tarbiyaviy muammolar va ularning bartaraf etilishi

DOCX 10 pages 41.1 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 41.1 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: ziddiyatlarning mazmuni reja: 1. nizolarning asosiy sabablari. 2. o'quvchi, talabalarni tushunish xatolari. 3. shaxsiy ish yuzasidan bo'ladigan kelishmovchiliklami va ularni bartaraf etisbning o'ziga xos xususiyatlari. ba'zi holatlar, masalan tarbiyasi qiyin bola bilan muomala-munosabatlar jarayonida sodir bo'ladi. unutmaslik lozimki, bunday bola odatda, nosog'lom muhitli oilada voyaga yetadi. tajribali pedagoglar tarbiyasi qiyin bolalar bilan ishlash, muomala qilish murakkabligini, shu bilan birga ular mehrga zor, e'tiborga muhtoj ekanligmi, bundaylarga m'sbatan bardoshli, sabr-toqatli, kechirimli bo'hsh zarurligini ham his etishlari lozim. ma'lumki, jismoniy jarohat olgan bolani o'qituvchi jazolamaydi. jismoniy tarbiya muallimi oyog'i jarohatlangan boladan yugurish musobaqasida qatnashishni talab etmaydi. bola ba'zan qalbi, rubi jarohatlangan holda maktabga kelishi mumkin. ta'lim jarayonida buni barcha o'qituvchilar birdek e'tiborga olishadimi? baxtga qarshi, yo'q. bola javob berishni hoxlamayapti, dars tayyorlashni istamagan — deb hisoblab, unga nisbatan qat'iy talab qo'yish hollari bor. bu o'rinda ezgulik qilaman deb, «yozuvlik» qilib qo'yish hech gap emas. muallimning biror tasodifiy xatti-harakat natijasida o'quvchilarda u …

2 / 10

jarayonda asosiy figura, yetakchi kishidir. o'qituvchi pedagogik ishda fidoyilik ko'rsatib, muallimlik burchini yuksak darajada bajarib, bolalarga bilim berib, ular qalbiga halollik, go'zallik, haqiqat, odob-axloq nurini singdira olsa sharafli vazifasini dog' tushirmay bajargan sanaladi, hurmat-e'tibor topadi. shogirdlari tomonidan ulug'lanadi. afsuski, hamma muallimlar haqida ham shunday deyish qiyin. o'zining dag'al muomalasi bilan bolaning ko'nglini o'qishdan sovitib, dilini o'rinsiz ranjitadiganlar ham uchrab turadi. pedagogik amaliyot, badiiy adabiyotda bunga misol bo'ladigan dalillar ko'p. bundaylar yoshlar tarbiyasiga, ularning axloqiga salbiy ta'sir etadilar. tarbiyaviy ishlarga tuzatish qiyin bo'lgan darajada ziyon yetkazadilar. natijada o'qituvchi bilan o'quvchi, talaba o'rtasida nizo tug'ila boshlaydi. barkamol, ijodkor shaxsni shakllantirishga, tarbiyalashga doir axloqiy normalar pedagogik etikada ifodalangan. tarbiyalanuvchiga ijobiy ta'sir o'tkazish shartlaridan biri o'zaro ishonch, hamjihatlikda maqsad sari ustoz va shogird maqomida hamkorlikda intilishdir. bu qonuniyat pedagogik amaliyotda ko'p marta sinovdan o'tgan va o'zini oqlagan. muallimlar, talabalar bilan o'tkazilgan suhbat natijalari shundan dalolat beradiki, maktabda xushmuomala, o'quvchilarga ham ota-ona, do'st, rahbar bo'la …

3 / 10

she'roziyning «guliston» (toshkent, 1968) asarining «tarbiya ta'siri bayoni» bobidagi hikoyatlar, alisher navoiyning «mahbub - ul - qulub» asaridagi «mudarrislar to'g'risida», «maktabdorlar to'g'risida»gi asarlarida bildirilgan mulohazalar bu fikrimizga hamohangdir. ayrim hollarda bolaga mas'uliyatli ishlarni topshiradilar, bola esa bunday paytlarda kattalar topshirig'ini bajarmay qo'yadi, o'zining mustaqilligini cheklashlarini yoqtirmaydi, kattalarnmg talablariga ko'pincha salbiy munosabatda bo'ladi. o'g'il yoki qizlarining ulg'ayib qolganligini sezmagan, ularni hali ham «yosh bola» deb hisoblaydigan oilalarda o'smir bilan kattalar o'rtasida tez-tez nizolar, to'qnashuvlar vujudga keladi. kattalar bolaga qanday munosabatda boiishlari kerak? avvalo, bolaning xulqiga doimiy e'tibor berish, uning xulqiga qat'iy, uzluksiz rahbarlik qilish, shuningdek, bularning hammasini shunday amalga oshirish kerakki, bola mayda-chuyda ishlarida ham kattalarning vasiyligini sezmasin. ayniqsa, o'smir yoshidagilar ularning hayotdagi yangi mavqelari bilan hisoblashadigan, ularni «kichkina» deb hisoblamaydigan, talabchan, lekin adolatli o'qituvchilarni hurmat qiladilar. katta yoshli bolalar uchun qiziqishlarinhig turli-tumanligi xarakterlidir. bu qiziqishlar to'g'ri tarbiyalansa, o'smirlar qobiliyatlari va mayllarining rivojlanisbiga jiddiy ta'sir ko'rsatishi mumkin. o'qituvchining o'quvchi-talabalar bilan ish …

4 / 10

vchi va tarbiyachilarning bolalar bilan bo'ladigan munosabati alohida nazokatni talab etadi. o'smirlik yoshida zaif, mustaqil emas, kichkina deb nom chiqarishdan qo'rqish xavfi kuchayadi. muomaladagi dag'allik, talabchanlik, hurmatsizlik, o'quvchiga mensimay muomalada bo'lish, «yaxshi tushu-naman» deb hisoblagan masalalari bo'yicha o'zlarining mustaqil fikrlarini aytish huquqini kamsitish, ularning yuqori natijalarga erishishidagi kuch va imkoniyatlariga shubhalanish, odatda norozilik yoki aniq ifodalangan boshqa bir salbiy reaksiyalar — hodisalarni hosil qiladi. ayrim o'qituvchilar hayotida muayyan xatolar uchrab turadi. o'qituvchilar (yosh o'qituvchilar nazarda tutilayapti) bir xil o'quvchilami (o'zlashtirayotgan) doim maqtaydilar, boshqalami (o'zlashtirmayotgan) hamisha koyiydilar. buning ustiga o'zlashtirmayotganlarga odatda, o'zlashtirgan sinfdosh-lariga nisbatan tez-tez va qattiq tanbeh beradilar. hatto past o'zlashtiradigan o'quvchilarni javob berishga kamdan-kam taklif qiladilar. mana bunday vaziyatda o'quvchilar bir-birlariga nisbatan qaram bo'lib qoladilar, o'qituvchiga nisbatan norozilik kayfiyati uyg'onadi past o'zlashtirgan o'quvchiga «yomon» baho qo'yiladi, buning ustiga bir necha ko'ngilbuzar achchik, istehzoli so'zlar ham aytiladi, bu xatoni o'quvchi umrbod kechirmaydi. yosh o'qituvchilar hayotida uchraydigan yana bir tipik xatolardan …

5 / 10

in bunda oliy o'quv yurti o'qituvchisi balog'atga etgan, o'z hararakatlari uchun mas'ul yoshdagi insonlar bilan ishlashini yoddan chiqarmasuk kerak); · nizo ishtirokchilari har xil ijtimoiy darajadadirlar (o'qituvchi-o'quvchi); · bu esa nizoda tomonlarning hatti-harakatlari o'rtasida farq bo'lishini ta'minlaydi; · nizo ishtirokchilarining hayot tajribasidagi farq ularni har xil pozisiyaga ajratadi va uning echilishida ularning mas'uliyat darajasini ham farqlaydi; · ishtirokchilar voqealarga har xil ko'z bilan qaraydilar, shuning uchun o'qituvchi uchun talaba ichki kechinmalarini tushunish qiyin bo'lsa, talabaga o'z hissiyotlarini boshqarish qiyindir; · pedagogik nizo odatda boshqa talabalar guvohligida bo'lib o'tadi va ular uchun ham tarbiyaviy ahamiyatga ega; (vazifa - talqin) · o'qituvchining kasbiy pozisiyasi uni nizoni echishda tashabbusni o'z qo'liga olishga va birinchi o'ringa shakllanayotgan shaxsning manfaatlarini qo'yishga majburlaydi; · har bir xato yana boshqa nizolarni keltirib chiqaradi; · nizoni yechgandan ko'ra uni oldini olish afzalroqdir. pedagogik vaziyat va nizolarni yechishda quyidagilarni e'tiborga olish kerak: · o'qituvchi talabalarning hamkorlikdagi o'quv faoliyatini to'g'ri …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarbiyaviy muammolar va ularning bartaraf etilishi"

mavzu: ziddiyatlarning mazmuni reja: 1. nizolarning asosiy sabablari. 2. o'quvchi, talabalarni tushunish xatolari. 3. shaxsiy ish yuzasidan bo'ladigan kelishmovchiliklami va ularni bartaraf etisbning o'ziga xos xususiyatlari. ba'zi holatlar, masalan tarbiyasi qiyin bola bilan muomala-munosabatlar jarayonida sodir bo'ladi. unutmaslik lozimki, bunday bola odatda, nosog'lom muhitli oilada voyaga yetadi. tajribali pedagoglar tarbiyasi qiyin bolalar bilan ishlash, muomala qilish murakkabligini, shu bilan birga ular mehrga zor, e'tiborga muhtoj ekanligmi, bundaylarga m'sbatan bardoshli, sabr-toqatli, kechirimli bo'hsh zarurligini ham his etishlari lozim. ma'lumki, jismoniy jarohat olgan bolani o'qituvchi jazolamaydi. jismoniy tarbiya muallimi oyog'i jarohatlangan boladan yugurish musobaqasida qa...

This file contains 10 pages in DOCX format (41.1 KB). To download "tarbiyaviy muammolar va ularning bartaraf etilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: tarbiyaviy muammolar va ularnin… DOCX 10 pages Free download Telegram