ишлаб чикариш жараёни ва унинг натижалари

DOC 231.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1406008373_57357.doc r f 1 100% = + ´ mc ux ишлаб чикариш жараёни ва унинг натижалари ишлаб чикариш жараёни ва унинг натижалари режа: 1. ишлаб чикариш омиллари ва унинг таркиби 2. ишлаб чикариш жараёнининг мазмуни 3. ишлаб чикаришнинг умумий ва пировард натижалари 4. ишлаб чикариш имкониятлари ва унинг чегараси 5. ишлаб чикаришнинг самарадорлиги ва унинг кўрсаткичлари бу мавзуда бир бири билан узвий боглик бўлган ишлаб чикариш омиллари ва ишлаб чикариш жараёнига тегишли муаммолар караб чикилади. дастлаб ишлаб чикаришнинг омиллари тавсифланади, ишлаб чикаришнинг максади ва мазмуни очиб берилади, сўнгра унинг натижалари ва самарадорлиги билан боглик масалалар баёни берилади. таҳлилда «ишлаб чикариш имконияти» тушунчасига ҳам ўрин ажратилади. мавзунинг охирида кейинги кўшилган маҳсулот ва унинг камайиб бориши, кейинги кўшилган меҳнат ва капитал унумдорлигининг пасайиб бориши конунининг мазмунига тегишли маржиналистик гоялар билан танишасиз. 1. ишлаб чикариш омиллари ва унинг таркиби. моддий ва маънавий неъматларни яратиш, хизматлар кўрсатиш инсон ҳаёти, унинг яшаши ва камол топиши …
2
, ускуналар ва бошкалар). меҳнат предметлари эса бевосита меҳнат таъсир киладиган, яъни маҳсулот тайёрланадиган нарсалардир (ер-сув, хом-ашё ва бошка турли материаллар). меҳнат предметлари табиатда тайёр ҳолда учраши мумкин ёки олдинги даврдаги меҳнат маҳсулоти, яъни хом-ашё бўлиши мумкин. меҳнат куроллари ва меҳнат предметлари биргаликда ишлаб чикариш воситалари деб юритилади. бу эса меҳнат жараёнининг табиатидан келиб чикади; шунинг учун ҳам ишлаб чикариш воситалари ҳамма ижтимоий-иктисодий тизимлар, инсоният тараккиётининг ҳамма боскичлари учун хосдир. меҳнат воситаларини меҳнат предметларига таъсир этиш ҳарактерига кўра бир нечта катта гуруҳларга бўлиш мумкин. биринчи гуруҳга машиналар, механизмлар, станоклар, ускуналар, турли хил аппаратлар ва бошкалардан иборат меҳнат куролларини киритиш мумкин. уларнинг ёрдамида ишчи табиат ашёлари ва кучларига бевосита таъсир килади ва бу ашёларни ўзининг истеъмоли учун зарур бўлган шаклга келтиради. иккинчи гуруҳга материалларни саклаш учун мўлжалланган меҳнат воситалари /цистерналар, турли хил бочкалар, кувурлар, омборлар ва бошкалар/ киритилади. учинчи гуруҳга ишлаб чикариш жараёнида бевосита катнашмайдиган меҳнат воситалари киради. лекин бу воситаларсиз …
3
икаришнинг моддий омилини ташкил этади, ишчи кучи эса унинг шахсий омили деб юритилади. ҳозирги бозор иктисодига доир кўпчилик адабиётларда эса ишлаб чикаришнинг тўрт омили: меҳнат, капитал, ер-сув, тадбиркорлик кобилияти тан олинади. бу ерда ишчи кучи билан меҳнат ўртасидаги фаркни англаб олиш жуда муҳимдир. бизга маълумки, меҳнат турли омилларнинг ҳаракат жараёнидир. ишчи кучи, юкорида айтганимиздек, инсоннинг меҳнатга бўлган аклий ва жисмоний кобилияти, унинг билим, малака даражаси билан биргаликда ишлаб чикаришга катнашишига тайёр турган омил бўлиб хизмат килади, меҳнат эса ишлаб чикариш воситалари ва ишчи кучининг кўшилиши натижасида содир бўладиган ва маълум самара олишга каратилган фаолиятдир. шунинг учун биз меҳнат деган тушунчани эмас, балки ишчи кучи деган тушунчани ишлаб чикаришнинг омили деб биламиз ва ишлаб чикариш омиллари ишчи кучи, капитал, ер-сув ва тадбиркорлик кобилиятидан иборат деб таъкидлаймиз. ишчи кучи инсоннинг меҳнатга бўлган аклий ва жисмоний кобилиятларининг йигиндиси бўлганлиги учун бозор иктисодиёти даврида инсон эмас, меҳнат жараёни ҳам эмас, балки ишчи кучи сотилади, …
4
икда ҳам «ҳакикатдан ҳам — капитал ўзидан ўзи кўпаювчи киймат» деб ёзади. лекин америка ва европа мамлакатларидан кириб келган «экономикс» дарсликлари ва бошка айрим адабиётларда капитални ҳамма ишлаб чикариш ва хизмат кўрсатиш соҳаларида кўлланиладиган моддий воситалардан, яъни ҳамма турдаги машиналар, асбоб-ускуналар, иншоотлар, завод-фабрикалар, омборлар, транспорт воситалари ва бошка шу кабилардан иборат деб кўрсатади, унга пул ва товарни киритмайди. бундан кўриниб турибдики, айрим иктисодчилар капиталистик иктисодий тузумнинг социал моҳиятини очиш учун масалага бир томонлама караб, ишлаб чикариш омилларининг кийматига эътиборни кучайтирган. јарбдаги касбдошларимизнинг айримлари ҳам капитални бир томонлама, яъни унинг киймат тарафини эътиборга олган бўлса, бошкалари эса иктисодий тушунчаларнинг тарихийлигини эътибордан четда колдириб, унинг моддий объектини, нарса ва ҳодисаларнинг ашёвий томонини кўрсатадилар, шунинг учун улар капитални доимий, ўзгармас тушунча деб, ишлаб чикариш воситаларини капитал деб атайдилар. биз бу икки хил тушунчани бир танганинг икки томони, бир тушунчанинг, яъни капитал тушунчасининг икки томони: унинг бир томони моддий ва ашёвий кўриниши, иккинчи томони …
5
ан бири тадбиркорлик кобилиятидир. тадбиркор деб, иктисодий ресурслар: ишлаб чикариш воситалари ва ишчи кучи ресурсларининг, табиий ресурсларнинг бир-бирига кўшилишини таъминлайдиган ташкилотчи, янгиликка интилувчи ташаббускор, иктисодий ва бошка хавфдан, жавобгарликдан кўркмайдиган довюрак кишиларга айтилади; бу хислатлар эса тадбиркорлик кобилияти деб юритилади. ҳозирги даврда айрим адабиётларда ахборот ва унинг воситаларини, экологияни ҳам алоҳида омил деб кўрсатадилар. бизнинг фикримизча улар ер ва капиталда ўз ифодасини топади. ишлаб чикариш жараёнида биз юкорида санаб ўтган омилларнинг ҳаммаси катнашади, улар бир-бирини тўлдиради, бир-бирига таъсир килади. улардан бири бўлмаса ишлаб чикариш бўлмайди ёки самарасиз бўлади, кўзланган максадга эришиб бўлмайди. икки ёки бир нечта ишлаб чикариш омилларининг бир-бирига ўзаро таъсири натижасида вужудга келган маҳсулот (товар ёки хизмат) ҳажмининг ўзгариши ишлаб чикариш функцияси дейилади. ишлаб чикаришнинг омиллари доимо бир хил бўлиб турмайди, улар сифат ва микдор жиҳатдан ўзгаришда, ривожланишда бўлади. ишлаб чикариш воситалари ривожланиб, борган сари мураккаб машиналар, асбоб-ускуналар, станоклар вужудга келади. шунингдек ишчи кучи ҳам онги, малакаси ошган, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ишлаб чикариш жараёни ва унинг натижалари"

1406008373_57357.doc r f 1 100% = + ´ mc ux ишлаб чикариш жараёни ва унинг натижалари ишлаб чикариш жараёни ва унинг натижалари режа: 1. ишлаб чикариш омиллари ва унинг таркиби 2. ишлаб чикариш жараёнининг мазмуни 3. ишлаб чикаришнинг умумий ва пировард натижалари 4. ишлаб чикариш имкониятлари ва унинг чегараси 5. ишлаб чикаришнинг самарадорлиги ва унинг кўрсаткичлари бу мавзуда бир бири билан узвий боглик бўлган ишлаб чикариш омиллари ва ишлаб чикариш жараёнига тегишли муаммолар караб чикилади. дастлаб ишлаб чикаришнинг омиллари тавсифланади, ишлаб чикаришнинг максади ва мазмуни очиб берилади, сўнгра унинг натижалари ва самарадорлиги билан боглик масалалар баёни берилади. таҳлилда «ишлаб чикариш имконияти» тушунчасига ҳам ўрин ажратилади. мавзунинг охирида кейинги кўшилган маҳсулот ва уни...

DOC format, 231.0 KB. To download "ишлаб чикариш жараёни ва унинг натижалари", click the Telegram button on the left.