rejalashish va prognozlashning muhiti va vazifalari

DOC 42 pages 271.5 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 271.5 KB

File type DOC

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

5-mavzu. sanoat ishlab chiqarishini rejalashtirish va prognozlash reja: 5.1. rejalashtirish va prognozlashning mohiyati, ahamiyati va vazifalari 5.2. rejalashtirishning tamoyillari va usullari 5.3. bozor iqtisodiyoti sharoitida rejalar tizimi 5.4. ishlab chiqarish rejasini tuzib chiqish va tasdiqlashni tashkil etish 5.5. rejalashtirishni takomillashtirishning asosiy yo'nalishlari 5.1. rejalashtirish va prognozlashning mohiyati, ahamiyati va vazifalari texnikaviy, madaniy va iqtisodiy jihatdan rivojlangan jamiyatda rejalashtirish singari vosita boshqaruv jarayonining kengayishi, fan-texnika taraqqiyoti hamda ehtiyojlarning darajasi va hajmi jihatidan ortishi boshqaruv instantsiyalari, ya'ni bir-biriga itoat qiladigan tashkilotlar oldiga siyosat, iqtisodiyot va alohida shaxslar, oilalar, maxallalar, korxonalar, hududiy jamoalar, mamlakatlar, shuningdek, butun insoniyat uchun muhim bo'lgan muammolarni quymoqda. tajriba shuni ko'rsatadiki, kelajakning murakkab masalalarini hal etish uchun odamlar jiddiy fikr yuritishlari va faol harakat qilishlari darkor. bunda istalgan maqsadlarni o'z vaqtida anglash va ularga erishish choralarini belgilashning ma'qul ko'rinishida ko'maklashadigan loyiha, konseptsiyalar, asosiy yo'nalishlar ayniqsa zarur bo'ladi. ehtiyojlarni qondirish uchun mablag' qancha kam bo'lsa, tegishli texnikaviy, iqtisodiy, ijtimoiy va …

2 / 42

alashtirish – «kelajakning ongli tafakkuri». rejalashtirish (keng ma'noda) – «mazmunan bo'lajak voqealarni aniqlash bo'yicha qarorlar qabul qilishni tizimli tayyorlash asosida boshqaruv qarorlarini shakllantirishdir». rejalashtirish – «oldindan sezib qabul qilingan qaror», ya'ni rejalashtirish deganda shunday echim tushuniladiki, u (qaror qabul qilishga muvofiq keluvchi axborot jarayoni bilan bir qatorda) vaqt jihatdan kon'yukturali voqealar yuzaga kelishidan oldin ishlab chiqiladi. rejalashtirishni «aslida tafakkurning aqliy bashorati va ta'kidlar kelajak faoloiyatini kuzda tutadigan tafakkur jarayoni sifatida», - deb ta'riflash mumkin. rejalashtirish – bu vazifani sifatli va sonli tasvirlash, natijaviy imkoniyatlarni belgilash va ularga erishish yo'llarini aniqlashdir. rejalashtirish – kelajak muammolarini bilish va hal etishning tizimli, usuliy (metodik) jarayoni. nihoyat, rejalashtirish – xalq xo'jaligiga rahbarlik qilishning o'zagidir. rejalar esa davlat iqtisodiy va ijtimoiy siyosatini amalga oshirishning asosiy qurolidir. rejalashtirishning ahamiyati shundan iboratki, u iqtisodiyotni rivojlantirishning printsipial masalalariga oid davlat va hukumat ko'rsatmalarini, iqtisodiy va ijtimoiy taraqqiyot rejalari yordamida aniq topshiriqlarga va amaliy ishlarga aylantiradi. uzoq muddatli, ya'ni …

3 / 42

sotish kanallari va usullarini aniqlaydilar. bundan tashqari, rejalashtirish ishlab chiqarish rezervlaridan, raqobatning afzalliklaridan, iqtisodiyotdagi yangi tendentsiyalar ya'ni mayl va g'oyalarni kuzatish imkoniyatini yaratib beradi, faoliyatning nozik va zaif tomonlari ta'sirini susaytirish, bo'lishi mumkin xatolarning oldini olish va xavf-xatarni kamaytirish imkonini beradi. rejalashtirish ob'ektiv iqtisodiy qonunlardan ongli ravishda foydalanishni taqozo etadi. rejali xo'jalik yuritish imkoniyati va zaruriyatining o'zi har bir jamiyatda xalq xo'jaligini rejali va mutanosib rivojlantirish qonunining amal qilishini taqozo etadi. lekin bozor iqtisodiyoti sharoitida nafaqat rejali rivojlanish qonuni, balki bir qator boshqa qonunlar, jumladan, qiymat qonuni, talab va taklif qonuni, vaqtni tejash, mehnatga qarab taqsimlash qonunlari harakatda bo'ladi. bozor iqtisodiyoti sharoitida umumdavlat strategiyasining, jumladan, umumdavlat rejasining “falsafasi“ masalasi alohida ahamiyat kasb etadi. bu “falsafa“ o'zbekiston respublikasi ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotining muhim sohalari va maqsadlarini, struktura va investitsiya siyosati, fan-texnika taraqqiyotining yo'nalishlarini, ilmiy, ma'naviy va ma'rifiy salohiyatini ko'tarish, mamlakat mudofaa qobiliyatini saqlab turish vazifalarini belgilab beradi. bozor iqtisodiyotining barcha imkoniyatlari erkin reja …

4 / 42

atga rejali rahbarlik qilish voqealarni oldindan ko'rish demakdir. voqealarni, hodisalarni, bo'lajak faoliyatni oldindan ko'rish jamiyat iqtisodiy qonunlarini bilib olishga asoslanadi va jamiyat moddiy va ma'naviy hayoti rivojining etilgan talablariga suyanadi. iqtisodiy qonunlarning mohiyati, mazmuni va boshqa tomonlarini bilib olish iqtisodiy jarayonlar mohiyatini o'qib olishga, taraqqiyotning ilg'or tendentsiyalarini hali ular kurtak holida bo'lganidayoq aniqlab olishga, iqtisodiy taraqqiyot jarayonini ilmiy asosda oldindan ko'ra olishga, uni mustaqil, buyuk davlat qurish manfaatlari uchun reja asosida yo'lga solishga yordam beradi. rejalashtirish nazariyasida rejalashtirishning turlari, bosqichlari, maqsadlari, vazifalari, tizimlari degan tushunchalar mavjud. rejalashtirishning asosiy turlariga quyidagilar kiradi: · munosabatdor kattaliklar bo'yicha rejalashtirish; · muvofiqlashtirish shakllari bo'yicha rejalashtirish; · moslashuv (adaptatsiya) shakliga ko'ra rejalashtirish. rejalashtirish turlarini bir qator alomatlar bo'yicha tasniflash mumkin. masalan, rejalashtirishning birinchi eng muhim turi bo'lgan munosabatdor kattaliklar bo'yicha rejalashtirish turining alamotlariga quyidagilar kiradi: · zamon (vaqt) ko'lami (qisqa muddatli, o'rtacha muddatli, uzoq muddatli rejalashtirish); · funksional bo'lim (ishlab chiqarishni, sotishni, saqlashni, ta'minotni, moliyani, …

5 / 42

o'ylangan bo'lg'usi natijani aniqlash va bu natijaga erishish uchun tegishli chora-tadbirlarni belgilashdan iborat bo'ladi. shu sababli rejalashtirish jarayonining birinchi bosqichi maqsadlarni ifoodalashdan iborat bo'ladi. maqsadlarni ifodalashning alohida vazifalari quyidagilardan iborat: maqsadlarni izlash, maqsadlarni aniqlash, maqsadlarni tarkiblash; maqsadlarni amalga oshirish, maqsadlarni tanlash. ushbu nazariyadan kelib chiqib, sanoat ishlab chiqarishini rejalashtirishning asosiy vazifalarini quyidagicha izohlash mumkin: · eng avvalo, maqsadni qo'yish; · sanoat ishlab chiqarishining xilma-xil faoliyatini, ayniqsa xalq xo'jaligi va aholi uchun zarur bo'lgan yuqori sifatli, raqobatbardosh mahsulotlar tayyorlashning ijtimoy-iqtisodiy jihatdan maqsadga muvofiqligini asoslab berish; · zaruriy moddiy-texnik bazani shakllantirish; · moliyalash manbalarini aniqlash va ijobiy pirovard natijaga erishish. mustaqillik yillarida rejalashtirish sohasida bir qator ishlar amalga oshirildi. lekin shuni aytish kerakki, xalq xo'jaligining rejali, mutanosib rivojlanish qonuniyati talablariga to'la javob beradigan darajaga erishilgani yo'q. yaqin o'tmishda rejalashtirishda birtalay xatolarga yo'l qo'yilganini, murakkab xo'jalik muammolarini hal etishga o'ylamay-netmay tavakkalchilik bilan qaralganligini hamma yaxshi biladi. milliy iqtisod va uning etakchi tarmog'i bo'lgan …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rejalashish va prognozlashning muhiti va vazifalari"

5-mavzu. sanoat ishlab chiqarishini rejalashtirish va prognozlash reja: 5.1. rejalashtirish va prognozlashning mohiyati, ahamiyati va vazifalari 5.2. rejalashtirishning tamoyillari va usullari 5.3. bozor iqtisodiyoti sharoitida rejalar tizimi 5.4. ishlab chiqarish rejasini tuzib chiqish va tasdiqlashni tashkil etish 5.5. rejalashtirishni takomillashtirishning asosiy yo'nalishlari 5.1. rejalashtirish va prognozlashning mohiyati, ahamiyati va vazifalari texnikaviy, madaniy va iqtisodiy jihatdan rivojlangan jamiyatda rejalashtirish singari vosita boshqaruv jarayonining kengayishi, fan-texnika taraqqiyoti hamda ehtiyojlarning darajasi va hajmi jihatidan ortishi boshqaruv instantsiyalari, ya'ni bir-biriga itoat qiladigan tashkilotlar oldiga siyosat, iqtisodiyot va alohida shaxslar, oilalar, max...

This file contains 42 pages in DOC format (271.5 KB). To download "rejalashish va prognozlashning muhiti va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: rejalashish va prognozlashning … DOC 42 pages Free download Telegram