xalqaro savdo nazariyasi

DOCX 14 sahifa 116,6 KB Bepul yuklash

14 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 116,6 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 14

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 14

mavzu: xalqaro savdo nazariyalari. reja: 1. xalqaro savdo nazariyasi. 2. savdo xamkorlarini aniqlash usullari. 3. xalqaro savdoning tarkibi va tovar oqimlari, xalqaro savdo turlari: ulgurji savdo, tovar birjalari, fyuchers birjalari, fond birjasi, savdo yarmarkalari, valyuta bozori. 4. xalqaro savdo munosabatlarini tartibga solish tizimi haqida. xalqaro savdo — bu turli davlat-milliy xoʻjaliklari oʻrtasidagi tovar va xizmatlarning ayirboshlash jarayonidir. xalqaro savdo qadimdan mavjud boʻlsada, faqat xix asrga kelib, yaʼni deyarli barcha rivojlangan mamlakatlar xalqaro savdo aloqalarida ishtirok eta boshlashi bilan jahon bozori shakliga kirdi. xalqaro savdo tashqi savdo aylanmasi, eksport va import, savdo balansi kabi koʻrsatkichlar bilan tavsiflanadi. xalqaro savdo va hamkorlik ko‘pchilik mamlakatlarga yuqori foyda ko‘rishiga asos bo‘lib kelmoqda, masalan bugungi kunda rivojlanayotgan mamlakatlar rivojlangan mamlakatlarga va o‘tish iqtisodiyoti mamlakatlariga har xil turdagi tovar va xizmatlar eksport qilmoqda. bugungi kunda rivojlanayotgan mamlakatlar ichidan xitoy va hindiston asosan xalqaro savdoda uushi keskin oshib borayotgan mamlakatlardan hisoblanadi. xalqaro savdoning yana bir afzallik tomoni …

2 / 14

ga erishadi (rivojlangan mamlakatlar 1.5% va rivojlanayotgan mamlakatlar3.3 % mos ravishda). 2013-yilda, dollar qiymatidagi tovarlar eksporti 2.8% ga o‘sdi va 18.8 trln dollarni tashkil qildi; bu davrda savdo xizmatlari eksporti 5.5%ga o‘sdi va bu 4.6 trln dollarni tashkil qildi. xalqaro savdo trendlari. bugungi kunda transport va axborot komunikatsiya almashinuvi narxida sezilarli pasayish kuzatildi, xalqaro savdo sistemasida geosiyosat hal qiluvchi axamiyat kasb etadi. so‘nggi 30-yil mobaynida tovarlar va savdo xizmatlari yiliga o‘rtacha 7% ga o‘sdi va mos ravishda o‘zinig eng yuqori nuqtalari 18 trln dollar va 4 trln dollarga yetdi. 1980 va 2011 - yillarda rivojlanayotgan mamlakatlar dunyo export-importi ulushida sezilarli o‘sish kuzatildi; duynyo exportidagi ulushi 34% dan 47% ga yetdi. dunyo importidagi ulushi esa 29% dan 42% ga o‘sdi, ushbu o‘sish ko‘rsatkichlarida osiyo mamlakatlari o‘suvchi rolnin o‘ynamoqda; so‘nggi bir nechta o‘n yillikda jahon savdosi sal kam ikki barobarga o‘sdi. xalqaro savdo xalqaro iqtisodiy munosabatlarning eng rivojlangan va keng tarqalgan shakli …

3 / 14

him omili sanalsa, ikkinchi tomondan, milliy iqtisodiyotning tashqi tovar almashinuviga tobeligini sezilarli darajada oshiradi. shubhasiz, xalqaro savdoning rivojlanishiga eng asosiy sabab sifatida ishtirok etadigan davlatlar undan katta naf ko’rishlarini keltirish mumkin. iqtisodiyot nazariyasi shuni ko’rsatmoqdaki, xalqaro savdo bu ixtisoslashish orqali davlatlar o’zida mavjud resurslar bilan mehnat unumdorligini ko’targan holda ishlab chiqarish hajmi va aholining farovonlik darajasini oshirish vositasidir. merkantilizm, mutloq (absolyut) ustunlik nazariyasi. hozirgi vaqtgacha savdo nazariyasining ikki turi ishlab chiqilgan. uning birinchi turi savdoning tabiiy borishini aniqlab, davlatlar o’rtasida savdo erkin bo’lgan sharoitda savdo tuzilishi qanday bo’lishini tushuntiradi va o’rganadi. bu turdagi nazariya hyech qanday to’siqlar bo’lmagan sharoitda qaysi bir davlat bilan savdo qilish kerak, qaysi turdagi mahsulotni va qanday hajmda sotish kerak kabi savollarni qo’ygan. ikkinchi turdagi nazariya savdo xajmini, yo’nalishini va birikmasini (sostav) o’zgartirish maqsadida mahsulot va xizmatlarning erkin oqimiga davlatning aralashuvini nazarda tutadi. “xalqaro savdo to’g’risidagi dastlabki nazariya merkantilizm hisoblanadi. u 15 asr oxirlarida paydo bo’lgan …

4 / 14

lgan. merkantilizmning yangi ko’rinishi 16 asrning ikkinchi yarmidan rivojlanib, 18 asrning o’rtalariga qadar davom etgan. uning asosiy g’oyasi faol savdo balansiga erishish bo’lgan. boylik ortib qolgan va eksportga yo’naltiriladigan tovarlar qiymati bilan o’lchangan. ushbu ortiqcha tovarlar manbai sifatida chiqib ketgan va kirib kelgan tovarlarning puldagi ifodasi qaralgan bo’lib. quyidagi ikki usul bilan ta’minlangan: · faqatgina tayyor mahsulotlar eksportiga ruxsat etilgan, sababi xom ashyoga nisbatan ko’proq daromad olib kelgan. mamlakat hududidan zeb-ziynatlarning chiqib ketishiga esa yo’l qo’yilmagan; · olib-sotarlik – bir davlatdan arzonga sotib olib, boshqa bir davlatga qimmatroqqa sotish faoliyati uchungina pul mablag’larini chegaradan olib o’tishga ruxsat berilgan. ijobiy savdo balansiga erishish va tashqi bozorlarni egallash maqsadida davlatlar import tovarlarga qat’iy bojxona to’lovlarini joriy etilgan hamda chet elda talab yuqori bo’lgan mahsulotlar eksporti rag’batlantirilgan. nima uchun umuman olganda davlatning eksport salahiyoti importga nisbatan yuqori bo’lishi kerak? buning uchun davlat savdoni ustidan monopoliya o’rnatib, importning ko’p qismiga to’siq (chegara) o’rnatishi zarur …

5 / 14

o’lishga harakat qilayotgan davlatlarga nisbatan neomerkantilizm termini ishlatilmoqda. masalan, to’la bandlikni ta’minlash maqsadida mamlakat ichidagi talabdan ko’proq mahsulot ishlab chiqarib, ortiqchasini eksport kiladilar. yoki davlat biron bir xududda siyosiy mavqyeni saqlab qolish maqsadida ko’prok mahsulot eksport qiladi. ko’p davlatlar merkantilizm siyosatiga amal qilib, imkoniyat darajasida ishlab chiqarishni tashkil etib, iqtisodiy jixatdan mustaqil bo’lishga harakat qilganlar. adam smit 1776 yilda chop etgan «xalqlar boyligining sabablari va tabiatini tadqiqoti» degan kitobida merkatilistlar qarashini tanqid qilgan. uning fikricha davlatning xaqiqiy boyligi uning fuqorolari foydalana oladigan mahsulot va xizmatlardan iboratdir. smit mutloq ustunlik nazariyasini ishlab chiqdi. bu nazariyaga ko’ra, ayrim mamlakatlar boshqalariga nisbatan tovarlarni samarali ishlab chiqarishadi. shu nazariyaga asoslanib u quyidagi savolni qo’ydi: nimaga fuqarolar maxalliy tovarlarni sotib olishlari kerak, agar ular xuddi shunday tovarlarni xorijdan ancha arzon narxlarda sotib olishlari mumkin bo’lsa. smitning isbotlashicha, agar savdo chegaralanmasa, har bir davlat raqobat ustunligiga ega bo’lgan mahsulotlarni ishlab chiqarishga ixtisoslashadi. har bir mamlakatning resurslari …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 14 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xalqaro savdo nazariyasi" haqida

mavzu: xalqaro savdo nazariyalari. reja: 1. xalqaro savdo nazariyasi. 2. savdo xamkorlarini aniqlash usullari. 3. xalqaro savdoning tarkibi va tovar oqimlari, xalqaro savdo turlari: ulgurji savdo, tovar birjalari, fyuchers birjalari, fond birjasi, savdo yarmarkalari, valyuta bozori. 4. xalqaro savdo munosabatlarini tartibga solish tizimi haqida. xalqaro savdo — bu turli davlat-milliy xoʻjaliklari oʻrtasidagi tovar va xizmatlarning ayirboshlash jarayonidir. xalqaro savdo qadimdan mavjud boʻlsada, faqat xix asrga kelib, yaʼni deyarli barcha rivojlangan mamlakatlar xalqaro savdo aloqalarida ishtirok eta boshlashi bilan jahon bozori shakliga kirdi. xalqaro savdo tashqi savdo aylanmasi, eksport va import, savdo balansi kabi koʻrsatkichlar bilan tavsiflanadi. xalqaro savdo va hamkorlik ko‘pchili...

Bu fayl DOCX formatida 14 sahifadan iborat (116,6 KB). "xalqaro savdo nazariyasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xalqaro savdo nazariyasi DOCX 14 sahifa Bepul yuklash Telegram