gerodotning “tarix” asari va yunon-fors urushlari

DOCX 16 pages 539.9 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 539.9 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

mirzo ulug`bek nomidagi o`zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo`nalishi mavzu:gerodotning “tarix” asari va yunon-fors urushlari bo`yicha manbalar jahon tarixi fanidan mustaqil ish bajardi:alibekova d tekshirdi:madiyorova s reja: 1. gerodot va uning “tarix” asari haqida ma`lumot ………………….……3-bet 1. yunon-eron urushi sabablari va boshlanishi, oqibatlari .....…………….6-bet 1. urushdan so’ng, miloddan avvalgi v-iv asrlarda yunonistonning iqtisodiy rivojlanishi.………………………………………………………….…12-bet xulosa…………………………………………………………………………12-bet foydalanilgan adabiyotlar va manbalar ro`yxati……………………………...14-bet. ilova 1.gerodot va uning “tarix” asari haqida ma`lumot galikarnasslik gerodot — (qadimgi yunoncha: ἡρόδοτος ἁλικαρνᾱσσεύς, taxminan mil. avv. 484—425 yillar.) — qadimgi yunon tarixchisi, yunon-fors urushlari va oʻz davrining koʻplab xalqlarini urf-odatlarini taʼriflagan, birinchi toʻliq tarixiy traktat — „tarix“ning muallifi. gerodotning asarlari antik madaniyat uchun katta ahamiyatga ega boʻlgan. sitseron uni, hayotligidayoq „tarix otasi“ deb ataydi. gerodot (yun. herodotos) (mil. av. 490 va 480 yil orasi, kichik osiyoning janubi-gʻarbidagi galikarnas —mil. av. taxminan 425, afina yoxud furiya, janubiy italiya) —"tarix otasi" deb nom olgan yunon tarixchisi. yoshligida mustabid hokimiyat …

2 / 16

voqeasi —yunonfors urushlari (mil. av. 500—449 yillar)ga bagʻishlangan. keyinchalik aleksandriyalik olimlar gerodot asarini muzalar soniga qarab 9 kitobga ajratganlar, har bir kitob muzalardan birining nomi bilan atalgan. gerodot "tarix"ining asosiy gʻoyasini yunon dunyosining sharqdunyosi bilan kurashi tashkil qiladi. gerodot lidiya, midiya. axomaniylar davlati tarixi, tabiiy sharoiti va murakkab hayoti, aholisining oʻtmishi, dini, oʻziga xos urf-odatlari hamda madaniy yodgorliklarini ustalik bilan bayon etib, tarixiy voqealarni keng taxlil qilgan. asarning 5-kitobida gerodot oʻzining asosiy maqsadi —yunon-fors urushlari tarixini bayon qilishga kirishgan. antik adabiyotda birinchi boʻlib skiflarning hayoti va turmush tarzlari gerodot asarida tadrijiy suratda bayon etilgan. xususan gerodot oʻrta osiyoda yashagan massagetlar haqida batafsil maʼlumotlar keltirib, massagetlar malikasi toʻmarisning axomaniylar podshosi kir ii bilan boʻlgan jangini yuksak mahorat bilan bayon qilgan. yunoniston-eron urushlariga oid asosiy manba gerodotning “tarix” asari bo‘lib, bu asar er.av. 478 yil voqealari bilan uzilib qolgan. esxil “forslar” tragediyasida salamin yaqinidagi dengiz janggini yorqin obrazlarda tasvirlagan. keyin yunoniston-eron urushlarini …

3 / 16

toydirilishi eron podsholarini yangi territoriyalar istilo qilishga undagan. er.av. vi asrdayoq forslar egey dengizining kichik osiyo sohilidagi grek polislari, shaharlarini o‘ziga bo‘ysundirgan edi. forslar marmar va kora dengizning yevropa qirg‘oqlaridan dorakiyalik va skiflarning qarshiligiga uchragan. doro i kichik osiyo sohilida o‘z mavqeini mustaxkamlash uchun eramizdan avval 513 yilda frakiya va shimoliy qora dengiz bo‘ylariga yurish boshlangan. doro i qo‘shini turli xalqlardan tashkil etilgan. hatto greklardan iborat injener-saper otryadlari xam bo‘lgan. ular yordamida bosfor orqali va dunay daryosi orqali ponton ko‘priklar qurilgan. doro i ning skiflarga qarshi yurishlari muvoffaqiyatsiz chiqqan. lekin bu yurishlar natijasida forslar vizantiyni va bolqon yarim orolining sharqiy qismini egallagan. makedoniya forslar oliy hokimiyatini tan olgan. eron yunonistonga juda yaqinlashib qolgan. eron qora dengizga boruvchi dengiz yo‘lini egallab olib, yunonistonning qora dengiz bo‘yi bilan aloqasini buzgan. eron misrdagi greklarning novkrotis koloniyasi bilan aloqasini izdan chiqargan. greklarning g‘alla olib kelishiga putur yetkazgan. greklarning ashaddiy raqibi finikiyaliklarni forslar rag‘batlantirganlar. forslar …

4 / 16

r. aristogar eron yordamida naksosni zabt etmoqchi bo‘ladi. lekin amalga oshira olmaydi. doro i g‘azabidan qo‘rqib, miletga qaytadi va eronga qarshi qo‘zg‘olon boshlaydi. er.av. 500 yilda kichik osiyoning ko‘p grek shaharlariga miletdan boshlangan qo‘zg‘olon yoyilgan. qo‘zg‘olonlarni forslar kutmagani uchun g‘alabaga erishgan. aristogor yordam so‘rab yunoniston shaharlariga borgan. ko‘p polislar eron bilan to‘qnashuvdan qo‘rqqan. afina ko‘p jafo chekkan, u 20 ta harbiy kema yuborgan. evbeydagi eritriya shahri 5 kema yuborgan. lekin kuchlar teng bo‘lmagani uchun qo‘zg‘olonlar er.av. 494 yilda batamom bostirilgan. 2. yunon-eron urushi sabablari va boshlanishi,oqibatlari. er. av. vi asrning ikkinchi yarmida eron sharqning eng qudratli davlatiga aylanadi. u qisqa vaqt ichida qora dengizdan hind okeanigacha, o‘rta yer dengizining sharqiy sohillaridan hindistongacha bo‘lgan yerlarni bosib oladi. endi eronliklar yunonistonga ham ko‘z olaytira boshlaydilar. eron qo‘shinlari yunonistonning qora, marmar va egey dengizlari sohillaridagi mustamlakalarini, ular orasidagi yo‘llarni va undagi bo‘g’ozlarni ham egallaganlar. bu bilan eronliklar yunonistonning qora dengiz sohillaridagi xalqlar bilan …

5 / 16

shu tariqa boshlangan urush keyinchalik 150 yilgacha cho’zilgan raqobatga aylanib ketgan[footnoteref:2]. quruqlikdagi qo‘shin gellespont bo‘g’ozidan o‘tib, yo‘l-yo‘lakay shahar va qishloqlarni vayron qilib, egey dengizining frakiya sohili bo‘ylab harakat qilgan. eronliklarning harbiy dengiz kuchlari sohil bo‘ylab suzib, fasos orolini bosib olganlar. [2: worlds together,worlds apart.w.w. norton.& company.new york. london. 2011, r.142-145..] frakiyalik jangovar qabilalar o‘zlarini mudofaa qilib, xalkidika yarim oroliga yaqinlashib qolgan dushman qo‘shinlarini bir muncha kuchsizlantirganlar. buning ustiga dengizda dahshatli bo‘ron ko‘tarilib, eron harbiy kemalarining ko‘p qismi yakson bo‘lgan. eron qo‘shinlari yunonistonga yetolmay, dengiz falokatidan omon qolgan kuchlari bilan orqaga chekinishga majbur bo‘lgan. eron qo‘shinlari orqaga chekingach, doro i yunoniston polislariga elchi yuborib, ularning eronga tobe bo‘lishlarini talab qilgan. ko‘pchilik yunon shahar-davlatlari eron shohining talabiga rozi ekanliklarini bildirganlar. fessaliya va beotiyadagi ayrim polislardagi xoin aslzodalar o‘z hukmronliklarini saqlab qolish uchun eron yordamiga umid bog’laganlar. ammo afina va sparta doro i ning taklifini rad etgan. afinada eron elchilari qoyadan uloqtirilgan. spartada …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gerodotning “tarix” asari va yunon-fors urushlari"

mirzo ulug`bek nomidagi o`zbekiston milliy universiteti tarix fakulteti arxivshunoslik yo`nalishi mavzu:gerodotning “tarix” asari va yunon-fors urushlari bo`yicha manbalar jahon tarixi fanidan mustaqil ish bajardi:alibekova d tekshirdi:madiyorova s reja: 1. gerodot va uning “tarix” asari haqida ma`lumot ………………….……3-bet 1. yunon-eron urushi sabablari va boshlanishi, oqibatlari .....…………….6-bet 1. urushdan so’ng, miloddan avvalgi v-iv asrlarda yunonistonning iqtisodiy rivojlanishi.………………………………………………………….…12-bet xulosa…………………………………………………………………………12-bet foydalanilgan adabiyotlar va manbalar ro`yxati……………………………...14-bet. ilova 1.gerodot va uning “tarix” asari haqida ma`lumot galikarnasslik gerodot — (qadimgi yunoncha: ἡρόδοτος ἁλικαρνᾱσσεύς, taxminan mil. avv. 484—425 yillar.) — qadimgi yunon t...

This file contains 16 pages in DOCX format (539.9 KB). To download "gerodotning “tarix” asari va yunon-fors urushlari", click the Telegram button on the left.

Tags: gerodotning “tarix” asari va yu… DOCX 16 pages Free download Telegram