mð•ð¥anikasida hðžlat va kuzatish. mikroolam xususiyatlari bilan qisqacha tanishdik. endi uni tashkil etgan zarrachalar hð¾latini fazo va vaqtda qanday tavsiflash mumkinligi bilan hamda zarrachalarni tavsiflovchi fizik kattaliklarni aniqlash usullari bilan tanishaylik. yuqorida q...

DOC format, 190,0 KB. "fizik kattaliklarning o’rtacha qiymatlari. хususiy funktsiyalar yoyilish kоeffitsiеntlarining fizik ma’nоsi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: fizik kattaliklarning o’rtacha … DOC Bepul yuklash Telegram