umumiy muvozanat nazariyasi

DOCX 16 pages 123.3 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 123.3 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mavzu: iqtisodiyotni ekonometrik modellashtirishning zarurligi. iqtisodiy tizimlar. ekonometrik modellar statistik baza bashoratlari. reja: 1. neoklassik maktabining asosiy namoyondalari 2. vaqt muammosi va marshall xochi 3. l.valras va umumiy muvozanat nazariyasi 4. umumiy muvozanat nazariyasining ilk alomatlari 5. ekonometriya. l.valras va umumiy muvozanat nazariyasi valrasning marjinal tahlilni qo’llashi uning zamonaviy iqtisodiyotga qo’shgan hissasining bir qismi edi. uning marjinal tahlillari jevons va mengernikidan ko’ra nozikroq va ta‘sirchan ishlangan bo’lsada, fransuz tilida yaratilgan bo’lganligi uchun ham ularnikichalik shuhrat qozona olmadi. umumiy muvozanat nazariyasi sababli biz butun bir bo’limni valrasga bag’ishladik. bu nazariya iqtisodiyot sohasida katta ahamiyatga ega edi va bu valrasning marshall bilan birga neoklassik iqtisodiyotning ikki sohasidan birida yetakchi nomzod bo’lishiga sabab bo’ldi. umumiy muvozanat nazariyasi nima umumiy muvozanat nazariyasi – bu barcha sektorlar bir vaqtda ko’rib chiqiladigan iqtisodiy tahlildir. shunday qilib kimdir tizimga bo’lgan har qanday zarbaning bevosita va billvosita ta‘sirini, kimdir esa bevosita ta‘sir bilan bir qatorda bozorlar kesishuvi ta‘sirini …

2 / 16

keltirgan. shu kabi adam smit ham iqtisodiyotning turli sohalari orasidagi chuqur bog’lanishlarni aniq ta‘riflab bergan. lekin ular o’zaro bog’liqlikni tushuntirib bergan bo’lsalarda, qonuniy andoza yaratishmadi. 1838-yilda a. kournot (1801-1877) ba‘zi mikroiqtisodiy muam- molarni tahlil qilish jarayonida iqtisodiyotning o’zaro bog’langanligini qonuniylashtirishda oldinga siljishga muvaffaq bo’ldi. u korxona nazariyasi muammolarini matematik usulda tushuntirib berishga erishdi va buni marjinal narx va marjinal ishlab chiqarish o’zaro teng bo’lganida foyda maksimal bo’lishini isbotlash uchun hisob- kitobdan foydalandi. shunday qilib u korxona nazariyasi uchun jevons va menger tanlov nazariyasi uchun qilgan ishni bajardi: u buni marjinal terminlar bilan ifodaladi. bundan tashqari u evristik31 va arifmetik tahlillariga to’sqinlik qilgan kournot jevons va menger ortidan ketmadi. uning matematik bilimlari iqtisodiyot ichidagi bog’lanishlarni tushunishiga yordam berdi va valrasga oldindan bashorat qilishga yordam berdi. kournot ushbu xulosalarida haq edi, ya‘ni ―iqtisodiy tizimning biror qismiga tegishli bo’lgan masalani qat‘iy va butunlay hal qilish uchun muhokamaga butun tizimni kiritish kerak‖ deb ko’rsatdi32. …

3 / 16

miy muvozanat nazariyasining murakkablashgan aloqalariga to’xtalib o’tishmagan. valras o’z navbatida boshqalar yurishga qo’rqadigan yo’lga qadam qo’ydi. shu kabi leon valras iqtisodiyot modelini shakllantirishda matematik notiqlikni qo’llab umumiy muvozanatga aniqlik va ochiqlik ko’rinishini berdi. uning amalga oshirgan ishlari, shuningdek, abstrak modelni qurishga va matematikani qo’llashga urg’u berganligi sababli uni ajdodlari singari maqtalishga loyiq, deb e‘tirof etish mumkin. biz valras modelini qisqacha izohlab beramiz va u ko’targan ba‘zi masalalarni muhokama qilamiz. buni boshlashdan avval umumiy va nisbiy muvozanat modellaridagi farqlarni o’rganish maqsadga muvofiq, deb hisoblaymiz. qisman va umumiy muvozanat tahlili o’z mohiyatiga ko’ra nazariyalar va modellardagi ba‘zi elementlar o’zgarmas bo’lganligidan modelning o’zgarishiga ta‘sir qilmaydi, degan taxmin bor. katta samara bergan laboratoriya tekshirishlari natijasida fizika kursidan ma‘lumki, tahlillarda ikkita o’zgaruvchi mavjud bo’ladi. misol uchun, bir o’zgaruvchi - suv massasi bo’lsa, ikkinchisi unga ta‘sir qiluvchi issiqlik, deb qaraladi va ikkinchi o’zgaruvchiga ta‘siri ko’rib chiqiladi. agarda takrorlanuvchi tajribada suv 212 daraja farengeytda qaynasa, bunday holda …

4 / 16

oslik fanlari ortodoksal nazariya tomonidan sanoqli o’zgaruvchilar bilan cheklanib kelingan. alfred marshallga ergashuvchi ko’plab tarafdorlar nisbiy muvozanat modellarini qo’llashni o’zlarining xo’jalik, firma va sanoat tarmoqlaridagi tahlillari bilan cheklab kelganlar. biz go’sht mahsulotlari narxining pasayishi go’sht sanoatiga qanday ta‘sir ko’rsatishini ko’rib chiqamiz. nisbiy muvozant yo’nalishini qo’llab, taxminiy muvozanatdan boshlaymiz, narx qisqarishi bilan muvozanatni buzamiz va yangi nisbatni izga tushiramiz. bu tahlilda iqtisodiyotning boshqa kuchlari o’zgarmas qilib qo’yilgan va buning go’sht sanoatiga ta‘siri yo’q, deb faraz qilamiz. mol go’shti narxining pasayishi uning iste‘moli ko’payishiga va go’sht narxining yangi muvozanat darajasiga tushishiga sabab bo’ladi. tahlil maydonini biroz kengaytiramiz va mol go’shti va cho’chqa go’shti sanoatini birga olib qaraymiz. mol go’shti narxining bunday pasayishi uning iste‘moli ortishiga, yanada arzonroq narxga va ko’proq mahsulot yetkazib berishga olib keladi. mol go’shti narxining tushishi cho’chqa go’shtiga bo’lgan talabga ham o’z ta‘sirini ko’rsatadi. mol go’shti narxi tushishi unga bo’lgan talabni oshiradi va cho’chqa go’shtiga bo’lgan talabning tushishiga olib …

5 / 16

o’shtining o’zaro ta‘sirlanishini chizmada ifodalamoqchi bo’lsak, chizma biroz murakkab ko’rinish oladi. 9.1-chizmadagi s va s1 chiziqlar orqali go’sht sanoatida narxlar pasayishi natijasidagi o’zgarishlarni ko’rishimiz mumkin. bu narx pasayishi cho’chqa go’shtiga bo’lgan talabning pasayishiga olib keldi, d va d1 chiziqlar orqali cho’chqa go’shti narxining tushishini ko’rishimiz mumkin. cho’chqa go’shti narxining tushishi mol go’shtiga bo’lgan talabning pasayishiga olib keladi (d va d1). bu ikki mahsulotning narxi va talabi orasidagi bog’liqlik pastga yo’nalgan qiya chiziq orqali yakuniy muvozanatga erishgunga qadar davom etadi. 9.2-chizma. o’zaro bog’langan sanoat tarmoqlari nisbiy muvozanat tahlili kompleks muammoni biror sektorni iqtisodiyotning boshqa sohalaridan ajratib (misol uchun biror sanoat turini, boshqalarining ta‘sirini inkor qilish orqali) yechimli shaklga keltirish mumkin. yuqorida tahlil qilganimiz kabi uni muhokama va munozara qilish osonroq bo’ladi. ochiqlik va aniqlik nazariy to’liqlikda foydalidir. agarda biz ikkinchi va uchinchi sanoat tarmoqlarini qo’shib, umumiyroq muvozanatga harakat qilganimizda, tahlil shu darajada murakkab shakl olgan bo’lardiki, uning chizmasi ochiqlikdan ko’ra chalg’itadigan …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umumiy muvozanat nazariyasi"

mavzu: iqtisodiyotni ekonometrik modellashtirishning zarurligi. iqtisodiy tizimlar. ekonometrik modellar statistik baza bashoratlari. reja: 1. neoklassik maktabining asosiy namoyondalari 2. vaqt muammosi va marshall xochi 3. l.valras va umumiy muvozanat nazariyasi 4. umumiy muvozanat nazariyasining ilk alomatlari 5. ekonometriya. l.valras va umumiy muvozanat nazariyasi valrasning marjinal tahlilni qo’llashi uning zamonaviy iqtisodiyotga qo’shgan hissasining bir qismi edi. uning marjinal tahlillari jevons va mengernikidan ko’ra nozikroq va ta‘sirchan ishlangan bo’lsada, fransuz tilida yaratilgan bo’lganligi uchun ham ularnikichalik shuhrat qozona olmadi. umumiy muvozanat nazariyasi sababli biz butun bir bo’limni valrasga bag’ishladik. bu nazariya iqtisodiyot sohasida katta ahamiyatga ega ed...

This file contains 16 pages in DOCX format (123.3 KB). To download "umumiy muvozanat nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: umumiy muvozanat nazariyasi DOCX 16 pages Free download Telegram